Prolegomena ad lexici prophetici partem secundam in quibus agitur De forma sanctuarij Iudaici Isaac Newton c. 24,362 words Newton Project Brighton 2007-04-11 Newton Project, Sussex University

This text is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

 almost certainly after 1690, possibly much later, in Latin, c. 24,724 words, 84 pp. on 75 ff.

Facsimile with critical edition and Spanish translation in Ciriaca Morano (ed.), Isaac Newton: El Templo de Salomón: edición crítica, traducción española y estudio filológico (Madrid: Consejo superior de investigaciones científicas, 1998).

Full title 'Prolegomena ad Lexici Prophetici Partem secundam, continens expositionem allusionum ad mundum mysticum populi Israelis. Sect j in quibus agitur De forma Sanctuarij Iudaici'. A treatise on the Temple of Solomon, including six sketches showing plans and architectural details of the temple. The cover sheet is marked 'No 26' in Thomas Pellet's hand.

 84 pp. on 75 ff.

in Latin

 Prolegomena ad lexici prophetici partem secundam in quibus agitur De forma sanctuarij Iudaici [Ms. 434] Ms. 434, The Babson College Grace K. Babson Collection of the Works of Sir Isaac Newton, The Huntington Library, Art Museum, and Botanical Gardens, San Marino, California, USA USACaliforniaSan MarinoThe Huntington Library, Art Museum, and Botanical GardensThe Babson College Grace K. Babson Collection of the Works of Sir Isaac Newton Ms. 434 Part of SL263 + part of SL228 + ?

SL263 was bought at the 1936 sale by Maggs Brothers for £38 and presumably sold by them to Keynes. Keynes exchanged it in late 1936, together with SL236 (now Yahuda Var. 1 Ms. 5) and SL258 (now Yahuda Var. 1 Ms. 23) for SL33 (now Keynes Ms. 30) and SL72 (now Keynes Ms. 44), both which Yahuda had bought from Gabriel Wells after the Sotheby sale (see Spargo, '1936 sale', 130-31). This manuscript was later offered for sale at $950 as Item 87 in a catalogue of William H. Schab, 602 Madison Avenue, New York, but the date of this catalogue is uncertain, as is the means by which Schab acquired it. It was presumably at this sale that it went to Babson College. Described in the Sotheby catalogue as 84 pp. and in the Schab catalogue as 72 pp. (on 64 leaves quarto and 3 leaves folio). The Schab catalogue also observes that 'part of the MS. is lost and is replaced by two manuscripts, also from Newton's hand which, however, evidently originate from an older version of the same work, as the sketches show key letters which do not conform with those used throughout the other part of the work.' Some of the missing pages from SL263 may now be Harry Ransom Research Center Ms. 132; what became of the rest of them is unknown. Some at least of the supplementary material mentioned in the Schab catalogue presumably consists of the leaves transferred from SL228 while both lots were in Yahuda's possession: see notes to Yahuda Var. 1 Ms. 2. In 2006, following the closure of the Dibner Institute, the holdings of the Babson Collection were transferred on permanent loan to the Hungtington Library, San Marino, California.

42

Facsimile with critical edition, introduction, Spanish translation and philological commentary in Ciriaca Morano (ed.), Isaac Newton: El Templo de Salomón (Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 1998).

This has been used for guidance in all transcriptions of Hebrew text. Acknowledgment is given in mouseovers and/or editorial notes at all other points where this transcription has relied on Morano's reading or interpretation. These are as follows:

f. 6r: correction of 'utius' to 'illius' following Morano, El Templo de Salomón, p. 77

f. 9r: supplied text 'ndi' taken from Morano, El Templo de Salomón, p. 82

f. 11r: supplied text 'tum esse. Nam Septuaginta hic' taken from Morano, El Templo de Salomón, p. 86

f. 15r: supplied text 'inquiunt T' taken from Morano, El Templo de Salomón, p. 88

f. 56r: conjectural placement of note following Morano, El Templo de Salomón, p. 123, n. 23

f. 57r: conjectural placement of inserted passage from f. 56v following Morano, El Templo de Salomón, p. 124, n. 24

f. 68r: Omitted word 'quæ' supplied following Morano, El Templo de Salomón, p. 134, n. 27

 ReligionProphecy almost certainly after 1690, possibly much later England Latin English Hebrew Greek Holograph Unknown Hand (1) Unknown Hand (2) Catalogue information compiled by Rob Iliffe, Peter Spargo & John Young Tagged transcription by Raquel Delgado-Moreira Tagging checked by John Young Tagging upgraded to tei-modStrict.dtd by Michael Hawkins Checked against microfilm and electronic facsimile by John Young Updated to Newton V3.0 (TEI P5 Schema) by Michael Hawkins Catalogue exported to teiHeader by Michael Hawkins
A Treatise or Remarks on Solomons Temple
Temple of Solomon
Prolegomena ad Lexici Prophetici partem secundam, continens expositionem allusionum ad mundum mysticum populi Israelis. Sect. j in quibus agitur De forma Sanctuarij Iudaici.

Constitutionibus legalibus futura adumbrata esse in confesso est apud omnes & id Paulus Apostolus abunde satis testatur Colos 2.17 & Heb. 8.5 & 9.23. Inde fit ut constitutiones illæ fueritnt aptius rerum systema quàm Mundus naturalis, a quo Prophetæ typos desumerent a quo Prophetæ typos desumerent,, utqꝫque Apocalypsis ejusmodi typis quam maximè abundet, atqꝫque adeo ita ut constitutiones illæ & Apocalypsis tanquam gemina de ijsdem rebus prophetia se mutuò explicent neqꝫque possint seorsim satis intelligi. Est enim liber ille signatus in manu Sedentis in throno ipse liber legis, ut posthac ostendetur, et hujus sigilla solvuntur in Apocalypsi. Considerandus est igitur jam mundus Israeliticus ejusqꝫque partium et ceremoniarum significatio exponenda. Et ante omnia Sanctuarium in quo legalia peragebantur speculandum est, quod quidem triplex fuit: Tabernaculum usqꝫque ad Solomonem, templum primum usqꝫque ad captivitatem Babylonicam ac templum secundum usqꝫque ad captivitatem sub Romanis. Cognoscenda est horum forma si velimus significationem rectè exequi.

Tabernaculi locus sanctissimus fuit decem cubitos latus viginti longus, totidemqꝫque longus, locus sanctus decem cubitos latus viginti longus, altare aureum cubiti unius longitudine et latitudine, altare magnum quinqꝫque quinqꝫque cubitos longum ac totidem latum, et atrium tabernaculi quinquæginta cubitos latum et centum cubitos longum, In hujus atrij parte occidentali tabernaculum ita constitutum esse concipe ut ad austrum ad occidentem et ad Aquilonem intercedet ambulacrum viginti cubitorum latitudinis & ad orientem spatium quadratum in cujus centro consistat altare magnum. Spatium illud orientale Concipe hoc atrium imaginaria linea transversa divisum esse in duo quadrata et in quadrato occidentali tabernaculum stetisse, altare vero in centro quadrati orientalis qQuadratum orientale distinctionis gratia dicatur atrium sacerdotum, et ambulacrum in circuitu Tabernacu alterum quadratum in quo tabernaculum consistit nominetur locus separatus Namqꝫque ita nominabantur stante Templo. In centro loci sanctissimi collocatur Arcam stetisse & in centro Tabernaculi totius altare aureum, velo in media distantia inter AltareAltarem et arcam pendente. In medio autem loci sancti ad latus australe concipe candelabrum septemplex stetisse & mensam aureāam e regione ad latus boreale; labrum deniqꝫque seu æneum mare in atrio Sacerdotum inter templum Tabernaculum et altare versus austrum. Exod 30.18. 1 Reg 7.39.

Mosaicas arearum proportiones Solomon in fabrica Templi retinuit sed in mensuris duplicatis. Et eandem fabricam quam Deus per David revelaverat Solomoni (1 Chron. 28.19) Deus idem postquam templum illud subversum fuerat ostendit Ezekieli, retentis quantum sentio mensuris omnibus. Erat itaqꝫque Templi primi locus sanctissimus viginti cubitos longus & latus totidem 1 Reg. 6 20 Ezek 41.4. locus sanctus viginti cubitos longus et quadraginta latus 1 Reg 6.2, 17 Ezek 41.2 altare aureum duos cubitos longum et latum totidem Ezek 41.22, Solomone scilicet altare Mosaicum materijs novis tegente 1 Reg. 6.20 Altare magnum superiusnè in circuitu loci focarij longum et latum a

cubitos decem, licet infernè duplo longius et latius 2 Paralip 4.1 Ezek 43. Atrium sacerdotum centum cubitos longūum et centum latum Ezek 40.47 locus separatus itidem centum cubitos longum et centum latum Ezek 41.13, 14, 15. Vnde atrium utrumqꝫque conjunctim sive Atrium Templi respondens atrio tabernaculi erat centum cubitos latum et ducentos longum. Vestibulum etiam ante templum ædificavit Solomon viginti cubitos longum et decem circiter vel accuratius undecim potius duodecim accuratius undecim cubitos latum 1 Reg.6.3 Ezek 40.4949. Atrium verò cinxit ædificio splendido et rursus ad majorem distantiam alio splendidiore ædificio, quod includeret atrium exterius intercedente undiqꝫque spatio atrij exterioris quasi 100 cubitos lato. Namqꝫque duo constituit Atria, interius Sacerdotum et exterius populi, quod etiam atrium magnum dicebatur 1 Reg. 6.36 & 7.12 Ezek 10.3 & Ezek 40.17, 19, 20, 23 &c & 44.17, 19. Erant autem atria ha Et cubiculis utrumqꝫque cinxit 1 Paralip 28.12 Ezek 40.17, 44. Erant autem atria illa concentrica erant, eo quod portæ omnes atrij utriusqꝫque æquales erant & ab exteriore facie ad interiorem faciem quinquaginta cubitos longæ & inter portam unam quamqꝫque atrij exterioris & oppositam portam atrij interioris intercedebant cubiti centum Ezek 40, ita ut atrij um exterioris latera singula extrinsecus fuerint cubitos quingentos longa Ezek 42.20. Et his atrijs plura non leguntur memorantur in Templo Solomonis, præter atriola coquorum et suburbanum quinquaginta cubitis latum, quo totum cingebatur, Ezek. 45.2

✝ ✝ Cingebatur autem atrium interius cubiculis sacerdotes Porrò in peribolo atrij interioris locabantur sacerdotes. Summus sacerdos cum Vicarijs suis & Synedrio magno occupabant orientale latus dignissimum ad orientem. Sequebantur ad aquilonem et austrum Præfecti ministerijs templi et altaris, deinde et viginti quatuor Principes sacerdotum singuli proprium habentes cubiculum & ultimò ad latera loci separati Sacerdotes inferiores cubicula communia illic habentes ubi comedebant sacrificia & vestes sacras induebant. Ezek 40.44, 45, 46 & 42.13 Exterius in atrio magno versabatur populus omnis & in cubiculis quibus illud cingebatur sacrificia manducabat Ezek. 42.14 & 44.19 & 46.24. Namqꝫque atrium utrinqꝫque cingebatur cubiculis. 1 Paralip. 28.12

Babylonijs hoc templum — — — Babylonijs hoc templum evertentibus Zerubbabel ijsdem fere fundamentis ut par erat sed magnificentia minori templum denuò ædificavit una cum atrio interiore quod ad ministerium Templi necessarium erat. Sed cum atrium exterius, longe magnificentissimum quidem et amplissimum ac tribubus universis destinatum, nec facilè restitui posset, nec brevibus duorum tribuum reliquijs necessarium esset, ejus loco ad extructum est ad orientale latus atrij sacerdotum atrium novum quod populo reduci quidem sufficeret, cujus tamen angusta fundamenta seniores qui templum prius viderant lugebant vehementer Ezra 3.12. Despectam ædificiorum formam minimè lugebant. Hæc nondum surrexerant. sed spatium illud exiguum quod novis fundamentis cingebatur, in locum atrij amplissimi successurum esse, id eos male habuit. Nam sanctuarium Zerubbabelis quoad magnitudinem cum priore collatūum res nihili res nihili videbatur nullum. Hagg. 2.3. Altare autem in centro hujus Sanctuarij æque ac in centro prioris stetisse par erat. Et inde colligitur sanctuarij hujus longitudo quasi trecentorum cubitorum. Centum cubiti debentur loco separato ad occidentem, totidem atrio populi ad orientem atqꝫque totidem etiam atrio sacerdotum in medio. Latitudo quanta ante captivitatem captivitatem, puta ducentorum cubitorum, ædificijs ad figuræ exterius latus utrumqꝫque inclusis. Atrium populi muro transverso distinguebatur in atria duo æqualia orientale feminarum, occidentale virorum. Et atrium virorum sanctius habebatur atrio fæminarum. Pertinebat enim spatium illud olim ad atrium sacerdotum, ædificijs marginalibus eousqꝫque extendentibus. Namqꝫque ædificia in circuitu atrij hoc atrij sacerdotum ante captivitatem extenderant ad quinquagesimum ab atrio cubitum versus austrum aquilonem et orientem ita ut hoc atrium inclusis illi ædificijs illis una cum loco separato inclusis fuerit ducentos et quinquaginta cubitos longum ac ducentos latum. Servata igitur latitudine Addidit igitur Zerubbabel alios quinquaginta cubitos versus oriendtem fæminis dicandos. Has enim in marginem Atrij sacerdotum quo prius soli sacerdotes et Levitæ ingredssi fuerant, indecorum erat admitti. Transverso item ædificio distinxit atrium virorum in minora duo unum cubitos viginti duos latum versus atrium sacerdotum, e quibus undecim sub dio erant et undecim sub porticu, et alterum cubitos viginti duos circiter latum versus mulieres. Totum deniqꝫque sanctuarium ad distantiam quasi viginti quinqꝫque cubitorum cinxit septo con quodam quod limes esset extimus exti extimus sanctuarij gentes excludens. Hoc septum postea cancellatum fuit: an verò ita an Zerubbabele constructum vel a posteris vix dixerim. Nam vigente tantdem sub Maccabæis principibus potestate Iudæorum nova, ædificari cæpit etiam atrium magnum, et a gentibus usqꝫque ad septum illud cancellatum longo jam usu accedentibus obtinuit nomen atrij gentium. Quæ omnia demum Herodes ædificavit magnis & posteri ejus ædificarunt magnificentiùs, excepto latere atrij magni latere orientali quod Porticus Solomonis dicebatur. Incidebat hic luctus in ipsum initium positorum fundamentorum. Limites tam angustos in locum Atrij spatiosissimi succedere dolebant. Nam sanctuarium Zerubbabelis quoad magnitudinem cum priore collatum res nihili videbatur Hagg. 2.3. Certe Atrium magnum nunquam resurrexit in usum Iudæorum. Zerubbabel verò quæ Iudæis suis in cultum necessaria erant vix tandem ædificare valuit, tantùm abfuit ut in usum gentium conderet atrium atrium sumptuosius. ☉ ☉ Sed neqꝫque Cyrus aliquid amplius ædificari voluit. Decrevit enim ut domus Dei ædificaretur altitudine sexaginta cubitorum et latitudine sexaginta cubitorum [ded scilicet utrimqꝫque cubitis quinqꝫque de latitudine ] utqꝫque tres essent ordines lapidum rotundorum et ordo ligni novi, Ezra 6.3, 4. Per tres ordines lapidum et ordinem ligni intelligitur ambitum atrij interioris manifestum est ex 1 Reg 6.36. ubi atrium illud sic ædificatum esse describitur. Iussit ergo Cyrus ut Templum et atrium interius ædificaretur et nihil præterea. Namqꝫque atrium novum exterius simsimplici muro ad orientem sim exterius extructum ad orientem vix dignum erat quod Cyrus commemoraret in edicto suo adeo conciso poneret. Mansit autem – – – – magis traheret. Hunc igitur Iudæi postea excitarunt, nimirum sub Simone filio Oniæ pontifice maximo quem Iudæi Simeonem justum appellare solent. Namqꝫque is in diebus suis munivit templum, et ab ipso fundata est altitudo duplicis [portìcûs,] rum] munitio [illa] excelsa periboli templi. Ecclesiastic. 50.1, 2. Tandem verò Herodes et ejus successores opus tantum ædificijs splendidioribus perfecerunt,

In hoc — Mansit autem hoc Sanctuarium sine atrio magno ad usqꝫque tempora Alexandri magni et ultra, ut ex Hecatæo illorum temporum scriptore gentili liquet. Is enim gentili esset et Sanctuarium Iudæorum Iudaæam urbemqꝫque Hierosolymorum & sanctuarium describendo llet, de templi et peribolum atrij interioris cum portis suis & quicquid interius est commemorat, de peribolo vero exterioris atrij ne unum quidem verbum habet, quamvis esse postquam surrexit magnificentior erat et oculos gentium non minùs ad se traherat quamvis ille peribolus ille postquam surrexit magnificentior erat & omnium oculos ad se magis trahebat. Hunc igitur Iudæi postea sub Maccabæis, ut opinor Principibus ædificare cæperunt tandemqꝫque Herodes et posteri ejus ædificarunt omnia magnificentius, dempto latere orientali atrij magni latere orientali ædificarunt magnificentius tandemqꝫque Herodes & posteri ejus pene omnia condiderunt magnificentius quaqꝫque deerant compleverunt. cæptaqꝫque Herodes et posteri ejus eo cæperunt ædificare idqꝫque sub Simeone Iusto Pontifice maximo (Ecclesiast Maccabæis in ædificis Templi occupatos finisse constat ex Iosepho. tandemqꝫque Herodes & posteri ejus pæne omnia de novo condentes talem atrij utriusqꝫque perfecerunt fabricam.

Cingebatur latus separatus & atrium sacerdotum Templum et Altare versus austrūum orientēem et boreāam lorica saxea uno cubito alta, et exterius peribolo ædificorum ita ut latitudo atrij intra loricam fuerit 100 cubitorum, intra ædificia 135 cubitorum & inclusis ædificijs cubitorum 200. In atrij hujus marginem orientalem usqꝫque ad loricam admittebantur viri Israel, indeqꝫque margo ille Atrium Israelis dicebatur. Novum illud Zerubbabelis atrium quod exterius in solo inferiore ad orientale latus atrij Israelis ædificabatur, ab admissis fæminis dicebatur atrium fæminarum. Ibi viri infernè fæminæ supernè in podio per circuitum extructo agebant. Latitudo ejus 135 cubitorum

Tandemqꝫque verò sub Herodes et successores omnia condentes magnificentius, tantum opus ædificijs splendidissimis ejus successores tantum2 opus1opus tantum ædificjs splendidioribus perfecerunt.

In hoc templo viri Israel admittebantur in marginem orientalem atrij sacerdotum, indeqꝫque margo ille dicebatur atrium Israelis. In novum ZerubbelisZerubbabelis atrium In atrium novum quod Zerubbabel loco atrij magni condiderat quodqꝫque atrium fæminarum dicebatur, intrabatnt sexus uterqꝫque viri infernè fæminæ supernè in podio per circuitum extructo agebant tam faæminæ quam viri. Et In in atrium magnum intrabant etiam gentes. usqꝫque ad murum quendam quo Zerubbabel, ut opinor, sanctuarium suum cinxerat. Gentes qui Qui solum atrij illius utiusilliusCorrection of 'utius' to 'illius' following Morano, El Templo de Salomón, p. 77. a tempore captivitatis extra novi sanctuarij limites positum nulloqꝫque ædificiorum peribolo sanctuarium defensūum liberè calcaverant, postquam peribolus ille sub Maccabæis Principibus Simeone Iusto vel potius sub Maccabæorum Principibus surrexit, pergebant solum idem calcare ut priùs, longo usu et oblivione ritus antiquioris jus quoddam confirmante. Ⓧ Ⓧ Quod Solomon atrium et majus & magnificentius in usum Idolotrarum quam in usum populi proprij condiderit, ullave ratione in sacro ædificio consuluerit cultui idololatrarum, filiorum perditionis, quorum preces Deus abominatur, quorum societas Iudæis interdicta fuit (Act. 10.28 & 11.3 Gal 2.12), quorum etiam numerus in Iudæa per illa tempora contemnendus erat, consuluerit, absurde fingitur. Talibus introitum in locum sanctum expugnatio Iudææ et dominatio Gentilis proculdubiò patefecit HincVnde atrium illud Iudæi atrium gentiūum et, a prophetiæ Isaiæ cap 2.2 perperam intellecta, Mons t domus nominabanttur, atrium illud ibiqꝫque tanquam in loco profano mercabantur populus mercaturam exercebant, et nomine sancti designabant sanctuarium interius quasi hoc exterius atrium sanctūum non fuisset. Quæ omnia prævisa Deus per prophetam Ezekiel sic reprehendit sic corrigit. Descripto atrio utrimqꝫque sacerdotum et atrio magno, dicit murum exterioris atrij cubitos quingentos longum latumqꝫque dividere inter sanctuarium et locum vulgi profanum Ezek 42.20 et rursus: Ista est lex domus in summitate montis omnes fines ejus in circuitu sanctum sanctorum est Hæc est lex domus. cap 43.12. Porrò atrium fæminarum in descriptione templi omittit, atqꝫque duobus tantum atrijs descriptis interiore et exteriore collocat populum omnem in atrio exteriore cap 44.19 & 46.20, 24 & In templi delineatione omittit atrium fæminarum, ac duobus tantum atrijs descriptis dicit exteriorem murum exterioris cubitos quingentos longum latumqꝫque dividere inter locum sanctuarium et locum profanum Ezek 42.20 et rursus: Ista est lex domus in summitate montis; omnes fines ejus in circuitu sanctum sanctorum est. Hæc est lex domus cap 43.12. Dein sacerdotes in atrio interiore collocat et populum omnem in exteriore cap 44.19 & 46.20, 24 & Principem populumqꝫque — Principem populumqꝫque non permittit ingredi per portam interiorem orientalem in marginem orientalem atrij sacerdotum sed ad limen portæ interioris stantes orientalis illius stantes adorare jubet cap 46.2, 3. Iudæosqꝫque ob admissas in sanctuarium gentes sic reprehendit. Hæc dicit Dominus Deus, Sufficiant vobis omnia scelera vestra domus Israel, eò quòd induxistis filios alienos incircumcisos corde et incircumcisos carne ut sint in sanctuario meo et polluant domum meam offer intera dum offertis vos panem meum adipem et sanguinem & dissolivistis pactum meum in omnibus abominationibus vestris. Et non servastis custodiam sanctuarij mei sed posuistis custodes custodiæ meæ in sanctuario meo vobismet ipsis. Sic dicit Dominus Iehova: Omnis filius alienigenæ incircumcisus corde et incircumcisus carne non ingredietur sanctuarium meum ex omni filio alienigenæ qui in medio filiorum Israel. Hæc ✝✝ cap. 44. Ezekiel annis quatuordecim post excidium templi primi. Hæc spectat etiam quod quod Christus cum Isaias non de Gentibus idololatricis sed de Iudæis & Gentibus ad veram religionem convertendis Proselytis futuris conjunctim agens, dixerat: Domus mea domus orationis vocabitur cunctis populis: Christus hæc verba applicuit ad atrium exterius, deqꝫque ejus profanatione Iudæos graviter reprehendit quantum tempora tulerunt. Nam, & gentiles Id idololatricaos quorum preces abominatio sunt tam tam non expulit ne videretur authoritatem Regiusm Iudæorum intempestivèm contra Romanos exercere Ibi ‡ ‡ Ibi igitur exlusisexclusis Gentibus collocandus est populus omnis et in atrium interius neutiquam admittendus nisi ubi sacrificandi causa per portam austri vel aquilonis ingrediuntur sacrificandi causa; adeuntve cubicula Principum ubi audiant sermones docentium Ier. 36.10. [Ⓧ Deniqꝫque Quod Solomon atrium illud et majus et magnificentius in usum Idololatrarum quam in usum populi proprij condidessit ullave ratione in ædificio sacro cultui idololatrarum, filiorum perditionis, quorum preces Deus abominatur, quorum societas Iudæis interdicta fuit ( quorum etiam numerus in Iudæa per illa tempora contemnendus erat, con suluiessit absurdè fingitur. Talibus proculdubio introitum in atrium in locum sanctum expugnatio Iudææ et dominatio gentilis patefecit proculdubio patefecit.]

Dimensiones Portarum Ezek Atrij utriusqꝫque Ezek 40 schemate illustratæ

vers 5. Mensus est Angelus latitudinem muri extimi AS calamo uno 6 cubitorum et altitudinēem; ejus calamo uno.

v. 6. Dein liminis Portæ latitudinem BC calamo uno et alteram liminis latitudinem CT calamo uno.

v 7 Tunc æqualium trium Ianitoribus destinatorum cubiculorum hinc et totidem inde longitudines DE, FG, HI & latitudines EZR &c singulas calamo uno. nec non & interstitia cubiculorum EF, GH singula cubitorum quinqꝫque, nec non limen Portæ KL calamoi unoius:

v. 8 Et alteram ejusdem liminis latitudinem LV calamoi unoius.

v. 9 Et vestibulum Portæ MN octo cubitorum, et frontem ejus OP duorum cubitorum.

v. 11 Et latitudinem liminis exitimiextimi OY PY decem cubitorum et latitudinem Portæ NX tridecim cubitorum. Huc usqꝫque Angelus ordine omnia mensuravit, jam retrogressus mensuravit

v. 12 Ante Thalamos Et marginemis seu gradus ante thalamos seu gradus quo in ipsos ascendebatur latitudinem rs cubiti unius.

v 13 Et latitudinem Portæ a pariete cubiculi ad parietem cubiculi inclusivè, progrediendo secundum lineam quæ tendit ab ostio Portæ ac ad ostium Rd, nimirūum latitudinem aR viginti quinqꝫque cubitorum.

v 14, 16 et Fecit etiam frontes ad interiora Portæ per spatium sexaginta cubitorum usqꝫque ad frontem Atrij OP ad quaāam pergitur in circuitu per flexuras Portæ, id est vertendo in Atrio per P ad Q. Spatium illud est BC (6) + CD (312) + DE + FG + HI DI (28) + IK (312) + KL (6) + LM (312) + MN (8)+ NO (112 = 60 Quibus adde frontem dimidij cubiti ante Portam

v 15 Et a facie portæ extimae introitus ad faciem portæ intimæ id est a B ad P, erant cubiti 50. Nimirum BC (6) + DI (28) + KL (6) + MN (8) + OP (2) Quibus omnibus diis intra portāam dimensis ducitur Ezekiel in Atrium et jam primum videt cubiculos 30 undiqꝫque in Pavimento inferiori Fig. 2 v 17, 18. Ad latera portæ erat Pavimentum inferius BH: in quo sunt eo quinqꝫque cubiculi. Et sic in reliquis ejusmodi sex pavimentis, ita ut omnino cubiculi sint triginta. Et hi omnes columnis fulti sunt (cap 42.6) ut populus tempore pluviæ se illò recipiat. v 19 Et Angelus mensus est Duarum portarum orientalium Atrij utriusqꝫque distantiāam minimāam BC centum cubitorum. Hic dele pro et ad aquilonem, lege cum septuaginta , Et duxit me ad Aquilonēem v 20, 21, 22, 23 Porta borealis F Atrij exterioris est 25 50 cubitos longa 25 lata & in omnibus similis et æqualis portæ orientali A. Et portarum occidentalium utriusqꝫque Atrij distantia minima FG est centum cubitorum. v 24, 25, 26, 27 Idem intelligendum est de porta austa Porta australis reliquis similis et æqualis, distatqꝫque ab opposita porta AustaliAustrali interioris Atrij cubitis centum. Et ad has tres portas Atrij exterioris ascenditur per septem gradus. v 28 P & deinceps usqꝫque ad v 37 Porta Australis, Orientalis, et Borealis interioris Atrij similes et æquales sunt portis exterioris Atrij, et ad has tres ascenditur per octo gradus Vers 30 deest in Septuaginta et corrupta repetitio est ultimi periodi versus præcedentis, posito scilicet quinque pro viginti quinqꝫque. v 39, 40, 41, 42 In porta boreali et ante eam sunt octo tabulæ lapideæ in usum sacrificiorum, quales in Fig 2 descibunturdescribuntur. v 44, 45, 46. Ad latus hujus portæ borealis erat Atrium RμmN, et in eo Exd Exedra φ Sacerdotibus templi curantibus custodiam habentibus destinata, et similis est exedra juxta portam australem Sacerdotibus Altaris custodiam habentibus. Hæ exedræ respiciunt Atrium interius. 47. Atrij interioris Iklo longitudo kI centum cubitorum, latitudo Il totidēem Ergo aAtria duo concentrica sunt. 48, 49 pr = 5 cub. pq = 6 cub. st = 11 cub. (vel secundūum sept. = 12 cubiti) sv = 20 cub. Et Per decem gradus ascenditur in Porticum Templi. Cap 41. v 1, 2. wx = 6. xσ = 10. ya = 20 yz = 40 cub. v. 3, 4 bd = 2 cub bc = 6 cub bc + cavitate parietis ostium capiente = 7 eg = ef = 20 cub. v 5, 6 Latitudo parietis Templi usqꝫque ad fundum primi cubiculi (6 cub) una cum ulteriore latitudine cubiculi adjuncti (4 cub)efficit latitudinem aB = 10 cub. Erant autem ejusmodi cubiculi seu gazophylacia 30 circa Templūum in fundo et tres eorum ordines sursum. id est in totūum gazophylacia 90 (vide Ioseph l8 Antiq. c 3) et superiora Let yethe chambers ξz be of yethe same breadth wthwith yethe others mλ. & yethe corner courts Z, Y, X open into yethe cloisters, & yethe rooms MΓ be on yethe side ΓP, or rather PH. And make threthree schemes, first for measuring gates, the 2d for measuring the courts, the third for measuring the Temple wthwith yethe cells & Priests chambers. The side walls of yethe Priests chambers on because of yethe 2 walks above let into it wchwhich cannot take up lesse then then a cubit thereof or a cubit & a half a piece must be 3 or 4 cubits thick below at least. Deduct that from yethe 20 cubits foundation & there will remain about 12 feet cubits yethe breadth within wchwhich. To yethe length of yethe court λν 100 c add yethe thicknes of yethe court walls 3 + 3 cub. & from yethe sum dedduct 6 or 8 feet cubits for yethe end walls, & 4 or 6 cubits more for partitions & yethe there will remain about 96 feet cubits wchwhich will make 8 square chambers, of 12 feet cubits square: wchwhich added square to 4 more in yethe half length Zξ will make 12 chambers on a side. The Iews report that Solomons temple was 70 cubits broad behind lk. Of this & many other things see Drusius or Capellus de Templo in wchwhich yethe Criticks. The same God gave yethe dimensions of yethe Tabernacle to Moses & Temple wthwith its Courts to David & Ezekiel & altered not yethe proportions of yethe area's, but only doubled them in yethe Temple, abating yethe thickness of yethe walls wchwhich are not recconed. So then Solomon & Ezekiel agree, & are double to Moses. gazophylatia latiora erant inferioribus cedente pariete Templi in tribus humeris unius cubiti undiqꝫque (Vide 1 Reg. 6.5, 6) et de ita ut inferne quoque gazophilacia in portico ascendebatur ad superiores porticus. per gradus cochleas in excavato pariete templi (Vide 1 Reg. 6.8) primūum cubiculum sit 5 cub. latum (1 Reg. 6) secundūum sex, tertium septem. v. 8 Et per totam domus altitudinem fundamenta gazophylaciorum erant sex cubitos longa ita ut tota longitudo omniūum triginta gazophylaciorum triginta in circuitu esset 180 cubitorum, congruenter ambitui templi. v 9 Erant etiam prioribus similia et æqualia alia lateralia gazophylacia βζ ad extra exterius in circuitu templi muro δζ quinqꝫque cubitos lato adjacentia. qꝫque in loco relicto ad interiorem muri partem. Tanta cub erat muri latitudo ut cochleas contineret per quas ascenderetur ad gazophylacia iora. Nam tres ordin adjacentia. Et spatium relictum erat inter laterales cellas Templi v 10 Et secundum lineam quæ ducitur inter cubiculos intervallum latitudo undiqꝫque erat viginti cubitorum, id est structuræ totius a pariete templi dimensa latitudo ωh. Mensuram hanc Ezekiel subobscurè exprimit, sed simili prorsus locutione qua prius usus est cap 40 40.13. v 11 Et ostia gazophylaciorum erant versus locum relictum hm, utrabiqꝫque a hinc inde se mutuò respicientia. Vnum ostium versus austrum, alterum versus Aquilonem. Et spatium relictum hmnto erat undiqꝫque quinqꝫque cubitos latum. v 12. eEt ædificijum βhkl. quod erat ante locum relictum separatum βγ, terminus occidentalis lk latitudo lk ad occidentalem terminum limitem, nimirum latitudo lk erat septuaginta cubitorūum et ædificij murus erat murus δζl erat quinqꝫque cubitos crassus undiqꝫque, et longitudo ejus hk cubitorum noneginta, congruenter latitudini templi & longitudini Templi et ædificiorum, hinc inde. Nam latitudo Templi (20) + 2ab (20) + 2βh (30) = 70. Et longitudo interna 62 + pariete et ædificio ad occidemoccidentem (25) + pariete ad orientem tribus humeris cubitalibus diminuto (3) = 90. DemendiSupplied text taken from Morano, El Templo de Salomón, p. 82. sunt enim humeri illi, ne ædificium superius producatur ultra templum. Tres illi humerorum cubiti respondent muro 3 cub: crasso Atriūum interius et locūum separatum dirimente v.13 Sic mensurata est Domus centum cubitorum longitudine: quam sic computo. pr una cum ornamento in facie portæ est 6 cub. nam tanta est parietis crassities undiqꝫque Adde sv (20) + wx (6) + yz (40) + ze (2) + ef (20) + fx (6) et summa erit 100 cubiti. Præterea locum separatum kψ et ædificium cum parietibus ejus kh 100 cubitorum. v 14 Et latitudinem faciei domus ctω & loci separati orientem versus ctp + ωq id est totam Atrij latitudinem pq 100 cub. v. 15, 16 Et longitudinem ædificij contra faciem loci separati ad dorsum domus lk et ambulacra spatia utrinqꝫque ls + kr id est totam Atrij latitudinem, sr 100 cub. Quæ in hoc conate Templum intus de templo et pariete referenda sunt ad et vestibula Atrij, limina & fenestræ et ambulacra inter cellas undiqꝫque in triplici serie contra cujusqꝫque limen strata erant ligno undiqꝫque. &c. cap 42.1. Vnde Speculatis ac dimensis quæ in Atrio duplici interiore erant, eduxit me angelus per transitus portæ borealis μG in Atrium exterius Rλ, et eduxit me usqꝫque ad exedram λ quæ erat e regione loci separati hqmk et e regione ædificij ωhkγ boream versus. 2. Antefaciem ejus longitudo λω erat centum cubitorum, ostio boream spectante, et latitudo yz erat cubitorum quinquaginta. Ita in Hebr. 3. E regione ædificij ωk viginti cubitorūum ωhkγ quæ erant in atrio interiore et e regione pavimenti quod erat in Atrio exteriore erat porticus λωπξ contra porticum λω in triplici serie. Ita Hebr. Latinus pessimè vertit porticus juncta porticui triplici. 4 Et ante exedras deambulatio λν decem cubitorum latitudinis: iter (seu longitudo cujus latitudo λπ decem cubitorum erat, iter seu longitudo λω centum cubitorum. Et ostia exedrarum illarum quæ per totam hanc longitudinem disponebantur ostia spectabant Aquilonem. 5 Et exedræm superiorum angustiores latitudo minor erat exedræ superiores minus latæ erant angustiores erant secundum latitudinem: Hæc eo quod porticus sursum apertæ seu ambulacra desum medeban ebant ea. (ad latera superiorum exedrarum facta) auferebant [Hebr. exedebant] de ijs, de infimis inquam, & de medijs. 6 Namqꝫque triplici ordine constructa erant et non habebant columnas sicut colūumnæ cubiculorum illorum triginta in Atrio exteriore. Quapropter ob ambulacora duo lateralia desp sursum aperta quæ daeb media et dae suprema exedrarum serie undiqꝫque desumebantur, necesse erat supremam exedrarum seriem curtari et arctiorēem fieri quàm infima & media facto progressu a fundo. sursum 7 Et muris ad contra ZST qui erat ad extrinsecus contra exedras, versus in Atri via Atrij exterioris, ante faciem exedrarum, erat longitudo erat quinquaginta cubitorum longes 8 Nam Eo quòd longitudo exedrarum Ζρξπ quæ erant juxta Atrium exterius erat quinquaginta cubitorum et הנח hic ecce ecce ante faciem Templi conjunctim erant cubiti centum ZT pergendo scilicet per muri et exedrarum conjunctim longitudinem ZT ZT. 9 Et de loco harum cubiculum exedrarum erat introitus λπ ab Oriente ingredientium in eas de Atrio exteriore, 10 in crassitiæ muri Atrij in via versus orientali orientem versus. Et austrum versus [ad Notum] e regione loci separati et e regione ædificij exedræ erant. 11. 12. Per omneia similes exedris ad boream. 12 13, 14 Et dixit mihi Exedræ boreales et australes e regione loci separati sanctæ sunt sanctæ in quibus vescuntur sacerdotes & completo ministerio vestes deponent antequam exeunt ad in atrium exterius ad populum. 15 &c Vbi Angelus mensus est domum intrinsecus eduxit me per portam orientalem Atrij exterioris A et ambitus muri exteriores latera quatuor mensuravit, singula ut MV quingentorum cubitorum. Hoc muro disterminabatur locus sanctuarium a loco profano. Cap 46.19, &c Postea eduxi ostensa quam videram gloriam domini eduxit me in Locum N ubi sacerdotes sacrificia coquunt, et in W, X, Y, Z atria quatuor in angulis atrij extimi ubi coquuntur sacrificia populi. Hæc Atriola Ezekiel non prius viderat adeoqꝫque a cubiculois quinqꝫque & quinqꝫque in pavimento inferiore hinc inde in angulo P concurrentibus occultabantur, ne fumus in Atrijs duobus videretur etiam hic concipienda sunt prioribus omnino similes in ambulatorium interctus introbiqꝫque uniforme sit. Igitur cubiculi illi una cūum porticibus occupabant totam pavimenti inferioris latitudinem. Sed totam ejus longitudinem usqꝫque ad portas non occupabant eo quod Angelus ibi latitudinem muri externi dimensus est, et præterea portæ arcubus lateralibus perviæ sunt. Vt igitur longituditudolongitudo. Quodnam autem sit intervallum cubiculorum ex utraqꝫque parte portæ cujusqꝫque nōon dicitur. Relinquitur id ex optimâ ædificiorum symmetria determinandum. Et quantum sentio symmetria optima erit si intervallum illud respondeat latitudini atrij inferioris, id est si sit centum cubitorum. Sit igitur intervallūum illud ηκ centum cubitorum Pη 150 cub. Ho regio cubiculorum Po regio porticuūum triplicis ternarum ante triplicem seriem cubiculorum. Ezek 40.14. Et jam Angelus redeundo fecit frontes (sedilibus forsan interjectis) ad interiora Portæ per spatium sexaginta cubitorum usqꝫque ad Atrij frontem OP in circuitu Portæ, id est pergendo non secundum rectam sed per ambitus et flexuras Portæ intrinsecus quas jam ante dimensus fuerat. Id est in circuitu CD (312) + DE + ER + dF + FG + Ge + fH + HI (42) + + IK (212) + KL (6) + IK + LM (7) + MN (8) + NO (112) = 62: e quibus aufer latitudinem trium ostiorum (2) et restabunt 60 cubiti. BC, KL et OP relicta sunt plane ut Architecturæ ratio postulat. Ezek 42.4. viæa cubiti unius in Hebr. aAt septuaginta legunt vertunt via cubitorum centum. Via hîc vel iter ponitur pro Legebant ergo מאח centum ubi jam legitur unum. Et rectè אחת una. Et rectè. Nam Angelus hic mensurat AmbultionisAmbulationis latitudinem cubitorum decem et viam ejus seu iter id est longitudinem viæ ejus cubitorum centum. Ponit enim ררך iter pro Ambulacri pro longitudine ejus. Ezek 40. v 14, 16. Et jam Angelus redeundo fecit frontes ad interiora portæ per spatium sexaginta cubitorum usqꝫque ad Atrij frontem OP in circuitu portæ dimensum, id est pergendo non secundum lineam rectam sed per ambitus et flexuras ejus portæ BCDIKLMNO. Ex utiqꝫque BC (6) + CD (312) CDI (28) + DIK (312) + IKL (6) + KLM (312) + LMN (8) + NO (112) = 60. Ib. vers 44 Heb et Versio latina valde corruptæ sunt. Ezekiel jam ducitur in Atrium interius & ubi ducitur de loco in locum solet id exprimere. Lege ergo cum septuaginta Et eduxit me in Atrium interius et ecce, duæ Exedræ in Atrio interiore una (φ) a tergo (vel ad latum) a tergo januæ borealis respiciens ad austrum, altera ad latus a tergo januæ australis respiciens ad boream. Vt Ezekiel ubi primum venit in Atrium exterius expressit cubicula in eo conspecta, sic etiam facit in hoc Atrio interiore. Esdr Exedra prior φ sacerdotibus destinatur qui excubant in custodiam posterior sacerdotibus qui excubant in ministerium Altaris. Quæ de cantoribus et janua orientali in hæebræo jam leguntur non occurrunt in septuaginta et sensum valde perturbant. Certè Levitæ in atrio sacerdotum cubiculos non habent: multo minus in loco nobiliore quàm sacerdotibus conceditur. Ezek 41.6. Et gazophilacia lateralia, laterale contra supra laterale, erant triginta ter dupliciter. Ita Septuaginta optimè. Id est erant triginta ter juxta templum et alia triginta ter ex adverso, laterale contra laterale: nempe triginta infima, triginta media et triginta suprema. In Hebræo sic est. Et lateralia, laterale contra suprsupra laterale [erant] erant tria, & triginta פעמים (sic enim vox punctanda est) duabus vicibus. id est lateralia laterale contra laterale secundum altitudinem tria erant a fundo sursum, ac in circuitu secundum longitudinem triginta idqꝫque duabus vicibus, hinc triginta et illinc triginta congruenter versioni septuaginta. Vide Ezek 41.16 et 1 Reg. 6.6 de tribus ordinibus et Ioseph. Antiq. l 8. c 3 de 30. vers 8 Et vidi secundum ad ad unitatem altitudinem domums undiqꝫque (i.e. per ejus tres ordines cellarum) fundamenta cellarum cellarum lateralium ad menssurammensusuram calami minus sex cubitorum. Septuaginta pro fundamentio habent διάσημα intervallum cellarum. Quia cellæ superiores, latiores erant sed non longiores quam inferiores ideo ponitur hic mensura longitudinum ad per totam domus altitudinem. Sed in hebræo fundamentum est. v 9. Latine sic et erat interior domus in lateribus domus. Sed illa domus interior non legitur in Hebr. nec in sept. legitur Ibi legitur Et septuaginta legunt Et locus spatium relictusm erat inter lateralia domûs. Id est via in medio lateralium hinc inde. Qui sensus optimus est. In Hebræo etiam sic et spatium relictum erat locus lateralium v 10. Et inter &c Heb פו inter Sept αναμεσης per medium Illud spatium relictum et latinus pessime vertit interior domus in Hebræo dicitur מנח בית. quæ Sed מנח significat locum non interius liberum et vacuum, locum locum ædificijs non occupatum, aream aream interjectāam; et mox versu 11 exponitur de area quam domus ostia cellarum hinc inde respiciebant quæqꝫque lata dicitur cubitos quinqꝫque lata undiqꝫque in circuitu domus undiqꝫque Præterea Et quod proximè in Hebræo jam legitur בית domus septuaginta vertebatnt ἀναμέσον adeoqꝫque legebant בין. Quem Lege ergo בין cum septuaginta et sensus perspicuus erit. Et sic e Sic enim Hebræo vertetur Et quod verbatim. Et quod vacuum [erat] inter cella lateralia quæ quæ juxta ad domum. Id est platea vacabat quæ ille ædificijs erat inter cellas laterales quæ erant juxta domum inter Id est platea vacans Quod restabat de ædificijs erat platea inter cellas laterales a parte domum versu quæ sitae erant ad partes parietis versu domum versus Vel ut septuaginta breviter vertunt: Spatium relictum erat inter lateralia domûs. v. 10. Et inter exedras ( cellas laterales) latitudo cubitorum viginti circa domum undiqꝫque id est inter has cellas et exedras sacerdotum ad austram et Aquilonem nam ad occidentem exedræ nullaæ erant Per exedras hic non intelligit exedras sacerdotum (nam illae nec circa domūum undiqꝫque sitæ erant, neqꝫque hactenus speculatæ nedum nominatæ) fuerant) neqꝫque intelligit latitudinem sed cellas laterales. Et mensura hæc non est latitudo areæ interjectæ (illa erat cubitorum tantum quinqꝫque v 12) sed latitudo totius ædificij extra templum cellarum inclusivæ, latitudo spatij totius extra templum quam ædificii cellæ occupabant. Vnde postea exedras sacerdotum describens dicit eas hinc inde esse hinc e regione viginti quæ ad in Atriumo interiore & inde e regione pavimenti quod in atrio exteriore id est e regione ædificij cubitorum viginti sed Non dicit e regione pavimenti quod in Atrio interiore sed e regione viginti, designans non plateam inter cellas sed totam cellarum structuram neqꝫque ad viginti cubitos latam, quasi dixisset, e regione cellarūum Vbi igitur dicit Inter exedras latitudinem esse cubitorum viginti intellige illud inter inclusivè, perinde ut Portæ latitudionem in Cap. 40.13 a tecto ad tectum in parite cubiculi ad parietem cubiculi mensuravtit dicitur. Designat enim בין non intervalli terminos sed sed situm mensuræ et a Septuaginta apte redditur ἀναμέσον. Per medium exedrarum, transversim, vel secundum lineāam quæ tendit inter exedras mensuravit cubitos viginti. v 15. אחיקים hHic dicūuntur Ambulacra krqh & tp & postea אחיקים dicūunntur etiam ambulacra tria seu porticus undiqꝫque inter tres ordines cellasrūum lateralesium vers 16 ut et ambulacra ad latera exedræ sacerdotaliūum cap. 42.3, 5 et quantum sentio generaliter significat spatium quodvis quod parietibus continetur indifferenter porticūum vel ambulacrūum sive tectum sive desuper apertum. Cap 42.3 Latinus quem Villalpandus sequitur hi vertit porticus juncta porticui triplici. Hebræus habet porticus contra porticus in triplo. sed hic per septuaginta congruenter αντιπρόσωποι στοὰὶ τρισσαί. v 10 Suspicor הקדים Oriens דדך Ad Orientēem pro הדדום דדך ad AustumAustrum vitio librarij scritum esse. Nam Septuaginta hicSupplied text taken from Morano, El Templo de Salomón, p. 86. Austrum habent &
Commentarium Commentarium a. Dimensiones altaris Ezekiel hic expressit. In sinu ejus erat cubitus ab, et cubitus in latitudine bd et terminus ejus tco ad labium ejus ejus ein circuitu palmus unus. Et hic erat erectus altaris [terminus. Vsus ejus ut in fusus sacrificiorum sanguis contineretur donec per exilia duo foramina descenderet in profundum ut explicant Talmudici] Et de sinu terræ usqꝫque ad crepidinem inferiorem duo cubiti de et latitudo cubiti unius ef. Et a crepidine minore usqꝫque ad crepidinem majorem quatuor cubiti fg & latitudo unius cubiti unius gh. Ipse autem αα. Hebr. Mons Dei. i.e. summus mons summus quatuor cubitorūum hk & a ββ. Heb. Leo Dei vel præsepe Dei i.e. magnus. Nam Hæbrei per nomen Dei exprimunt res transcendentes. Leonem verò dici altare volunt quia devorat sacrificia: qua ratione cavitas superior rictui Leonino comparabitur. Eodem recidit si præsepe Dei interpreteris. β. Hebr. Prædator Dei id est magxinmus, ut Leo. Item locus ubi aliquid devoratur ut Præsepe. Hic significatur cavitas magna lmpq ubi sacrificia consumuntur rictu magno cavitate focaria lq usqꝫque sursum cornua quatuor & rictus cavitas lq duodecim cubiti longitudinis in duodecim cubitos latitudinis quadratus in quatuor quadrantibus ejus. et [rictus illius cavitatis] crepido klqr quatuordecim cubiti longitudinis in quatuordecim cubitos latitudinis in quatuor quadrantibus ejus. Et corona n vel vel o in circuitu ejus dimidij cubiti et sinus ejus lm unius cubiti per circuitum. Hactenus Ezekiel. uVnde colligitur longitudinem et latitudinem altaris in fundo az esse viginti cubitorum et altitudinem ym decem cubitorum ut in Templo Solomonis. De rictu lmpq aufer ambulacrum sacerdotum per circuitum, cujus latitudinem mn Talmudici tradunt fuisse cubiti unius et manebit locus focarius no decem cubitos longus et latus totidem, id est longitudine et latitudine duplus ejus quem Moses construxerat. Namqꝫque totum altare Mosaicum erat locus focarius intra ambulacrum sacerdotum constitutus adeoqꝫque spatio interiori no respondebat. Iudæi sub Templo secundo intelligentes expressionem mathematicam usqꝫque ad tempora Alexandri magni et ultra altare viginti cubitos longum et viginti latum altum verò decem cubitos construebant, ut illorum temporum scriptor scriptor ✝✝ Apud Ioseph. cont Appion. l. 1. Hecatæus retulit: postea verò non intelligentes expressionem mathematicam ducendi ducendi longitudinem in latitudinem, perperam interpretati sunt verba Ezekielis, quasi longitudo et latitudo duodecim cubitorum, mensuranda esset a centro altaris atqꝫque ita justis dimensionibus addentes duodecim cubitos construxerunt altare 32 cubitos longum et latum in fundo. Aufer spurios illos 12 cubitos et eorum altare satis quadrabit cum descriptione nostra. Porrò ipsos verba Ezekielis perperam interpretatos esse constat ex cap 48.20 ubi viginti quinqꝫque millia in viginti quinqꝫque millia ducuntur ad designandum quadratum cujus singula latera non sunt quinquaginta millia ut oporteret secundum expositionem Iudæorum sed tantum viginti quinque millia. Ezek 45.3, 5, 6 & 48.9, 13, 15. Sic et sanctuarium quod longum et latum est cubitos quingentos dicitur quingenti in quingentos Ezek 45.2 Suspicor etiam Iudæos in altaris infimo sinu errasse. Nam descriptio Ezekielis optimè se habere potest secundum figuram hic appositam, ubi xobd planum terræ significat. b. Templum Solomonis una cum atrijs suis nullibi pl descriptum in sacris literis satis descriptum habetur præterquam in visionibus Ezekielis, quas tamen nemo hactenus recte intellexit quarum expositio perdifficilis est recte interpretatus est: Verum templo illo destructo manserunt sepulta fundamentorūum vestigia usqꝫque dum templum secundum resurgeret ædificaretur, & ijsdem fundamentis extructa ædificia se mutuò illustrare sperandum est. Videamus igitur quid lucis afferat visionibus Ezekielis contemplatio templi secundi. Ædificabatur templum utrumqꝫque in montis Sion jugo quodam dicto Moria. Et initio quidem ut author est IosephusBel. Iud. l. 6. c. 14. vix templo primi atqꝫque areæ sufficiebat jacens in summo planities, quòd undiqꝫque præceps erat et declivis. Collem verò ad orientem, & austrum et occidentem immenso cingentes muro et cavitatem implentes inter murum et collem rupemqꝫque d versus aquilonem defodientes tantum olim assumpserant spatjium quantum sanctuarij totijius quadratus ambitus incluserat. Atqꝫque Regium illud Solomonis opus Iosephus qui locum viderat describit aliquoties, affirmans murum hunc ubiqꝫque αα. id est ducentos cubitos sacros. trecentos circiter cubitos [ hic et in sequentibus cubitos vel vel Romanos vel proximos [intelligit hic et in sequentibus cubitos romanos vel potius quadripalmares Romanis proximos et in orientali quidem latere ββ. id est 26623 sacros. quadringentos cubitos altum altum * *Intelligit autem hic et in sequentibus cubitos Romanos vel potiùs quadripalmares Romanis proximos ut posthac monstrabitur. γγ. Misn. de Sanhedrin cap. 11. Atqꝫque huic muro, inquiunt Talmudici,Supplied text taken from Morano, El Templo de Salomón, p. 88. ab interiori parte scamna undiqꝫque adhærebant, quibus sedere populus posset, imbrice superius pluvias atqꝫque solis vim arcendi causa ædificato. [Misn. de Sanhedrin cap. 11] Scamna vero ⊡ ⊡ Scamna verò cingebant deambulatorium quinquaginta cubitos latum in circuitu Templi, δ Interius dein, pergit Iosephus, ipsum verticem ambit …. δ δ Ioseph. Antiq. l. 15. c. 14 Interius dein, pergit Iosephus, ipsum verticem ambit alius murus lapideus, cujus orientale latus quàm longum est duplicem habet porticum spectantem januam templi siti e regione in meditullio. Eam porticum priores reges [Asæmonæorum scilicet] extruxerant. Circum templum [in hoc circui porticum circuitu ambitu] affixa erant [eorundem regum] spolia barbarica, quæ omnia Herodes denuò dedicavit additis etiam recentibus Arabieis. Ita Iosephus qui et arcem Antonia & Hunc autem ambitum & quicquid interius est ηε. lib. 2 de Monarchia. Philo qui etiam locum viderat sic breviter describit. Templi extimus ambitus longe lateqꝫque pateus munitur quatuor elegantissimæ structuræ porticibus quarum singulæ duplici constant ordine, materie marmoribus artificumqꝫque ingenioso labore architectorumqꝫque cura ornatissimæ: sed ζζ. Ita gr. interiores ambitus submissiores sunt et in apparatu plus austeritatis præ se ferunt. In medio Templum ipsum nullis verbis enarrabile, quantum licet ex his quæ foris spectantur conjecturam facere. Nam intima nemini videre fas est præterquam soli Sacerdotum principi et id ei quoqꝫque uno die duntaxat anniversario permittitur. Cum Philone consentit Iosephus affirmans porticus omnes illius exterioris ambitus tam in ηη. Antiq. l 8 c 2. templo Solomonis quam in θθ. Bel. Iud l. 6. c 14. templo secundo duplices fuisse; præterquam quod Herodes in latere australi loco duplicis ædificarat triplicem. In ejus, κκ Antiq. l. 15, c. 14. inquit, porticibus stabant paribus intervallis quatuor columnarum ordines quorum quartus [qui extimus erat] intertextum habebat lapideum parietem. Crassitudo autem cujusqꝫque columnæ quantum possent tres homines consertis inter se brachijs complecti brachijs: longitudo viginti septem pedum, subjecta spira duplici. Numerus universorum fuit centum et sexaginta duo capitellis sculptis opere Corinthio pulchris usqꝫque ad miraculum. [Duas canpe in fronte portæ fuisse. Reliquæ quadrifariam divisæ efficient 10 in singulis ordinibus ordinibus ita ut inter portam inquiunt et angulos atrij steterint viginti illinc. Nam porta, authore Iosepho, ab utroqꝫque angulo asqualiter distabat.] His quaternis [columnarum] ordinibus, pergit Iosephus, fiunt per [tria] intervalla ternæ porticus ita ut in utroqꝫque latere duæ pariles triginta pedum latitudinis, plus quinquaginta altitudinis, stadij [Hoc calamorum septuaginta] longitudine claudant inter se mediam, cujus latitudo sesquialtera altitudo vero duplicata, tanto superabat utramqꝫque. Earum lacunaria lignea sculpturata figuris varijs. Mediæ verò convexitas altius surgebat excitato super epistylia pariete lapideo politissimo columnis insertis disstincto, mirabili artificio commissuris oculos fallentibus. Ita Iosephus. Aufer jam porticum mediam et in reliquis duabus habebis factis contiguis habebis descriptionem porticuum duplicium per circuitum atrij. Namqꝫque ideo Herodes singularem suam magnificentiam ostendit in media porticu quod porticus anterior quæ in atrio positis conspicua erat deberet esse cæteris per circuitum porticibus ad manere conformis. Duplicis autem porticus latitudinem internam Iosephus λλ Bel. Iud. l. 6. c 14 alibi ponit triginta cubitorum [] id est viginti cubitorum sacrorum. Est Supra porticus constructas fuisse exhedras concipiendum est quoniam ita factūum fuit in atrio interiore (ut mox videbimus) cujus tamen ædificia referente Philone, submissiora eratnt. In medio autem cujusqꝫque lateris porta locanda est singulis lateri atrij lateribus singulæ erant portæ præterquam in latere occidentali ubi Iosephus recenset collocat portas quatuor. Numerum septenarium affectabant Iudæi. Anguli vero diversæ erant structuræ a reliquis porticibus, et portis, ni fallor, respondebant in medio positis. Nam μμ Bel. Iud. l. 7, c. 19. Iosephus de porticibus duabus boreali et occidentali verba faciens subjungit ὡν ἡ συνάπτουσα γωνία της Κηδρωνος φάραγγοσ ὑπερεδόμητο, quarum angulus utramqꝫque conjungens ædificabatur supra vallem Cedron, unde profunda erat et horribilis ejus altitudo. Intelligit ergo Iosephus per angulos atrij non nudos porticuum concursus concursus sed ædificia quædam in concursibus. Et hinc est quod ubi Romani sub Tito Imperatore incenderant porticum borealem et ignis ad usqꝫque hunc angulum progressus fuerat incendium cessavit & porticum borealem orientalem minimè corripuit, ut ibi ibidem narrat Iosephus. Scilicet anguli illi erant atriola quatuor (Ezek 46.22) quæ cavitate et parietibus altis ignem facile sisterent. Vnde et νν Ios. bel. jud. l 6. c 15 castri ab Asamonæis Regibus conditi & ab Herode magnificentiùs ædificati dictiqꝫque Antónia, angulus unus stabat in angulo atrij urbem versus ita ut qua cum porticibus ejus boreali & occidentali jungebatur haberet in utramqꝫque patentes descensus; &super nè t Reliquarum porticum orientalis ea erat Ad orientem stabat porticus quæ dicebatur Solomonis Ioan 10.23. Vnde ξξ Bell. Iud. l 16. c 14 Iosephus hanc solam a Solomone conditam fuisse putabat. Et quoniam hæc ante Templum sita erat ππ Ezek 46.2, 3 ubi Iudæi maximè adorabant, ideo frequentabatur a primis Christianis Deum colentibus Act 5.12. ρρ Ioseph Ant. l 15. c 14 & l 20. c 8. Cæteras porticus Herodes et posteri ejus de novo ædificabant. ρ Mansit hujus ædificium vetus usqꝫque ad excidium templi, adeoqꝫque cæteris quas reges Asamonæi Simeon Iustus condiderant præstantior, tunc temporis nomen Solomonis merita est. Vtrum verò Asamonæi tantum opus ab ipsis excitarunt fundamentis xeruent petus excitarunt peuas an quasdam operum Solomonis reliquias solum repararunt vix dixerim. Eos saltem in ædificijs Templi multùm desudasse testis est tum arx Antonia ab ijs condita & ædificijs templi intertexta tam arx σσ Apud Iosephum, l. 1 Antiq. c. 8. Herodes oratio commemorantis instauratum templum impendijs ingentibus, quale opus, ait, per 125 annos nemo Asamonæorum regum ad honorem Dei valuisset perficere. ττ Ios. Antiq. l 15. c 14 Regia dicebatur augustissima illa Herodis porticus australis, portaqꝫque ejus ab ornatu summo nomen pulchræ obtinuit. Nam porta pulchra illa erat per quam populus ingrediebatur in Templum Act. 3.2 Ingrediebantur autem omnes per portam australem et egrediebantur per borealem, demptis ijs quibus aliquid lævi acciderat, quiqꝫque obviam euntes ingregdiebantur per portam borealem et exibant per australem,uti scribunt Talmudici. Has omnes porticus cum atrio incluso Iosephus vocat atrio habet pro fano ἱηρον πρωτον sacrarium vel sacrario primuom. Totum autem, pergit ait,Ioseph. Bel. Iud. l. 6. c 14 sub dio spatium variabatur, omnium quidem generum lapidibus stratum: qua verò ad secundum caerium fanum ibatur cancellis septum saxeis ad tres cubitos [Romanos] duos sacros altis nimiumqꝫque grato opere factis: ubi æquis dispositæ intervallis columnæ stabant legem castimoniæ præmonentes aliæ græcis aliæ latinis literis in locum sanctum transire alienigenas non debere. [Nam gentes eousqꝫque ingressæ sunt unde et atrium illud nominabatur atrium gentium] Hoc υυ Ioseph l 15 Antiq. c 14 septum tam austrino latere quam septentrionali latere patebat ternis æquidistantibus januis, ab oriente verò una magna per quam intrarent casti cum uxoribus [Nam per alias ternas januas et et spatium exterius illas dicebatur atrium gentium ternas intrabant sacerdotes]. [Accedebant autem enim autem gentes etiam usqꝫque ad septum illud] Ioseph Ioseph Bel. Iud. l. 6, c 14ubi æquis dispositæ intervallis columnæ stabant legem castimoniæ præmonentes aliæ græcis aliæ latinis literis in locum sanctum transire alienigenas non debere. Sanctum enim vocabatur alterum fanum et quatuordecim gradibus [intra septem post planum decem cubitorum] [intra septem post planum decem cubitorum constitutis] ascendebatur a primo, quadratumqꝫque sursum erat [ante Templum] et proprio muro circundatum, cujus exterior celsitudo quamvis 40 cubitis [supra planum atrij magni] surgeret tamen gradibus tegebatur [per totam longitudinem versus austrum orientem et boream] tegebatur, interior autem viginti quinqꝫque cubitorum [] erat. Nam in loco ob gradus [illas 14 & alios quinqꝫque sextumqꝫque in porticus ducentem] altiore constituta non tota interiùs cernebatur, colle obtecta Post quatuordecim autem gradus spatium erat usqꝫque ad murum decem cubitis [issimus] planum. Hinc rursum [in spatio intermurali decem cubitos lata] alij quinqꝫque gradus ad [mu illi [extra murum] ad [cujus] portas ducebant, quæ quidem a septentrione et meridie erant octo, quaternæ utrinqꝫque videlicet [quarum ternoaas occrridentaliores ternis in septo cancellato januis utrobiqꝫque respondere concipe] dere ducebant inde in atrium Sacerdotum, quartæ utrobiqꝫque ducebant in atrium novum quod Zerubbabel loco exterio atrij magni in usum populi ad loci sancti latus orientale construxerat. His nullæ respondebant in septo illo januæ quia populus per septi januam orientalem ingrediebantur, deflectentes inde ad lateras.] Duæ autem [] erant ex Oriente necessariò Nam cum proprius ad hanc plagam locus mulieribus ad cultūum destinatus destinatus muro discernebatur [atrium novum in minora duo dirimente sacrarium locum in atrium superius & inferius dirimente illud virorum hoc fæminarum dirimente].: præter portam primam sitam interi in latere orientali loci illius sancti qui sursus quadratas erat] atrij mulierum] e regione juxta januæ orientalis septi cancellati supra gradus duodecim a septo ] in atrium fæminarum ducentes] secunda quoqꝫque porta opus erat. Inventa est ea [ medio muri illius] e regione primæ quæ [quæ sita erat [interiùs inter illam & templum.] Et ex alijs plagis una erat [uti diximus] meridiana porta et una septentrionalis [in locum virorum rectà ducentes] quibus [etiam] quibus [in orientale spatium intermurale et inde] [ad in sacrarium atrium superius et inde per portam illam secundam orientalem] ad mulieres introibatur [deflectendo ad latera] Per alias enim portas transire ad mulieres non licebat [porta nulla ad orientem in muro externo loci mulierum constituta.] quippe quæ ducebant in atrium loca sacerdotum quo nefas erat populum ingredi] Sed nec per portam suam [unicam] interiorem transgredi licebat murum [ prædictum ipsas et viros] [illum] disterminantem. Patebat [Nam neqꝫque per portam illāam ingressæ sunt sed per vestibula in lateribus duarum portarum in atrium virorum ducentium] orientalem primam] Patebat quidem quidem enim locus ille pariter indigenis & hospitibus fæminis populis religionis causa venientibus. Occidua vero pars [At Sacrarij a tergo templi] nullam portam habebat, sed perpetuus ibi murus erat extructusφ [perinde ut in parte orientali ultra mulieres. Nam termini illi extimi sibi mutuo respondebant] Et initio quidem fuit atrium mulierum nulis undiqꝫque planis sed postea podio circundatum ut mulieres superne viri autem inferna spectarent adorantes & non miscerent.] Inter portas autem [Atrij interioris] portasicus a muro introresum versæ ante Gazophylacia [a tergo inter ipsas et murum sita] magnis & pulcherrimis columnis sustinebantur. Erant autem [non duplices ut inferiores illæ in atrio exteriore sed] simplices & præter magnitudinem nulla re ab [illis] inferioribus aberant. et inter gazophylacia intervallūum erat quod spat decem cubitos latum quod spatium intermurale dicebatur] Portarum autem novem quidem quidem [in sacrario secundo fano hocce superiore sitæ] autro et argento undiqꝫque tectæ erant itemqꝫque postes et superliminaria, decima verò [seu secunda prima illa Orientalis in atrio mulierum] extra sacrarium seu in atrio fæminarum] ære Corinthio quæ multum argento stratas et inauratas honore superabat. Et binæ quidem fores Post quatuordecim autem gradus spatium erat usqꝫque ad murum decem cubitis [Romanis] planum [& gradus quintodecimi vicem gerens.] Hinc rursum alij quinqꝫque gradus ad portas ducebant, quæ quidem a septentrione et meridie erant octo, quaternæ utrinqꝫque videlicet [quarum ternas orientaliores ternis in septo cancellato januis utrobiqꝫque respondere concipe] Duæ autem erant ex oriente necessario. Nam cum proprius [extrinsecus] ad hanc plagam locus mulieribus ad cultum destinatus muro discernebatur [circumacto] discernebatur [præter portam primam et principalem in latere sacrarij sursum quadrati sitam] secunda quoqꝫque porta opus erat. Inventa est ea e regione primæ [extrinsecus [extrinsecus inter illam & januam orientalem septi cancellati] Et ex alijs plagis una erat porta meridiana et una porta et una septentrionalis, quibus [in spatium intermurale decem cubitos latum et loco mulierum et sacrario sursum quadrato interjectum et inde] ad mulieres, introibatur. Per alias enim portas transire ad mulieres non licebat [quippe quæ sita erat exterius et gradibus duodecim ex atrio magno ducentibus ascendebatur] quæ ducebant in loca sacerdotum quo nefas erat ingredi populum licenter ingredi] Sed nec per portam suam [unicam] propriam] transgredi licebat murum [illum] disterminantem [pergendo ad mulieres.] Nam solus Prince Rex aut Princeps per portam illam ingressus est, cæteri postquam per januam orientalem septi cancellati introierunt deflectunt inde ad latera eundo ad portam aquilonis et portam austri] Patebat enim locus ille pariter indigenis et hospitibus populis [tam viris quam feminis] religionis causa venientibus. Occidua verò pars [siacrarij a tergo templi] nullam portam habebat sed perpetuus ibi murus erat extructus. Inter portas autem [ad latera sacrarij [ad latera sacrarij superioris] porticus a muro introrsum versæ ante Gazophylacia [inter ipsas et murum sita] magnis et pulcherrimis columnis sustinebantur. Erant autem [non duplices ut inferiores illæ in atrio exteriore] sed] simplices et præter magnitudinem nulla re ab [illis] inferioribus aberant. Portarum autem novem quidem [in sacrario hocce superiore sitæ] auro et argento undiqꝫque tectæ erant itemqꝫque postes et superliminaria, decima verò extra sacrarium [id est unica illa extrinsecus in muro atrij fæminarum] ære Corinthio quæ multum argento stratas et inauratas honore superabat. Et binæ quidem fores fores singulis januis erant tricenis cubitis [] altæ & quinisdenis etiam latæ. Post introitum verò interiùs dilatatæ [id est, a muro quo in quo primus erat introitus, versus interiora productæ,] tricenis utrinqꝫque cubitis [Romanis] exhedras habebant [singulas inter binas portas [supra porticus & gazophylacia extructas:] exemplo quidem turrium longas et latas [adeqꝫque ad figuram quadratam & antes] supra verò quam quadraginta cubitis [Romanis] celsas. Singulas autem [inter aa Iosephi Bel. Iud. lib. 7. c 13 binas portas extructas] binæ columnæ duodenum cubitorum [Romanorum] ambitu sustinebant [præter binas semicolumnas ad latera portarum hinc inde quæ una cum columnis integris terna sub singulis exhedris efficiebant intercolumnia.] Et aliarum quidem [novem] portarum magnitudo par fuit. Quæ verò supra Corinthiam portam [id est in loco editiore] ] decem ab atrio loco ab atrio mulierum [], ex oriente [atrij interioris] aperiebatur e regione portæ templi, [quam duarum orientalium primam secundam , prima cæteris] multo major erat. Quinquaginta enim cubitis [ sacris surgens, quadraginta cubitorum fores habebat, ornatumqꝫque magnificentiorem quoniam crassiori argento atqꝫque auro vestiebatur: quod quidem [aurum et argentum] novem portis infuderat Tiberij pater Alexander. Gradus autem quindecim [χ χ Ita Talm semicirculares] a muro qui mulieres segregabat ad [han majorem portam ducebant. Namqꝫque] in spatio interior ab qꝫque dece cubit lato [ad ipsas] ducebant [in ipsarum atrium] Namqꝫque ducebant: ad majorem [illam] portam port a muro mulieres segregante mulieres segregante Namqꝫque gradibus illis quinqꝫque ψψ Ita Talm semicubitalibus] qui ad planeo alias [octo] portas [ab eodem spatio intermurali] ducebant erant breviores. est Ipsum verò templum in medio positium [non in centro sed in media linea] sacrosanctum dictum, duodecim gradibus ascendebatur. Et a fronte quidem altitudo ejus et latitudo centenos cubitos habebant, pone autem ωω Ezra 6.3 quadraginta cubitis angustius erat. Anterius enim quasi humeri utrinqꝫque vicenorum cubitorum exibant [vestibulo eousqꝫque dilatato] – Cum autem Templum intus [ad sexagintata cubitorum altitudinem] contignatione interseptum esset [cænaculo superius constructo] sola prima ædes [vestibulum intellige] patebat in altitudinem perpetuam perqꝫque nonaginta cubitos tollebatur cum longa [interius] quadraginta cubitorum esset ac viginti transversa. –– Circa latera verò inferioris templi [ad usqꝫque contignationem surgentis] multi erant cubiculi pervij triplici tabulato sibi mutuò impositi & ad utrumqꝫque [templi] latus ad eos introitus a porta [templi αα Ita Talmudici. in ejus poste inter januas templi ad utrumqꝫque muri latus suspensas] medio postium ejus inter januas templi ad utrumqꝫque muri latus suspensas] patebant. [Inde per medium muri sex cubitos lati ibatur ad cochleam in angulo templi ad superiores cubiculos ducentem et a cochlea per medium cubiculorum ostijs in se mutuo patentium circundabatur templum.] Superior autem pars eosdem cubiculos non habebat, tantoqꝫqueque erat angustior celsior autem quadraginta cubitis nec ita ut inferior ambitiosa. Colligitur enim centum cubitorum celsitudo universa additis illis qui in solo erant sexaginta cubitis. –– Ara verò ante templum quindecim cubitis [Romanis] alta lata vero et longa cubitis quinquaginta, quadrataqꝫque stans, veluti cornutis angulis eminebat, & a meridie ascensus in eam eminenter arduus resupinabatur. Sine ferro autem constructa erat, nec unquam eam ferrum tetigerat. Templum autem aramqꝫque cingebat ex pulcherrimo saxo lorica gratissima usqꝫque ad cubitum surgens quæ populum [orientem versus] a sacerdotibus segregabat: Gonorrhæos hoc est semina fluentes itemqꝫque leprosos tota civitas arcebat & feminis menstrua solventibus clausa erat. pr&dictum autem limitem ne puris quidem mulieribus transgredi permittebatur. Viri autem, qui non per omnia casti fuissent ab interiori atrio & qui puri essent a sacerdotibus [interjecta illa locrrica] prohibebantur. Hactenus Iosephus, qui ββ Cont. App. l. 6 alibi hæc ultima sic repetit. Quatuor Quatuor porticus [seu atria porticibus ornata] habuit templum in circuitu & harum singulæ propriam secundum legem habuere custodiam. In exteriorem itaqꝫque ingredi licentia fuit omnibus etiam alienis [inde atrium gentium dictum] mulieres tantummodo menstruatæ transire prohibebantur. In secundam verò porticum [sic nominat podium quod porticus in speciem construebatur] cuncti Iudæi ingrediebantur eorumqꝫque conjuges cum essent ab omni pollutione mundæ. In tertiam masculi Iudæorum mundi existentes atqꝫque purificati. In quartam autem sacerdotes stolis induti sacerdotalibus. In Aditum veò soli Principes Sacerdotum. Hisce consentanea scribunt Talmudici γγ Consule codicem Middoth interprete Constantino L'Empereur. Item quæ Capellus et Arias Montanus ex Rabbinis in mediūum produxerunt. tradentes Atrium magnum (quod Montem domus vocant) quadratum fuisse longumqꝫque et latum extrinsecus quingentos cubitos et contabulatum porticu ante porticum id est duplici porticu cinctum: interiora vero cincta primum muro cancellato duos cubitos Iudaicos vulgares alto quem dicunt סורג Soreg, dein muro solido interiore dicto חיל Chajil, cujus altitudo versus orientem decem erat cubitorum; ex alijs autem regionibus major; postea spatio intermurali decem cubitos lato et intimè portarum et exhedrarum ædificijs. Portas duas Orientales Talmudici (qui locum non viderant) confundunt inter se describentes unicam tantum eiqꝫque ascribentes conditiones ambarum: australes vero pergendo ab occidente numerant tres portam ardoris portam oblationis et portam aquarum, tres item boreales domum incendij portam oblationis et portam prominentiæ. Addit R. Iose portas duas occidentaliores unam in australi latere dictam portam superiorem alteram in boreali latere dictam portam Iechoniæ. Numerant itidem Talmudici sex conclavia in atrio interiore. Collocanda sunt singula inter binas portas & exterius versus occidentem addenda alia duo ut in portis factum est. Namqꝫque ex Iosepho manifestum est exhedras duas in angulis angulis atrij versus occidentem stetisse. Porta prominentiæ habebat cænaculum et in ea sacerdotes excubias a superne execubias agebant & Levitæ infernè ubi illi janua erat quæ aperiebatur versus murum Chajil. Sic et Domus ardoris camerata erat et magna et quatuor habebat cubicula inferne duo in loco sancto & id est in regione porticuum quæ apertæ erant in atrium interius duo veò in loco profano id est exterius in regione gazophylaciorum quæ clausa erat ab atrio, eoqꝫque nomine extra atrium id est in loco comparativè profano constituta. Et hæc duo apperiebantur versus locūum profanum id est versus spatium intermurale. Similiter exhedra quæ dicebatur lapidis quadrati constituta erat partim in loco sancto id est supra porticum & partim in profano id est supra gazophylacium, et apperiebatur in locum profanūum seu spatium intermurale, eratqꝫque amplissimum & augustissimum namqꝫque sedebat in eo Synedrium magnum seniorum septuaginta. Descriptis concipe cæteras portas et exhedras similes fuisse ut atrium uniforme constituatur. At in porta orientali duo tantum erant cubicula infernè, conclave Phinesi Vestiarij a dextra portæ seu ad aquilonem et conclave coquentium sartagines a sinistra. Vnde colligitur illud atrij latus angustius constitutum gazophylacijs caruisse. In angulis atrij mulierum extrinsecus loco exhedrarum erant atriola quatuor singula 40 cubitos longa. Ea utiqꝫque construxerat Zerubbabel vice atriorum quæ fuerant in angulis atrij magni Latitudinem atrij fæminarum (inter hæc atriola) Talmudici ponunt 135 cubitorum sacrorum muros autem ejus describunt leves & planos & loco porticus adjunctum fuisse podium in circuitu ut mulieres supernè viri prospicerent adorando, viri autem infernè. Sub Sub atrio Israelis erant cellæ quæ apperiebantur in atrium fæminarum. In ijs Levitæ citharas, nablia, cymbala & cætera musica instrumenta reponebant. Ad orientem ascendebatur ex atrio magno gradibus duodecim in atrium viri feæminarum et ex atrio illo gradibus quindecim semicircularibus in atrium Israelis quod cubitis sacris 135 longum & undecim latum erat. Dividebatur hoc atrium ab atrio Sacerdotum ascensu cubiti unius, unde Talmudici conjectantur atrium Israelis altius fuisse, cum tamen ascensus ille fuerit Lorica cubitalis Iosephi areas ejusdem altitudinis disterminas. Erat utiqꝫque atrium Israelis ipse margo orientalis atrij Sacerdotum. In margine boreali inter loricam et portam oblationis e regione altaris erat laniena ubi sacrificia ad octo columnas suspensa nudabantur pellibus & carnes super mensas totidem disponebantur et lavabantur. Per portam oblationis inferebantur sacrificia mactanda ad boreale latus altaris intra loricam. Ibi erant 24 annuli ordinibus sex pavimento infixi ad quas ligabant mactanda sacrificia. Inter annulos et mensas cubiti erant quatuor, & loricam per intervallum illud transijsse constat quia ponunt ηη Maimon. De cultu Dei Tract. 7. c. 1. Rabbini casum ubi aliquis extra atrium intimum stans manum porrigit intrò et sacrificium vel occidit vel occisi sanguinem excipit: ut et ubi bestia mactanda pedem porrigit extra atrium. Vnde constat insuper loricam ibi apertam fuisse: quod etiam necessarium erat ut sacrificia cæsa promptè efferrentur in Lanienam. Atqui ostio loricæ respondere debebat ostium portæ adeoqꝫque stabat porta e regione altaris directè. Per oppositam oblationis portam dictam etiam portam primitiarum inferebantur primitiæ animalium quæ ad australe latus altaris mactandæ erant. Et inter portas illas Talmudici ponunt latitudinem 135 cubitorum sacrorum eamqꝫque sic sic computant. Ascensus altaris 30 cubitorum. Latitudo altaris 32 cub. inter altare et locum annulorum 8 cub. Locus annulorum 24 cub. Inde ad mensas 4 cub. A mensis ad columnas 4 cub. A columnis ad murum atrij 8 cub. Reliqui 25 cubiti sunt partim spatium a columnis occupatum, partim spatium inter ascensum altaris et murūum australem atrij. Hos ζζ Maimon. de Cultu Div. tract 1. c 5 Rabbini recentiores bifariam dividunt. Ego verò ita diviserim ut altare stet in medio atrij: quod fiet si viginti cubiti cum dimidio deputentur distantiæ inter ascensum altaris et murum et reliqui quatuor cum dimidio columnis. Imò verò ex istis quatuor cum dimidio tribuerim unum cum dimidio latitudini mensarum et reliquos (Ezek 40.42) et reliquos tres columnarum basibus. Namqꝫque mensis in directum positis columnæ totidem e regione, singulis singulæ respondentes disponebantur itidem in directum adeoqꝫque non plus occupabant spatij quam secundum latitudinem quam pro ratione basis unius columnæ unius. Altaris igitur in medio positi centrum a parietibus portarum distabat cubitis 6712, a lorica verò cubitis 50 circiter, adeoqꝫque atrium intra loricam latum erat cubitos centum, perinde ut etiam Hecatæus apud θθ cont. Appion. lib. 1. Iosephum affirmat. Sic igitur duplicata fuit mensura latitudo atrij tabernaculi Mosaici, & mar præterea margines hujus atrij utrobiqꝫque latæ erant cubitos 1712. Longitudinem atrij inter Talmudici ponunt 187 cubitorum sacrorum eamqꝫque sic computant. Locus incessus sacerdotum non ministrantium inter atrium Israelis et altare situm undecim cubitorum. Altare 32 cub. Inter altare et Vestibulum templi 22 cub. Templum 100 cub. Inter templum et murum occidentalem atrij 11 cub. Quibus His omnibus adde adde marginem orientalem seu atrium Israelis 11 cub. & complebitur summa 187 cub. Hic a centro altaris ad occidentalem occidentalem terminum atrij sunt cubiti 149, duplicata mensura Mosaica quamproximè. Sed ex altera parte altaris centri altaris ad usqꝫque loricam cubitalem versus orientem, ubi juxta proportionem Mosaicam duplicatam deberant esse cubiti 50 sunt tantum cubiti 27: id adeo quia atrium illud a parte orientali Iudæi decurtarant ut atrio fæminarum plus relinqueretur spatij. Inde etiam gazophylacia ibi nulla constituerunt & marginem atrij ibi plusquam tertia parte minorem fecerunt quam ex alijs lateribus. In eadem proportione diminuerim quoqꝫque deambulationem inter columnas orientalis porticus. Porrò templi dimensiones secundum longitudinem Talmudici sic definiunt. Vestibuli paries anterior 5 cub. Vestibulum 11 cub. Murus Paries anterior templi 6 cub. Locus sanctus 40 cub. Velum 1 cub. Adytum 20 cub. Murus Paries posterior 6 cub. Thalamusorum occidentalium latitudo 6 cub. Paries thalamorum 5 cub. Summa 100 cub. Latitudinem vero templi sic computant. Murus impluvij 5 cub. . Impluvium seu spatium in quod pluviæ de templo defluerent 3 cub. Paries thalamorum 5 cub. Latitudo thalamorum 6 cub. Paries templi 6 cub. Inde ad medium templi 10 cub. . Summa 35 cub. quæ duplicata facit latitudinem totam cubitorūum 70. Cæterum cur murus pluviæ cohibendæ tam crassus constituatur planè non video. Malim loricam elegantem latam et altam duobus tantum cubitis constituere et reliquos tres latitudinis cubitos transferre ad thalamos. Sic enim latitudo tota templi cum thalamis suis erit sexaginta cubitorum omninò ut affirmatnt Iosephus & Ezra cap 6.3. Thalamos verò Talmudici numerant 38 in circuitu templi nimirum quindecim ad austrum et quindecim ad aquilonem id est in singulis tabulatis quinqꝫque hinc est quinqꝫque illinc, ad occidentem verò tres in infimo tabulato tres in medio ac duos in supremo. Ex atrio ascendebatur in vestibulum templi gradibus duodecim duodecim. arcOstium templi Vestibuli latum erat 20 cubitis altum 40, ostium templi latum 10 altum 20, eiqꝫque quatuor erant valvæ, duæ intus & duæ foris. Exteriores aperiebantur intra Vestibulum, interiores intra templum. Ad latera Vestibuli duo erant ostiola hinc inde. Per borealem ingrediebatur is qui templi januas aperire vellet, et inde verò per meatum in media muri latitudin crassitudine pergebat usqꝫque ad ostium alterum in poste templi & per illud in spatium inter valvas exteriores & interiores & ibi eas reserabat. In eodem meatu ibatur ad cochleam in angulo templi unde tertium ostium ducebat in infimos thalamos quartum in medios quintum in supremos. Nam in angulo templi versus orientem et aquilonem. Talmudici describunt ponunt ostia quinqꝫque. Inde verò circundabatur templum in singulis tabulatis eundo ex thalamo in thalamum per ostium in pariete intermedio. Atqꝫque hæc sunt ferè quæ describunt Talmudici. Vt compleamus descriptionem hujus templi conferendæ jam sunt mensura Iosephi et Talmudicorum inter se. De his fusè disputare locus non est. Dicam breviter quod Iudæi Talmudici utuntur cubito sacro palmorum sex quodque Iudæi men pro mensuris Gentium usurpabant sub nominibus gentilibus mensuras proprias, ut cubitum sacrum pro passu Romano minori, duos cubitos sacros pro passu majori, cubitos sacros mille seu Berah pro milliari in eju minori cubitos sacros bis mille seu iter sabbati pro milliari majori, mensuram quatuor palmorum sacrorum pro cubito Græcorum, ejusmodi cubitos 400 pro stadio Græcorum, et longitudinem cursus equorum Regiorum in valle juxta templum calamorum 70 circiter seu cubitorum sacrorum 400 pro stadio majori. Et Hhoc stadio describit Iosephus ambitum atrij exterioris. Stadium alterum intelligunt ✝ ✝ Talm. Hierosol. in Ioma c. 6. Vide et Buxtorf. Lex. Tal. in ריס & Arian Montanum De mensuris Talmudici ubi æquant milliare id est bis mille cubitos sacros stadijs septem cum dimidio. Et hujus stadij cubito Iosephus in descriptione templi ad Gentiles scribens passim utitur præterquam præterquam in decantatis quibusdam et in S. Scriptura memoratis templi strictè dicti mensuris ubi cubitum sacrum retinendum esse putavit. Constabit id collatione cubitorum Iosephi cum cubitis sacris Talmudicorum in sequente tabula. Cubiti a Iosepho positiCubiti Ios. ad sacros reductiCubiti a Talmudicis positi Altitudo muri Chajil{externa402623 {interna2516 23 Differentia gradibus 19 vel 20 semicircubitalibus respondens1510912 vel 10 Altitudo septi cancellati322 cub. vulg. Portarum{altitudo302020 {latitudo151010 Altaris{altitudo151010 {latitudo50331332 Columnarum ambitus1288 Templi altitudo interna604040 Ostij templi{latitudo16102310 {altitudo NE forsan rectius ΛΒ32211320 Vestibuli latitudo interna20131311 Vestibu Ostij vestibulilatitudo25162320 altitudo70462340 Sic cubit mensuræ Iosephi ad sacras reductæ aut plane congruunt cum ijs Talmudicorum aut proprius ad eas accedunt. Nam Iosephus non semper loquitur excessu de mensuris exactis minus erat sollicitus, et excessu peccare amabat. ad Gentiles scribens mensuras aliquando præterpropter expressit ad Gentiles scribens, minus erat haud satis sollicitus erat de mensuris exactis & excessu peccare amabat. Cognitis verò Iosephi mensuris redeamus jam ad Templum. Exhedram inter binas portas Iosephus ponit triginta cubitorum id est viginti sacrorum. Sæpe Vtitur Iosephus rotundois numerois. Scripserim potius viginti duos. Nam columnæ binæ quibus exhedræ singulæ sustinebantur minori spatio includi nequeunt. Harum ambitus consensu Iosephi et Talmudicorum erat octo cubitorum sacrorum. Vnde scapi diameter est 2611 cub. Ad hanc in proportione ut tria ad duo capta latitudotudo basis erit 3911 cubitorum seu 23 palmorum ferè. Sic ista tantùm 22 palmorum. Intervalla harum basium ex rationibus architectonicis non debent esse minora basibus. Sunto ipsis æqualia (nam proportio illa simplicissima est) et columnæ duæ cum totidem semicolumnis et intercolumnijs tribus occupabunt spatium viginti duorum cubitorum exhedræ uni inter binas portas deputandum. Portam verò aquarim exhedræ dempto ostio, sic ut ala utraqꝫque dempto os latitudine 11 cub. et ostium latitudine 10 cub. compleant latitudinem totam 32 cub. Nam latitudines 11 & 22 cubitorum satis affectantur in his aedificijs & ostia portarum omnium præter orientalem primam consensu Iosephi et Talmudicorum lata erant 10 cubitis & alta 20. Harum verò magnitudinem dimensionum veritas plane demonstratur ex consensu portarum et exhedrarum cum partibus atrij. Portæ duæ oblationis latitudine 32 cubitorum exactè respondebunt altari intermedio. Et forsan latitudo altaris ideò aucta fuit ut hoc responderet portis Exhedræ duæ proximæ occidentem versus latitudine viginti duorum cubitorum respondebunt spatio ejusdem latitudinis inter altare et vestibulum templi Portæ duæ incendij & exhedræ duæ sequentes portæqꝫque ultimæ occupabunt spatium omne cubitorum 86 e regione vestibuli templiqꝫque supra altare thalamos suos laterales surgentis. Et exhedræ duæ ultimæ cum parietibus suis occidentalibus tres cubitos crassis implebunt spatium reliquum cubitorum 25 usqꝫque ad murum occidentalem atrij. Ad orientem verò exhedræ duæ ultimæ latitudine 22 cub. respondebunt spatio ejusdem latitudinis inter altare & porticum orientalem et portarum duarum ultimarum alæ occidentales latitudine undecim cubitorum porticum orientalem capient & ostia ducent in in interjectum spatium intermurale ejusdem latitudinis, & alæ duæ orientales excurrent ultra versus atrium fæminarum. Nimirum una earum dicta fuit porta prominentiæ quod promineret extra murum atrij interioris. Stabat igitur partim intra partim extra. Similiter et porta altera sicta aquarum stabat partim extra. Nam sacerdotes qui excubabant in domo Abtines supra eam extructa, dicuntur excubasse extra atrium. Imò ostia harum portarum erant extra atrium interius eo quod fæminæ per ea ingressæ pergebant in utrium suum. Stabant tamen hæ portæ aliqua sui parte in atrio interiore eo quod Iosephus erant ex novem argenteis portis a quibus Iosephus æneam portam in atrio fæminarum sitam distinguit nominando eam portam ἔξω της νέως extra templum id est extra sacrarium interius. Stabant igitur reliquæ noven in peribolo illius sacrarij. Portam prominentiæ R. Iose vocat portam cantorum. Nimirum duobus in locis cantabant Levitæ, uno supra gradus quindecim hoc est in spatio intermurali e regione hujus portæ inter hanc portam et portam aquarum, altero in suggesto posito ad loricam cubitalem versus altare. Deniqꝫque ex eo quod populus omnis introibant per has portas tam in atrium Israelis quam in atrium fæminarum omninò dicendum est eas situm inter medium obtinuisse ducentes in spatium intermurale atrio utriqꝫque interjectum. Tenemus igitur situm harum portarum exactè atqꝫque adeo situm etiam et magnitudinem reliquarum portarum et exhedrarum usqꝫque ad occidentalem murum atrij. Has omnes portas æquales fuisse et æqualibus intervallis ab invicem distasse colligo omnimò decorum erat et præterea colligitur ex januis septi cancellati e regione, quarum Iosephus aequidistanes distantias Iosephus æquales describit. Atqui portæ quatuor æquidistantes non possunt alia quavis ratione secundum atrij longitudinem regulariter disponi. Hisce sic determinatis habemus simul crassitudinem porticus orientales undecim cubitorum, latitudini alarum occidentalium portæ prominentiæ & portæ aquarum respondentem. Eam sic computo. Basis columnæ 22 palmorum. Deambulationis latitudo 412 cub. semi-basis 11 palm. Murus semicolumnis intertextus 1 cub. Summa 11 cub. Hanc una cum atrij muro occidentali 2 cub. adde præfatæ atrij longitudini 187 cub. fiet longitudo tota 200 cub. Sic Iudæi longitudinem totam illam duplicatam atrij tabernaculi quæ intra loricam cubitalem inveniri debuit, retinuerunt in tota atrij longitudine inclusis ædificijs. Porrò crassitudinem porticus orientalis sic computo. capiatur (juxta rationes supra expositas) ara latitudo deambulationis in porticu boreali ad latitudinem deambulationis in porticu orientali in proportione margitnum atrij p porticibus adjacentium ut hoc est ut 1712 ad 11 et deambulationis latitudo in porticu boreali erit proxime latitudo erit dupla latitudinis basis columnæ quamproximè. Sic inter axes columnarum ad utramqꝫque partem deambulationis erunt undecim cubiti: quæ mensura valde affectatur in his ædificijs et quantum sentio ab hacce porticuum latitudine originem duxit. Tota autem atrij latitudo inter parietes porticuum erit 16023 cub. Addantur utrinqꝫque paries columnis intertextus 112 cub. Gazophylacium quadratum 7 cub. paries ulterior Gazophylacij 112 cub. Locus graduum ducentium ad superiora 6 cub. & Pparies extimus 823 cub. Gazophylacium quasi cub. 11 inclusis parietibus et locus graduum quasi 823 cub. incluso pariete extimo Atqꝫque tota atrij latitudo inclusis ædificijs erit 200 cub. congruenter descriptioni Ezekielis. Sic sacrarium longitudine et latitudine 200 cub. quadratum erit, et figura illa spatio intermurali Talmudicorum decem cubitos lato circundata sensibilis et not circumambulantibus sensibilis et notabilis reddetur. Hæc Hæc autem ita se habere planè confirmat Iosephus affirmando sacrarium sursum quadratum fuisse et proprio muro circundatum. Intelligit enim non totum sacrarium incluso atrio fæminarum ut opinatus est Capellus sed sacrarij planum superius ad quod ex atrio fæminarum per gradus quindecim ascendebatur quodqꝫque stricteiùs dicebatur sacrarium. Verba ejus τητράγωνον δὲ ἄνω sursum quadratum perspicuè significant planum superius. Porrò murum quo Iosephus et Talmudici Sacrarium cingi volunt id est murum Chajil constituerim crassissimum tum quod extimus erat & in se habebat fores portarum tum quod Romani ut author est IosephusIoseph. Bell. Iud. 1. 7. c. 22. eundem sine intermissione per sex continuos dies ariete omnium fortissimo cui urbium mænia haud difficulter cedere solerent pulsando sine intermissione per integram septimanam nihil omninò profecerunt. Crassitudine igitur sex cubitorum æmuletur is murum extimum templi Ezekielis cap 40.5. et tota sanctuarij latitudo inclusis spatio intermurali et hoc muro Chajil, erit 232 cubitorūum Detrahatur latitudo interna 135 cub. et reliqui dimidium 4812 cub. erit longitudo portæ: cui si addideris ornamenta frontium utrinqꝫque facilè complebitur longitudo illa 50 cubitorum quam Ezekiel portis assignavit. Portis autem eousqꝫque productis, debet spatium intermurale per medium omnium ostijs transversis decem cubitos latis viginti altis transire. Cum hisce latitudinum mensuris conspirant etiam mensuræ atrij fæminarum. Atriola angularia vicem gerentia angulorum atriolorum in angulis atrij magni debent illis tam latitudine quam longitudine respondere. Sint igitur eorum ✝✝ Ezek latitudo 30 cub. ea muriqꝫque extimi 112 cub. & ea intimi 1 cub. & latitudo Sic Sic autem atrium fæminarum latitudine 135 cubitorum et atriola duo conjunctim latitudinemibus ✝✝ Ezek 46.22 60 30 cubitorum & muris externus conjunctim latitudine 5 12 cubitorum complebunt latitudinem 200 cubitorum intra spatium intermurale perinde ut in atrio superiore. Tanto consensu computi omnes latitudinum se mutuò confirmant. Retrahantur jam portarum alæ de angulis ubi Talmudici atriola collocant et longitudo sacrarij orientem versus incipiendo a porticu orientali ita computabitur. Spatium intermurale 10 cub. Murus ejus 1 cub. Atriolum 40 cub. Deambulatio cum muris suis inter atriola 69 cub. Atriolum alterum 40 cub. Summa 100 cub. Adde hinc sacrarium superius 200 cub. & inde murum orientalem atrij fæminarum 2 cub. & utrinqꝫque spatium intermurale 10 cub & murum Chajil 6 cub & sacrarij fiet longitudo tota fiet 334 cubitorum. Id vero Ea longitudo confirmatur argumento duplici. Vnum est quod Hecatæus apud ✝✝ cont. App. lib. 1. Iosephūum tradit lapideum templi hujus peribolum longum fuisse quasi quinqꝫque plethris. Ibidem latitudinem Hecatæus ponit cubitorūum centum id est intra loricam. Cubiti illi centum sunt sacri adeoqꝫque Hecatæus vir gentilis et in Ægypto degens mensuras hasce a Iudæis acceperat idqꝫque in cubitis sacris neqꝫque noverat eas in cubitos Græcorum ad quos scripsit suorum reducere. Cubitos igitur audiens cogitabat de vulgaribus et ob simplicitatem expressionis ponebat plethros. Restituantur cubiti et periboli lapidei longitudo erit cubitorum 33313 vel numero integro cubitorum 334 ut supra. Alterum argumentum est quod altare stare debebat in medio sacrarij totius. Stabat enim olim in medio atrij magni et Iudæi locum ejus haud facilè mutaverint. Stare etiam debebat sacrarium interius in medio atrij magni ac terminis suis orientali et occidentali æqualiter distare ab illius lateribus, atqꝫque atqꝫque portas in medio reliquorum laterum suis oOblationum portis directè respicere. Situs alius irregularis et indecorus foret. Stabat itaqꝫque altare in communi centro. Atqꝫque ita se res habet in descriptione nostra. Stat altare in medio tum atrij interioris quod vestibulo templi hinc & porticu orientali hinc et inde terminatur, tum sanctuarij totius interioris, distans a muro extimo Chajil hinc et inde cubitis 161, atqꝫque adeo in medio etiam atrij magni. Non postestpotest atrium mulierum cubito uno augeri vel minui quin cessabit concentricitas. Vt spatium inter altare et porticum orientalem ex una parte et spatium inter altare & Vestibulum templi ex altera parte latitudine 22 cubitorum sibi mutuò respondent sic ædificia inter atrium interius & atrium fæminarum ex una parte et vestibulum templi inter atrium interius et locum separatum ex altera parte latitudine externa 22 cubitorum sibi mutuo respondent, sic etiam atrium fæminarum ex una parte et locus separatus ex altera parte latitudine cubitorum 89 sibi mutuò respondent & sic murus orientalis atrij fæminarum spatiumqꝫque intermurale & Murus Chajil ex una parte, et murus occidentalis loci separati spatiumqꝫque intermurale et murus Chajil ex altera parte latitudinibus duorum, decem & sex cubitorum respectivè sivbi mutuò respondent exactè. Vnde liquet hallucinatos esse Talmudicos tribuendo atriuom fæminarum 135 cubitos in quadrum. In mensura illa includendum est etiam atrium Israelis & una cum locuos incessus sacredotum una cum & muro occidentali atrij fæminarum. Secus addendi erunt cubiti 46 versus orientem quos tamen atrium sua una cum ulteriore regione septi cancellati atrium magnum non capiet. Sub ædificijs atrij superioris effosa erant putei balnea et cellaria diversa: ut sub porticibus ad aquilonemlonem Conclave salis in quo reponebant sal pro oblationibus, Conclave Hipparvæ in quo sale condiebant pelles victimarum et cConclave lavantium ubi lavabant victimarum intestina. Hæc erant cellaria eo quod tectum Hipparvæ æquale describitur solo atrij & ex conclavi lavantium in tectum Hipparvæ surgebat cochlea. Sed his et similibus missis videamus quibus usibus inservirent superiora. In exhedra cæsi lapidis sedebat Synedrium magnum. Stabat hæc ad austrum in tribu Iudah adeoqꝫque sita erat inter portam oblationis et portam aquarum. Nam linea per altaris latus orientale transiens linquebat omnia occidentem versus in tribu Benjamin. Vnde cum altare staret in centro totius, adjudicabatur tribui Benjamin pars major sanctuarij. Summo Sacerdoti assignabantur mansiones duæ una ad austrum altera ad aquilonem. Ad austrūum domus Abtines quæ alta describitur et supra portāam aquarum sita, Intellige partem cæcali id est supra alam occidentalem et ostium postæ ejus, sacerdotibus supra alam orientalem excubias agentibus. Ad aquilonem Exhedra Parhedrorum seu Assessorum quam inter alteram portam Oblationis et portam prominentiæ e regione Synedrij constituerim. Namqꝫque exhedra illa erat omnium dignissima. Dignius erat latus aquilonis et ibi locus dignior ad orientem. # # Ad summum sacerdotem refero vVicarium ejus et Subvicarios. Dignitate proximi erant Præfecti ministeriorum templi et altaris. His igitur cubicula dignitate proxima assignanda sunt: nimirum exhedræ utrinqꝫque inter portas Oblationis et Incendij, una cum cubiculis aliquibus portarum versus orientem. Præfectus vestibus sacerdotalibus texendis et apparandis erat omnium infimus atqꝫque propriusm erat huic in sanctuario conclave (Majemon. De cultu divino tract 2. cap 7 sect 20.) Quanto magis Præfectis reliquis? Restant ultimæ quatuor exhedræ Sic exhedris duobus dignissimis summo Sacerdoti et magno Synhedrio dicatis rRestant aliæ sex ultimæ quatuor exhedræ inter viginti quatuor Principes Curiarum sacerdotūum æqualiter dividendæ ita ut exhedra unaquæqꝫque duplici tabulato ac in eodem tabulato duobus tribus cubiculis capiat quatuor sex Principes. Scribit Iosephus exhedras supra quam quadragenis cubitis celsas sustentatas fuisse binis columnis. Sit altitudo illa cubitorum 45 id est sacrorum 30 & exhedra capiet cubicula satis ampla in duplici tabulato. Huic altitudini addenda est inferne altitudo columnarum quam posuerim sextuplam crassitudinis more Dorico id est 1423 cub. et una cum cum basibus et capitellis 18 cub. circiter. Sic fiet altitudo tota quasi 48 cubitorum. Secundum latitudinem cubicula terna ternis intercolumnijs respondebant. Inferioribus Sacerdotibus et Levitis restant portæ quatuor ultimæ. Namqꝫque alia loca non sunt ubi comedant sacrificia. & recipient decimas Æquum est autem ut in harum distributione turmæ omnes æqualiter participent. In singulis item porticibus gazophylacia terna totidem intercolumnijs respondentia complent numerūum totum gazophylaciorum viginti quatuor juxta numerum curiarum. In porta prima orientali ad reponendas sacerdotum vestes sacras erant ✝✝ Maimon. de cultu divino lib. 1, tract 2. c. 8. nonaginta et sex arcæ quatuor videlicet pro unaquaqꝫque curia, et suis cujusqꝫque curiæ arcis proprium erat nomen inscriptum. Sic Et In alis vestibuli templi xx Vide notas ConstiniConstantini L'Empereur in Middoth cap: 4, sec. 7. erant itidem viginti quatuor cellulæ ubi sacerdotes totidem curiarum separatim reponebant cultra sua sacra. Atqꝫque talis erat constitutio sacrarij interioris. Descendamus jam et ex exeamus per septum cancellatum in atrium gentium. Hujus latera singula Talmudici extrinsecus longa faciunt cubitis quingentis, Iosephus stadio cum inter angulos stadio uno id est cubitis quadringentis. Excessus debetur angulis cubitorum quinquaginta in quadrum. Hunc computum Iosephus alijs in locis confirmat scribendo ponendo porticum regiam longam fuisse stadio uno et totum ambitum templi et Antoniæ stadiorum sex. Antoniæ ambitus cubitorum 600 satis benè quadrat cum descriptione ejus apud Iosephum. Adde ambitum templi cubitorum 2000, summa fiet cubitorum 2600, e quibus 200 deficiunt ubi Antonia in angulum templi incurrit. Relinquitur ambitus cubitorum 2400 id est stadiorum sex. Portæ longitudine cubitorum 50 respondebre debent angulis et latitudine cubitorum 32 portis atrij interioris Sic inter portam et angulum inter angulos cujusqꝫque porticus et portam quam Iosephus in medio collocat Sic inter angulos cujusqꝫque porticus et portam quam Iosephus in medio collocat relinquetur hinc inde longitudo cubitorum 184 in viginti intercolumnia distribuenda.. Columnas in Regia porticu Iosephus numerat 162, græce PΞB versus PΞH id est 168, parva parva literæ ultimæ mutatione. Nam numerus ille divisibilis esse debet per 8 eo quod columnarum sunt octo series octo æquales, quatuor hinc & quatuor inde. Stant igitur in una seriae columna 21 atqꝫque adeo intercolumnia 20. Id quod sic confirmatur. De atrij latere occidentali intrinsecus cubitorum 400 aufer portas quatuor conjunctim cubitorum 128 et restabunt cubiti 272 conjuncta longitudo porticuum in quinqꝫque intervallis. Constituantur intervalla illa æqualia ut in lateribus atrij interioris et intervallum unum erit 5425 cubitorum, capietqꝫque intercolumnia aut quinqꝫque aut sex aut septem, & ejusdem magnitudinis intercolumnia porticus Regia perinde capiet aut 17 aut 20 aut 24. Verum nimis rara erunt et septendecim juxta rationes architectonicas nimis rara erunt & 24 nimis densa aud satis rara si modo columnæ illis atrij alterius æquales constituantur, et utraqꝫque a numeris Iosephi nimis recedunt, ergo viginti debent inseri. Hac ratione columnæ paulo rariores erunt quam in ratione eustyli Vitruvij sed ideò magis grata et hic ubi pro epistylijs adsunt ingentia marmora quæ frangi nequeunt objectio Vitruvij locum non habet. Columnas autem hujus atrij æquarem illis alterius eò quod conjunctis trium hominum brachijs, ut author est Iosephus, hoc est tribus orgijs seu duodecim cubitis gentilibus id est octo sacris cingebantur. Et hinc porticums etiam quoad latitudinem in atrio utroqꝫque quoad latitudinem æquales constituerim præterquam quod porticus media quæ reliquis duplo altior est sit etiam duplo latior inter bases columnarum. Sic latitudo basis erit 22 palm. ea deambulationis externæ inter bases sduplo major, ea deambulationis mediæ quadruplo major, ea totius porticus triplicis cubitorum 44. Dimidium spatium columnarum extimarum occupet paries intetextus. Addatur murus extimus scamniformis quem Ezekiel sex cubitis longum et latum constituit, et complebitur latitudo 50 cubitorum congruenter dimensioni portæ et anguli hinc inde quibus latitudo quibus porticus terminatur utrinqꝫque terminatur. Confirmatur porrò calculus iste testimonio Iosephi scribentis quod porticus porticus duæ externæ pariles triginta pedum latitudinis claudant inter se mediam cujus latitudo sesquialtera. Triginta pedes Romani sunt cubiti sacri 14115 circiter ut ex sequentibus constabit. Triginta Attici si modo Atticus ut multi volunt Romanum semuncia superet sunt 1458 circiter Suspicor magis Iosephum expeditis computis consulentem pro pede usum esse mensura proxima Hebraica cubiti dimidij cubiti: qua ratione cubiti 30 pedes erunt 15 cubiti. Et congruenter huic mensuræ latitudo externæ porticus in descriptione nostra est 1423 cubitorum inclusis columnis et ea porticus mediæ inclusis itidem columnis est 22 cubitorum atqꝫque adeò sesquialtera prioris exactè Auferatur jam porticus media et restabunt porticus duplices per reliqua tria atrij latera latæ inter axes columnarum extimarum 22 cubitis, inter earum bases 1813 cubitis et inter columnas 1959 cubitis. Et rem ita se habere confirmat Iosephus qui latitudinem porticus duplicis definit rotundo numero cubitorum suorum triginta id est viginti sacrorum. Tenemus igitur dimensiones porticuum secundum latitudinem. Ex angulis autem ascendant gradus ad superiora omnia, deqꝫque porticuum deambulationibus singulis pateant ostia in angulos, et his ex adveroadverso respondeant ostia in lateribus portarum. Si jam altitudines addendæ sunt, Longitudinem columnæ ex integro lapide constantis Iosephus scribit esse 25 cubitorum id est 1623 cubitorum sacrorum & alibi 27 pedum id est 1312 cubitorum sacrorum. Vnde colligo altitud longitudinem fuisse sextuplam crassitudinis more Dorico ut in atrio interiore, nimirum 1413 cubitorum sacrorum, siquidem hæc mensura cadat in medio priorum cadat. Bases verò et capitella sculpta opere Corinthio complebunt altlongtitudinem quasi 1813 cubit id est duplam intervalli inter axes columnarum. Hæc erat igitur altitudo usqꝫque usqꝫque ad epistylia. At porticus altitudinem internam Iosephus ponit plusquāam 50 pedum id est plusquam 25 cubitorum. sit ea 2712 2712 cubitorum hoc est sesquialtera altitudinis epistyliorum a fundo, et porticus mediæ altitudo duplicata erit 55 cubitorum interne. Imponatur tabulatum duos duo cubitos crassum, et augustorum cubiculorum series quorum altitudo interna latitudinem quasi quindecim cubitorum æquet, atqꝫque tectum cubitis quiqꝫque & ac podium sursum in circuitu tribus complebit altitudinem octoginta cubitorum. Et certè Iosephus altitudinem hujus mediæ porticus insignem fuisse describit. Iudæi tecta domuum plana construebant plana eò ut in ipsis ambulare liceret. Pateant igitur ostia de cubiculis hisce in tecta eorum quæ ad latera supra porticus duas exteriornas construebantur, & altitudo tectorum illorum tabulato seu solo mediorum æquata definietur cubitis quinquaginta septem. Adde podium trium cubitorum altitudinis per circuitum & altitudo tota erit sexaginta cubitorum. Eandem fuisse altitudinem reliquarum porticuum per atrij circuitum concipe., Namqꝫque eò quòd omnium facies anteriores sibi mutuò conformes esse debebant. Tandem ut a templo descripto pergamus ad templum Ezekielis Solomonis, rejicienda sunt omnia quæ Zerubbabel & Herodes addidere quæve irregularia sunt, ut atrium fæminarum portaqꝫque prominentiæ & aquarum in illud ducentes & respondentes portæ ex altera parte altaris quibus utiqꝫque nullà respondent in atrio magno, portæ item quatuor cum porticum duplici in latere occidentali atrij magni quibus nihil respondet in atrio interiore totidemqꝫque his respondentes in atrio exteriore, quorum omnium in medio stet altare altare. Vice dirutarum portarum ubi sacerdotes comedebant sacrificia, ædificentur in loco separato cubicula huic usui idonea. Et cum Herodes & Iudæi in excessu peccare amarent, uti augendo internam altitudinem templi latitudinemqꝫque Vestibuli, Altaris et portarum & substituendo in atrij magni latere australi porticum triplicem pro duplici, corrigantur excessus illi & transitus per muri duo Chajil & Soreg cum gradibus superfluis deleantur: quippe quos Zerubbabel (quantum sentio) in limites sanctuarij sui primum condidit, quiqꝫque atrium magnum populo numerosissimo dicatum inutiliter inminuunt & impediunt. Portæ autem producantur introrsum usqꝫque ad loricam cubitalem. Et quoniam templum cum thalamus suis olim septuaginta cubitos latum erat (Ezek. 41.12) Cyrus autem diminuit latitudinem decem cubitis (Ezra. 6.3) exclusa nimirum deambulatione lata quinqꝫque cubitis inter thalamos & ejus loco constructis ostijs in medijs thalamorum parietibus per quæ via produceretur, Iudæi autem verò latitudinem antiquam septuaginta cubitorum complebant addito hinc & inde muro quodam qui pluviam cohiberet: deleatur murus ille & restituatur antiqua thalamorūum latitudo deambulatione seu paradromide insertia quæ dividat majores thalamos in binos minores utrinqꝫque ut eorum latitudo melius respondeat altitudini quinqꝫque cubitorum 1 Reg 6.10. Et simili proportione minuatur singulorum longitudo ut in singulis per circuitum seriebus sint triginta. Tot enim ✝✝ Antiq. l. 98 c. 2. Iosephus in templo Solomonis numerat. Et hisce omnibus sic correctis licebit tandem in hoc templo speculari illud Ezekielis cujus verba schematis et interpolationibus illustrata jam damus ut sequitur. ad latera templi in singulis tabulatis decem, quinqꝫque hinc et quinqꝫque illinc a tergo verò ponunt tres in infimo tabulato, tres in medio et duos in supremo, & latitudinem ædificij versus ad occidentem ponunt septuaginta cubitorum: quod Hoc spatium partim a thalamis partim a muro quodam superfluo occupari volunt, quo Rrejecto thalami ad austrum et aquilonem quadrati erunt singulis lateribus quindecim cubitorum circiter, nisi mavis cum Iosepho latitudinem diminuere. Ad occidentem etiam thalami quadrati constitui possunt lateribus decem cubitorum si paululum augeatur illorum latitudo Et certe Cyrus latitudinem illam non nisi sexaginta cubitorum esse voluit (Ezra 6.3) fforte Herodes latitudinem pristinam restituerit, sed de hujusmodi minutijs disputare non est operæ pretium. Maimonides Talmudicos haud rectè interpretatus collocat hos thalamos inter multiplicces multos parietes templum successive cingentes et cubicula duo domus incendij transfert in atrium gentium eò, quod in loco profano stetisse dicuntur. Quæ opiniones duriores sunt quàm ut egeant confutatione. Sed nec aliorum errores confutare suscepimus brevitati studentes. # Tandem ut a Templo jam descripto pergamus ad Templum Ezekielis, rejicienda erunt omnia quæ Zerubbabel et Herodes addidete quǽve irregularia sunt, ut atrium fæminarum portæqꝫque prominentiæ et aquarum in illud ducentes, & his qꝫque respondentes portæ ex altera parte altaris quibus utiqꝫque nullæ respondent in atrio magno, portæ item quatuor cum porticu duplici in latere occidentali atrij magni quibus nihil respondet in atrio interiore Sic manebunt portæ tres in atrio interiore totidemqꝫque his e regione respondentes in atrio inexteriore, quorum omnium in medio stet altare. Vice dirularūum portarum ubi sacerdotes comedebant sacrificia ædificantur in loco separato cubicula hinc usui idonea. Et cum Herodes et populus Iudaicus in excessu passim peccarint peccare solerent, uti augendo internam altitudinem inter templi latitudinemqꝫque vestibuli & altaris ut et latitudinem portarum & substituendo in atrij magni latere australi porticum triplicem pro duplici, corrigantur excessus illi & loco transitus per medium thalamorum cingentiūum templūum positium constituatur ambulacrum dividens majores jores thalamos in binos minores utrinqꝫque, quorum latitudo (sexta usitatas proportionis in ædificio sacro proportiones nullas respondeat altitudini quinqꝫque cubitorum 1 Reg. 6.10, eEt simili proportione minuatur singulorum longitudo ut in singulis per circuitum seriebus sint triginta. tot enim ✝✝ Antiq l Iosephus in templo Solomonis numerat. Deniqꝫque gradus superflui cum muri duos duo Chajil & Soreg cum gradibus superfluis cum gradibus superfluis deleantur: quippe quos Zerubbabel (quantum sentio) in limites Sanctuarij sui primùm condidit, quinqꝫque atrium magnum populo numerosissimo dicatum inutiliter imminuunt et impediunt. Et hisce sic correctis licebit in hoc templo speculari portæ autem producantur introrsum usqꝫque ad septem coricam cubitalem illud Ezekielis. Verba Prophetæ schematîs et interpolationibus illustrata sunt domus ut sequitur. sequitur. Ezek. c. 40 vers. Cap 40.1. In vigesimo quinto anno transmigrationis nostræ, in exordio anni, decimâ mensis, quartodecimo anno postquam percussa est civitas, in ipsa hac die, facta est super me manus domini & adduxit me illuc. 2. In visionibus Dei adduxit me in terram Israel & dimisit me super montem valde excelsum: super quem erat [ædificium templi cum atrijs suis apparens] quasi ædificium civitatis ⓐNotæ. ⓐAquila (apud Hier) In Hebr. jam vulgato est מנגכ ad austrum at Septuaginta et olim legebant מנגד e regione. e regione 3. Et adduxit me illuc et ecce vir cujus erat species quasi species æris, & funiculus lineus [erat] in manu ejus et calamus mensuræ & stabat autem in porta. 4. Et locutus est ad me [idem] vir, ffili hominis vide oculis tuis et auribus tuis audi & pone cor tuum in omnia quæ ego ostendam tibi, quia ut ostendantur tibi adductus es huc, annunciare omnia quæ tu vides domui Israel. 5. Et ecce murus νστξ forinsecus in circuitu domus undiqꝫque et in manu viri calamus mensuræ bb Vnanimis est Iudæorum traditio cubitum vulgarem constitisse ex quinqꝫque palmis sacrum ex sex Vtitur itaqꝫque Angelus calamo sex cubitorum sacrorum. HieronymusNotænymus corrupto usus exemplari legebat calamum fuisse sex cubitorum et palmi eumqꝫque latini fere sequuntur. In Hebræo est calamum fuisse sex cubitorum et palmo in cubito et palmo, et ita legebat Ionathan. Ita etiam proculdubio legebant septuaginta quamvis jam olim in ipsis nullo perturbato sensu scribatur παλαιστης pro παλαιστη. Sed et Ezekiel alibi expressè dicit cubitos suos constitisse ex cubito et palmo c. 43.13 & calamum fuisse sex cubitorum præcisè cap 41.8 & cubiculos thalamos unius arundinis c 40.7 fuisse sex cubitorum præcise vers 12. ☉☉ Et totam portæ latitudinem quæ ex duobus calamis duorum thalamorum et latitudine interjecta tridecim cubitorum conflatur dixit fuisse cubitorum viginti quinqꝫque & totam portæ longitudinem quæ ex tribus calamis trium thalamorum et duobus calamis duorum postium & bis quinqꝫque cubitis inter thalamos et decem cubitis vestibuli et postis ejus confit, summatim fuisse cubitorum quinquaginta. ‡‡ c Numerus septem legitur in Sept. Versione et postea vers 30 occurrit in sequentibus, v. 22, 26. sex cubitorum [magnorum et palmo singulatim constantium] ex cubito [minori] et palmo. [] Et mensus est ædificij latitudinem λμ calamo uno et altitudinem calamo uno. 6 Et 6 Et venit ad portam quæ respiciebat ad orientem & ascendit per c [septem] gradus ejus et mensus est limen portæ calamo uno latitudine BC.ⓐ Et thalamum [janitoribus destinatum] calamo uno in longum DE et calamo uno in latum EV. Et spatium seu e [ee Ita sept. Et postea vers 30 de his vestibulis agitur, tamquam prius memoratis Porrò vacua fuisse more porticuum illa cubiculorum intervalla EVTF, GSRH &c manifestum est tum quia Angelus in his his constitit ubi mensus est latitudinem thalamorum EV, FT et latitudinem portæ Vv, tum quia sacerdotes per hæc intervalla portarum atrij interioris transeunt de exhedris suis in atrium interius redeuntqꝫque inde in exhedras & interea non eunt in atrium exterius cap 42.14 & Ezekiel per introitum in latere portæ borealis ingressus est cubicula sacerdotum cap 46.19. Vestibulum] inter thalamos [ducens in porticum] quinqꝫque cubitis EF [e et thalamum secundum calamo uno in latum TF et calamo uno in longum FG et vestibulum cubitis quinqꝫque GH et thalamum tertium calamo uno in longum HI et calamo uno in latum HQ] 8 Et limen portæ juxta vestibulum portæ ff. Hic in he f. Hic in Hebræo scriba oscitanter bis descripsit verba, intrinsecus calamo uno et mensus est vestibulum portæ, idqꝫque totidem syllabis. In exemplaribus Hieronymi & interpretis Syri legebantur semel. In versione Sept juxta editionem Romanam per contrariam scribæ oscitantiam prorsus omittuntur sed in codice Alexandrino et versione Arabica leguntur semel. ut et in versione Syriaca intrinsecus calamo uno KL. 89 Et mensus est vestibulum portæ octo cubitis MN et postes ejus duobus cubitis OP. Et vestibulum portæ erat gg Hic describitur situs vestibuli et thalamorum ad invicem contrarius illi qui postea vers 31 describitur in portis atrij interioris. intrinsecus, [respectu postium seu versus atrium] 10 Et thalami erant ad orientem [respectu vestibuli seu extrinsecus] tres hinc et tres inde, mensura una trium et mensura una postium hinc et inde 11 [Hactenus angelus progrediendo mensus est singula secundum longitudinem, jam revertitur ut metiatur latitudines] et mensus est latitudinem Ostij portæ decem cubitis Cc & hh Latitudo hic olim legebatur in versione sept. teste Hieronymo. Putabat tamen ille lectionem istam minùs rectè se habere. Neqꝫque enim, ait, in uno loco latitudinem et rursum latitudinem decem et tridecim cubitorum scriptura dixisset. Alij idem cogitantes locum temerè correxerunt ita ut jam pro longitudine latitudine posteriori legatur longitudo tam in vVersione Sept. quàm in textu Hebr. Sed latitudinem legi debere res ipsa suadet siquidem latitudo interna portæ fuerit tridecim cubitorumtorum (ut pateat subducendo thalamorum duorum latitudines de latitudine tota Vv cubitorum 25) & mensura latitudinis illius internæ non alibi exprimatur. latitudinem portæ tridecim cubitis Dd 12 Et marginem [seu gradum] ante thalamos cubiti unius [hinc] et cubiti unius marginem inde unius ubi terminat [ [plano pavimenti porticuum utrinqꝫque eousqꝫque producto.] Et thalamus erat sex cubitorum hinc EV et sex cubitorum inde ev 13 Et mensus est portam a tecto thalami [extrinsecus] ad tectum ejus [extrinsecus] latitudinem viginti quinqꝫque cubitis Vv, ostium VT contra ostium vt. 14. Et fecit [ostijs] postes [ostijs ab atrio remotos BC, bc, KL, kl, altitudine] k viginti cubitorum. Et ad l postes atrij [seu ad atrium pertingentes] EV, GS, CP, & TS, PQ, pq, ts erant portæ undiqꝫque undiqꝫque per circuitum VT, SR, Pp, rs, tv. 14 Et fecit postes [ostij Bb Kk, altitudine] kk Vbi jam legitur ששים sexaginta, Septuaginta legebant עשרים viginti. Et rectè. Nam Ionathan & Syrus hic intelligunt altitudinem frontium seu postium portæ. et certè altitudo illa alicubi exprimenda erat & alibi non exprimitur. Erat autem latitudo ostij decem cubitorum & altitudo portæ juxta regulas architectorum debet esse dupla latitudinis. Sic etiam portæ templi hujus cum portis templi secundi quadrabunt magnitudine. viginti cubitorum, & ad ll. Hebr. ad postem atrij porta posito numero singulari pro plurali. Sic ad postem v. 16, et ad humerum v. 18, pro ad postes et ad humeros. Portæ verò hic pro portarum ostijs patentibus VT, SR, Pp &c ponuntur, perinde ut in versu sequente. postes PQ, pq, ST, st portæ undiqꝫque per circuitum Pp, RS, TV, rs, tv. 15 Et a facie portæ introitus Bb usqꝫque ad faciem vestibuli portæ interioris Pp. quinquaginta cubiti. 16 Et erant fenestræ [cancellis] [obliquæ] clausæ obliquæ sive obliquè reticulis sive parietibus obliquè cæsis] in thalamis et in postibus vestibulis eorum [seu intervallis fornicatis EVTF GSRH &c ] postibus eorum EV, FT, GS &c intra portam undiqꝫque. Similiter autem erant et in vestibulis MN, nm fenestræ per gyrum intrinsecus et supra postes PQ, pq palmæ una hinc & una inde, ut in versu 26 exprimitur] 17 Et eduxit me ad atrium exterius, et ecce cubicula et mm רצף pavimentum lapide stratum significat 2 Paralip 7.3 & prunas Is 6.6. 1 Reg 19.6. Et inde a specie fornacis usurpatur pro area loci quavis fornicati. Sic in Cant 3.10 describendo lectum Solomonis dicuntur columnæ ejus argenteæ, pluteus aureus, tectūum perpureumpurpureum et medium ריוף אחבה porticus amoris, Sic area substrata seu intercolumnium vel porticus amoris. Sic etiam in Esther 1.5, 5 ubi describitur Atrium regitum columnis marmoreis ornatum, interas urum pavimentum columnatum ubi lecta convivis strata erant, dicitur רצפה. Et sic in hoc loco Ezekielis Septuaginta vertunt רצפה πηριστυλα, quod eorum interpres latinus apud Hieronymum reddit intercolumnium Hieronymus pavimentum inter columnas nos, melius autem vertitur columnatum seu locum columnis obsitum. Et hanc interpretationem confirmat Ezekiel ipse cap 42.6. ubi de columnis atriorum loquitur verba faciens. porticus factam pavimentum columnatum factum in atrio per circuitum: triginta cubicula in porticu columnato pavimento columnato [in singulis atrij lateribus decem, quinqꝫque ex uno latere portæ et quinqꝫque ex altero, præterquam in latere occidentali nondum viso] 18 Et porticus pavimentum columnatum erat ad humeros portarum XQ, xq. E regione longitudinis portarum erat porticus pavimentum columatumcolumnatum inferius, [constituto porticu superiore in atrio altero] 19 Et mensus est latitudinem a facie portæ inferioris ad faciem atrij interioris extrinsecus centum cubitos ad orientem 20. Et nn. Ita legebant septuaginta. In Hebr. jam est tantum Et ad aquilonem: quæ verba Villalpandus ad præcedentem sententiam referens finxit Angelum mensurare tam laontgitudinem atrij ab austro ad boream aquilonem quam long latitudinem inter portas ad portam utramqꝫque 100 cubitorum et et inde mirabile quid excogitavit, atrium totum in novem atriola divisum esse singula 100 cubitos longa lataqꝫque et ædificijs 50 cubitos latis ad invicem discreta. Verùm Angelus ex versu 23 & 27 ubi similes mensuræ repetuntur, constat Angelum solam inter portas distantiam mensurasse et verba illa et ad aquilonem ad comma sequens pertinere. Porrò dicit Propheta se quamprimum eductus est ex porta orientali in atrium exterius vidisse cubicula triginta supra pavimentum columnatum in atrio per circuitum. si per atrium exterius hic intelligis cum Villalpando atriolum aliquod, numeranda essent septem atria exteriora, cum tamen Angelus ubiqꝫque ponat unicum tantùm. Et præterea in atrioli circuitu deberent esse 30 cubicula: quod Villalpandus ipse agnoscit impossibile esse nisi cænacula portarum adnumerentur cubiculis; contra verba expressa Prophetæ qui pavimentum cum omnibus suis triginta cubiculis ad humeros portarum et e regione longitudinis portarum collocat. Quod si igitur per atrium exterius hic non intelligamus atriolum aliquod sed atrium magnum & in ejus circuitu collocemus pavimentum columnatum cum cubiculis (sic enim collocabantur in templo secundo) amovenda erunt omnia atriolorum obstacula ut Propheta quamprimum e porta in atrium eductus fuit cubicula undiqꝫque videret et enumeraret. Sed quid disputo contra opinionem quæ non nisi in verbis et ad aquilonem durissimè expositis fundatur. Si tot fuissent atriola nonne angelus ea pluribus prosecutus fuisset? Nonne etiam verbis clarioribus? Certè verba illa cum Villalpando interpretari non possumus nisi interpolatis aliquibus sensum expleamus hoc modo, et [latitudinem atrij ab austro] ad aquilonem. Et cur non æque expleamus eadem sic, et [adduxit me] ad aquilonem? præsertim cùm Septuaginta ita olim legerint. Et quamvis verba adduxit me jam desint in in Hebræo Textu Heb. , tamen ex locis analogis v: 24, 27, 32, 35, 48 &c suppleri et possunt et debent. Namqꝫque Angelus hic transit cum Propheta de porta ad portam et quoties fit talis transitus, dicitur, adduxit me. Quod si textui hodierno Hebraico mordicus adhæremdum esse putes is vertetur perinde est. Nam textus ille sine verbis adduxit me sic enim vertetur potet Et ad aquilonem erat etiam porta quæ respiciebat viam aquilonis in atrio exteriore &c vel etiam sic omisso secundo ו tanquam redundante, Et ad aquilonem erat porta quæ. &c. Tantùm abest ut durissimam illam nullisqꝫque fultam rationibus expositionem Villalpandi sequamur ‡ ‡ Imo verò hanc sequi non possumus nisi forte in dimensionibus atrij templum et altaré proximè cingentis recedere velimus a proportione Mosaica & longitudinem plusquam duplam latitudinis cum Villalpando constituere. adduxit me ad aquilonem, & porta erat quæ respiciebat ad aquilonem in atrio exteriore. Mensus est longitudinem ejus et latitudinem ejus, 21 Et thalamos ejus tres hinc et tres inde et postes ejus et vestibulum ejus, et fuit secundum mensuram portæ primæ. Quinquaginta cubitorum longitudo ejus & latitudo quinqꝫque et viginti cubitorum. Et fenestræ ejus et vestibulum ejus et palmæ ejus secundum mensuram portæ quæ respiciebat ad orientem. 22 Et per gradus septem ascendunt in eam, et vestibulum ejus erat ante eos [id est interius] Et [erat] porta atrij interioris contra [hanc] portam aquilonis, oo Pro ו et, Septuaginta hic legebant כ sicut. sicut [in portis] ad orientem. Et mensus ex a porta ad portam centum 24. Et mensus est a porta ad portam centum cubitos. et inde 24 Et adduxit me ad austrum et ecce porta respiciens ad austrum et mensus est pp Ita legebant septuaginta. Et ita legitur v. 21, 249, 33, 36. thalamos ejus et postes ejus & vestibulum ejus juxta mensuras superiores. 25 Et fenestræ erant ei et vestibulo ejus in circuitu sicut fenestræ istæ. Quinquaginta cubitorum [erat] longitudo [ejus] et latitudo quinqꝫque et viginti cubitorum 26 Et gradus septem erant gradus ejus et vestibulum ejus ante eos, et palmæ ei una hinc et una inde in poste ejus. 27 Et [e regione erat] porta atrij interioris respiciens ad austrum. Et mensus est a porta [atrij exterioris] ad portam [illam] australem centum cubitos. in Hebræo, tamen ex locis analogis v. 24, 27, 32, 35, 48 &c. suppleri et possunt et debent. Na 28. Et adintroduxit me ad in atrium inexterius in portam austri et mensus est portam austri secundum mensuras easdem 29. et thalamos ejus et postes ejus et vestibulum ejus. Et fenestra erant ei et vestibulis ejus undiqꝫque. Quinquaginta cubitorum longitudo ejus et latitudo viginti quinqꝫque cubitorum 30. qq. Versus 30 deest in Sept. edit. Rom. legitur tamen in ed. edit. Aldina & cod. MS Alexandr. & versione Arabica, consentientibus textu Hebr. cūum versionibus ejus Syr. et Chald. Et vestibula circum circa VvtT & SsrR longitudinis viginti quinqꝫque cubitorum & latitudinis quinqꝫque cubitorum 31. Et vestibulum ejus erat versus atrium exterius, et palmæ erant in postibus ejus. et gradus octo erant gradus ejus 32. Et adintroduxit me ad in rr. Septuaginta legunt portam loco atrij, Suspicor vocem utramqꝫque initio positam fuisse, hoc modo. Et adduxit me ad atrium interius versus in portam versus Orientem. Est enim hæc lectio alteriu 28 analog idqꝫque rectiùs cùm propheta jam ante ad atrium interius adductum fuit. atrium interius versus Orientem et mensus est portam [orientalem] secundum mensuras easdem, 33. Et thalamos ejus et postes ejus et vestibulum ejus secundum mensuras istas,. eEt fenestræ erant ei et vestibulio ejus undiqꝫque. Longitudo [ejus] quinquaginta cubitorum et latitudo quinqꝫque et viginti cubitorum 34. Et vestibulum ejus erat versus atrium exterius & palmæ erant in postibus ejus hinc et inde. 35Et adintroduxit me ad in portam aquilonis et mensus est [eam] secundum mensuras superiores, 36thalamos ejus et postes ejus et vestibulum ejus, et fenestræ erant ei ss Ita sept. & Latinus, locis etiam analogis v. 22, 25, 29, 33 lectionem confirmantibus et vestibulis ejus circum circa. Longitudo ejus quinquaginta cubitorum & latitudo quinqꝫque & viginti cubitorum. 37Et tt In Hebræo jam legitur ואילו & postis ejus. At Septuaginta et Hieronymus olim legebant ואילמו vestibulum ejus. Et rectè, ut ex locis analogis v. 31, & 34 nec non v. 9, 22 & 26, manifestum est. v vestibulum ejus erat versus atrium exterius & palmæ erant in postibus ejus hinc et inde. Et octo gradus erant gradus ejus. 38Et per singula cubicula ostium in postibus portarum 38Et cubiculum [erat vestibulo utrinqꝫque fenestris supra descriptis illuminatum] Z, z, et ostium ejus Y, y erat in postibus postibus portarum KL, kl. Ibi lavabunt holocaustum. 39Et in vestibulo portæ duæ mensæ hinc α, α & duæ mensæ inde β, β ut ad eas mactetur holocaustum & sacrificium pro pectatopeccato & sacrificium pro delicto. 40Et ad humerum erant latus [vestibuli] f in extra gradūum [summum qui est] ad ostium portæ aquilonis erant duæ mensæ γ, γ & ad humerum latus alterum vestibuli portæ duæ mensæ δ, δ. 41Quatuor mensæ hinc et quatuor mensæ inde ad humerum latus portæ, octo mensæ, super quas mactabunt [sacrificia]. 42Et quatuor mensæ ad holocaustum erant de lapidibus dolatis longitudinis cubiti unius & dimidij & latitudinis cubiti unius et dimidij, & altitudinis cubiti unius, et ad imi ije super quas etiam ponent vasa in quibus mactabunt holocaustum & sacrificium. 43Et vv. Ita Ionathan in Targo interpretatur vocem שפתים. uncini pal [longitudine] palmi unius dispositi erant [in vestibulo] intrinsecus per circuitum [ad suspendendas carnes,] & super mensas [etiam erant] carnes oblationis. 44Et extra portam interiorem [ad latus occidentale] erant] xx. x. Ionathan in Targo legebat לשכת exhedra in numero singulari. Perinde est. Nam לשכה exhedra sæpe cubiculum nupe significat. ædificium multorūum cubiculorum significat Hic est in sequentibus intellige ædificium multorum cubiculorum, perinde ut Iosephus ædificium totum inter binas portas et Ezekiel (cap 42.1) ædificium centum cubitis longum exhedram vocat. exhedræ yy שרים aliquando cantores sæpissimè Principes significat. Cantoribus concedendæ non sunt exhedræ dignissimæ in atrio sacerdotum dignissimæ. Nos cum Syro Principes vertimus, Sic eo quod in templo Solomonis erat exhedra Principum Ier 35.4 et cubiculum exhedra vel cubiculum Gemariæ Principis in atrio superiore Ier 36.10, 12. Per Principes autem hic intellige Cum Præfectos ministerijs templi et altaris tum Principes curiarum sacerdotum viginti quatuor z Principum [curiarum sacerdotum] in atrio interiore [utrinqꝫque. Item] z z. . In Hebr jam est אשר quæ. ut hinc sSeptuaginta legebant אחר una, Et sensus lectionem illam quæ omminò requirit. una [z multorum cubiculorum exhedra] ad latus [orientale] portæ aquilonis, & facies eorum versus austrum & una ad latus [orientale] portæ austri, [&] facies versus aquilonem. 45Et dixit ad me, z Hæc exhedra 44Et extra portam interiorem cubiculo [ad ejus latus occidentale] erantxx In Hebr. ponuntur hic singularia pro plurabibus ut sæpe fit. Portam poni pro portis constat quia subinde de duabus portis agitur. Vnum poni non pro singulari cubiculo sed pro unois cubiculois serie constat sive pro una cubiculorum serie constat quia subinde de hoc uno dicitur in plurali et facies eorum. Vnde etiam postea ubi hoc unum in Hebr. dicitur cubiculum, intelligere debemus cubicula, nec non ita vertere latinè propterea quod id in hac lingua, idioma Hebraicum cum exprimendi pluralia pro singularia non obtinet. cubicula sacerdotum exhedræ yy.y. שרים aliquando cantores, frequentius vero Principes significat. Nos cum Syro Principes vertimus, eo quod cantoribus concedendæ non sunt cubicula exhedræ in atrio sacerdotum ubi verò cubicula Principum constituta esse legimus in templo Solomonis. Ier. 35.4 & 36. 10, 12. Præfect templi et altaris et principes curiarum sacerdotum. Principes autem hic dicuntur sacerdotes turmarum viginti quatuor partim ob dominum in turmas suas partim ob supremum judicium in tribus universos ipsis cum sacerdotibus sibi subjectis commissum Ezek 44.24. Principum [Curiarum Sacerdotum] ] in atrio interiore, z una quæ [cubicularum ædificium exhaedræ seu cubiculorum series] ad humerum latus [orientale] portæ aquilonis [utrinqꝫque [ z una [ exhedra multorum cubiculorum] et facies eorum versus austrum & una alia [ una ad latus [orientale] portæ aaa In Hebr. jam legitur חקדים Orientis: verùm Septuaginta olim legebant חדרים austri, eademqꝫque recurrit lectio in commate sequente tam in Hebr. quam in versionibus. sed et oppositio inter portas austri et aquilonis de quibus hic agitur, lectionem illam confirmat. austri et] facies versus aquilonem. 45Et dixit ad me, x Hæc exhedra qcuius facies est ad versus austrum, sacerdotum erit custodientium custodiam Templi. 46Et quadrum facies est versus aquilonem sacerdotum erit eruitnt custodientium custodientium custoriamcustodiam altaris. Isti sunt filij Sadoc qui accedunt de filijs Levi ad Dominum ut ministrent ei. 47Et mensus est atrium [interius] longitudine centum cubitorum et latitudine centum cubitorum quadratum; & altare ante faciem templi. & 48Et introduxit me in vestibulum templi et mensus est postem (utramqꝫque vestibuli quinqꝫque cubitis hinc et quinqꝫque cubitis inde et latitudinem portæ trium cubitorum hinc et trium cubitorum inde. Et introduxit me in templum et mensus est postes: sex cubitorum latitudionis hinc et sex cubitorum latitudionis inde erat latitudo postis 49et longitudinem vestibuli viginti cubitorum et latitudinem bbb Septuaginta legunt duodecim. b Heb. vulg. צשתי צשרה undecim Sept צני צשרה duodecim, proportione meliori. Sic enim latitudo vestibuli dupla erit latitudinis ostij sui, perinde ut latitudo templi dupla est ostij sui, & superabit latitudinem ostij hujus cubito uno hinc, et cubito uno inde, quo minor excessus vix tolerandus est. Porrò De situ Vestibuli disputari potest; nimirum, Vtrum longitudo ejus collocanda sit secundum latitudinem templi, ut in 1 Reg 6.3, affirmari primo intuitu videatur? Verùm frontibesus ædificiorūum vestibula latiores esse semper debent quam vestibula angustiora esse debent esse debent, et minus ostium vestibuli quam templi arguit angustiorem murum anticum vestibuli quam templi, ac deniqꝫque vestibulum item situ a nobis descripto melius respondet figuris portisarūum tribusum in reliquis tribus lateribus atrij interioris, et una cum columnis æneis complet longitudinem templi centum cubitorum ut oportet. duodecim undecim cubitorum et in gradibus ccVulg. אשר quibus Sept. olim legebant עשר decem, ut conspirante sensus requirat. Theodotio ✝ ✝ Theodotio et Aquila juxta secundaāam æditionem ( Hi referente Hieronymo) legebant צשת צשר undecim. decem ascendent ad illud. Et columnæ erant [æneæ] erant ad postes, una hinc et una inde Cap. 41.1 Et introduxit me in templum et mensus est postes. Sex cubitorum latitudo hinc et sex cubitorum latitudo inde erat latitudo ddVulg. חאהל tentorium sSeptuaginta legebant האיל postem, et sensus id postulat. postis et latitudo ostij decem erat cubitorum.2 et humeri ostij [ad usqꝫque latera templi] quinqꝫque cubitorum hinc et quinqꝫque cubitorum inde Et mensus est longitudinem ejus quadraginta cubitis et latitudinem viginti cubitis. 3Et ingressus est intrinsecus & mensus est postem ostij duobus cubitis & ostium sex cubitis & ee.e Vulg. ורחב & latitudinem. Septugaginta autem olim legebant וכתפ, & runt sensu meliore & cum analogis mensuris in v. 2 conspirante. humerum ostij septem cubitis ff.f Ita olim legebant Septuaginta, conspirante sensu. hinc et septem cubitis inde 4Et mensus est longitudinem ejus viginti cubitis & latitudinem viginti cubitis ad facies [seu parietes] templi. Et dixit ad me, Hoc est Sanctum sanctorum 5Et mensus est parietem domus sex cubitorum [latitudinis] et [ulteriorem] latitudinem [thalamis gazophylacij] lateralis quatuor cubitorum undiqꝫque per circuitum Domus. 6Et thalami gazophylacia lateralia, thalamus gazophylaciūum supra thalamum gazophylaciūum erant gg In Hebr. erant tria et triginta triginta פעמ ים (sic enim vox punctanda est) duabus vicibus. Et perinde septuaginta vertunt τριάκοντα τρὶς δίς, vel ut triginta ter dupliciter. id est triginta secundum longitudinem, ter secundum altitudinem dupliciter secundum latitudinem. ☉☉☉ Sic et sed verborum ordinem malè tamen ei verterunt, nam τρὶς vel (ut aliqua exemplaria habent) τείς τρία pertinet ad præcedentia verba gazophylacium supra gazophylacium, triplexqꝫque tabulatum significat ut etiam manifestum est ex sequentibus v. 16. tres et [in longitudinem] triginta [] duabus vicibus [ita ut omnium numerus sit nonaginta bis] quindecim una quindecim altura ambulacræ , nisi mavis triginta in singulis seriebus numerare] [ita ut omnium numerus sit sit nonaginta bis] Et Et ingressus [Ita retractiones] hh Hebr. venientia, id est quæ de muro prominendo propiùs et adhuc propiùs accedunt. Expressione contraria sed Latini eodem sensu Latini recedentia vocant retractiones seu recessus murorūum vocant retractiones. prominentiæ erant in pariete domus ad thalamos gazophylacia undiqꝫque ut illa [incubmbendo] continerentur, sed non tenebantur in pariete domus [ingrediente contignatione.] 7Et dilatatis platea erat sive ambitus [latus quo calcabri posset] superiùs et adhuc superiùs ad thalamos. Nam ambitus domus erat unus supra alium circūum domum undiqꝫque. Idcirco latitudo [calcabilis] erat latitudo domus superius [seu retractio [calcabilis seu retractio] ad domum superiuùs. Et sic de inferioribus ascendebatur ad superiora per medium. 8.Et vidi in kk Hebr. in loco altitudinis id est altissimo loco altissimo undiqꝫque fundamenta thalamorum gazophylaciorum lateralium plenæ mensuræ calami sex cubitorum ad usqꝫque ad alam [seu pleroma latitudine ita li prominents inde superior quisqꝫque thalamus superabit inferiorem latitudine cubiti unus Vnde Cùm itaqꝫque latitudo infimi thalami gazophylacij ultra alam illam seu retractionem parietis fuerit quatuor cubitorum et ea supremi cubitorum sex, ea medij erant illam ubi parietis leni prominentiam parietis. illam seu prominentiam calcabilem parietis. et mediorum gazophylaciorum media erat latitudo cubitorum quinqꝫque, adeoque retractiones erant cubitales, quæ additæ ulterioribus illis latitudinibus efficiunt totam latitudinem internam infimi thalamo quinqꝫque gazophylacij cubitorum quinqꝫque, medij cubitorum sex et supremi cubitorum septem: omninò ut in templo Solomonis describitur 1 Reg. 6.6.] ll In Hebr. jam deest ו Et: sed legebant septuaginta, Latinus, & Ionathāan. 9Et latitudo parietis qui gazophylaciorum forinsecus erat quinqꝫque cubitorum Et spatium relictum erat mm. Vocem בית hæc in loco et in Septuaginta vertunt interio ἀναμέσον inter, adeoqꝫque legebant ביז ut etiam ex subsequente vocis hujus repetitione plenius constet ἀναμέσον inquium, των πληυρων του ὄικου καὶ ἀναμέσον των ἐξεδρων, inter latera juxta domum et inter exhedras id est inter latera et exhedras. Exprimunt enim Hebræi idem per duplex inter quod nos per simplex. Porrò notanda est hic distinctio inter cubicula sita ad utramqꝫque partem spatij relicti. Hæc dicuntur dicuntur צלעוח latera seu cubicula lateralia, illa לשכוח exhedra seu cubicula simpliciter: hæc juxta domum esse dicuntur, illa non item: id adeò ut clare intelligas templum duplici ordine gazophylaciorum in singulis tabulatis cingi, uno proximo, altero remotiore in quorum medio est ambulacrum seu paradromis hic dicta spatium relictūum. Diversa nomina diversiqꝫque situs diversos cubiculorum ordines planè demonstrant. inter lateralia [gazophylacia] quæ erant intrinsecus juxta domum, et gazophylaciorum gazophylacia [altera] nn Vocem Et legebant hic Septuaginta secundum MS Alexandrinum et versionem Arabicam. Porrò latitudo viginti cubitorum non erat latitudo spatij relicti spatijvé inter cubicula (ut aliqui somniarunt) nam spatium istud postea dicitur latum quinqꝫque cubitos. Sed neqꝫque latitudo erat loci separati intercedentis ædificiūum laterale templu ingentia et cubicula sacerdotum ubi sacrificia comeduntur. Nam de cubiculis istis nondum agitur; incipit eorum descriptio postea cap 42. et præterea præterea si de 100 cubitis latitudinis atrij inter cubicula ista detrahantur 70 cubiti latitudinis templi & ædificij lateralis conjunctim (Ezek 41.12, 14, 15) relinquentur 30 cubiti, quindecim hinc et quindecim illinc latitudo loci separati quæ igitur non est viginti cubitorum. Sed quo tandem spectent illi viginti cubiti? Dicam. Scribit Propheta cubicula illa sacerdotum stetis cubitus stetisse contra viginti cubitos atrij interioris et contra pavimentum columnatum atrij exterioris, cap. 42.2, 3, adeoqꝫque ut pavimentum columnatum ex una parte designat porticum atrij exterioris e regione sic viginti cubiti ex altera parte designant ædificium atrij interioris. e regione, suntqꝫque propterea illius mensura pura pura secundum latitudinem. Id quod constat etiam ex computo. Nam si de tota latitudine præfata cubitorum septuaginta subducatur latitudo templi viginti cubitorum et latitudo parietis ejus hinc inde quinqꝫque cubitorum hinc et quinqꝫque cubitorum inde, usqꝫque ad primam retractionem, restabunt quadraginta cubiti, viginti hinc et viginti inde latitudo ædificij lateralis extra templū templo adjacentis in circuitu. Vel sic: lLatitudo cubiculi lateralis est quinqꝫque cubitorum Ezek 4 ut supra. Ea spatij relicti est quinqꝫque cubitorum (Ezek 41.11) Ea cubiculi exterioris quanta interioris, et ea muri externi qu etiam quinqꝫque cubitorum (Ezek 41.9, 12) hoc est totum viginti cubitorum ut supra. Quæ omnia fusius explicui ut versionum quarundam erroribus occurrerem quibús recitandis non inmoror. # # Deniqꝫque nomine viginti cubitorum alti designabatur hoc idem ædificium stante templo Solomonis. Ædificavit Solomon viginti cubitos [id est ædificium viginti cubitorum] ad latera domus costis cedrinis a pavimento usqꝫque ad tectum 1 Reg 6.16. 10Et latitudo erat viginti cubitorum circuitu domus undiqꝫque. et spatium relictum erat m m בית צלעות אשר לכית ובין חלשכוח. Vel ut septuaginta Loco בית lege בין cum septuaginta qui verba hæc sic vertunt αναμησον των πλευρων του ὄικου καὶ ἀναμέσον των ἐξεδρων inter latera quæ et inter exhedra juxta domum et inter exhedras id est inter latera et exhedras . Hebræi enim id exprimunt per duplex inter quod nos per simplex. inter lateralia [gazophylacia] quæ juxta domum [ex una parte] & gazophylacia [ altera a lateribus domus remota ex altera parte.] n Et Latitudo [] erat viginti cubitorum ambiebat domum undiqꝫque circuitu domus undiqꝫque 11 Et ostia gazophylaciorum erant versus spatium relictum ostium unum versus aquilonem et ostium aliud versus austrum. Et latitudo spatij relicti erat quinqꝫque cubitorum per circuitum. 12Et ædificium quod [jam descriptum] quod [ sua facie [externa sua facie] erat ✝✝ Ante, id est anterior, seu orientalior hoc seu orientalior seu ad latus orientale loci separati occidentalior ante locum separatum, [situm] ad plagam occidentis latum erat XX Latitudo 70 cub. computatur sic. Thalamorum Paries extimus thalamorum 5 cub. thalamus exterior 5 cub. Deambulatio intermedia 5 cub. tThalamus interior una cum rRetractione infima 5 cub. Paries templi supra retractionem illam 5 cub. Inde ad medium templi 10 cub. Summa 35 cubitorum duplicatum qua duplicanda est. cubitos septuaginta. Et paries aedificij erat quinqꝫque cubitos latus per circuitum, & longitudo ejus nonaginta cubitorum. 143Et mensus est domum * * Longitudo templi ita se habet. Basis columna æneæ 6 cub. Vestibuli paries extimus 5 cub. Reliqua Vestibuli longitudo 15 cub. Templi paries anterior 6 cub. Locus sanctus 40 cub. Velum 2 cub. Adytum 20 cub. Adyti Paries occidentalis 6 cub. Summa 100 cub. longitudine centum cubitorum [gazophylacijs exclusis & inclusis columnis æneis] & locum separatum et ædificium & parietem eorum conjunctim longitudine centum cubitorum,14 & latitudinem faciei domus & loci separati [qꝫque hinc inde] versus orientem [conjunctim] centum cubitorum. 15Et mensus est longitudinem ædificij ✝ ante locum separatum [occidentalem] qui erat ad posticam partem ejus & oo אתיק ambulacrum ædificio avulsum et adjunctum significat, & hic dicitur de ambulacro in circuitu templi cubiti 15 lato quod alias locus separatus appellatur, et versu sequente de ambulacocris inter cubicula in tribus constructa tabulatis in in circuitu templi, et cap. 42.3, 5 de ambulacris in retractionibus parietum ad singula tabulata cubiculorum sacerdotum. paradromides ejus hinc et inde centum cubitorum. 16Et templum intus et vestibula atrij [et] limina et fenestræ obliquæ & paradromides [inter gazophylacia lateralia] in circuitu [templi] per tres [gazophylaciorum] ordines. coram [gazophylacij cujusqꝫque] limen [hinc inde] strata erant ligno undiqꝫque. Et pp. Ita Septuaginta. solum [templi] et a solo usqꝫque ad fenestras et fenestræ [erant ligno] obtectæ. 17Et usqꝫque ad [regionem] supra ostium, et usqꝫque ad domum [omnem] interiorem & forinsecus [ad cubicula lateralia] et per omnem parietem in circuitu intrinsecus & forinsecus erant vesturæ [ex ligno.] 18Et fabrefacta Cherubin et palmæ. Et Palma inter Cherub et Cherub. et [omnis] Cherub habebat duas facies 19faciem hominis juxta palmam ex una parte & faciem leonis juxta palmam ex altera parte expressam per omnem domum undiqꝫque. 20De terra usqꝫque ad [regionem] supra ostium Cherubin et Palmæ celatæ qq. Textum hic corruptum esse suspicor, neqꝫque quomodo restituatur satis animadverto. In exemplari Hieronymi legebatur בקיר in pariete et חחיכל templum semel tantum occurrebat. fforte sensus est quod Cherubim et palmæ celatæ erant in pariete templi et in postibus quadratis. in pariete templi. 21Et templi postes quadrati erant. 22Et ante Adytum species erat quasi species [Cherubin et p[almarum et postium quadratorum] sicut species [ante sanctum.] Altare ligneūum [erat] 22Trium cubitorum altitud altitudinis & longitudo ejus duorum cubitorum & latitudo duorum cubitorum & cornua erant ei. Et rr Hebr: ארכו longitudo ejus. Sept: ארנו basis seu stylobates ejus: conspirante sensu. basis ejus et parietes ejus erant lignea. Et locutus est ad me, Hæc est mensa coram Domino. 23Et duo ostia erant in templo et [duo] in adyto [ss. Talia erant ostia etiam in templo secundo ut describunt Talmudici. unum ex una parte parietis, alterum ex altera] 24Et duæ erant valvæ ostijs vertibilibus duobus vertibilibus, valvæ duæ ostio uni [hæc ad dextram illa ad sinistram] et duæ valvæ alteri 25Et cælata erant in ipsis, in ostijs [inquam] templi Cherubim et palmæ, sicut cælata erant in parietibus. Et tt Tales etiam Trabes etiam erant in vestibulo templi secundi sed ob defectum columnatum aliter dispositæ quarum descriptionem vide apud Talmudicos. trabes erant ligni in fronte vestibuli forinsecus [tabulatum cum frontispicio componentes columnis æneis impositum.]. 26Et erant fenestræ obliquæ [cancellis] clausæ & palmæ hinc et illinc ad latera vestibuli et [ad] gazophylacia lateralia domus et [ad] trabes. Cap 42.1. Tunc eduxit me ad atrium exterius per viam ducentem ad Aquilonem, et introduxit me ad vv. x. Ita Septuagignta secundum MS Alexandrinum et versionem Arabicam x. Hebr. דרך אכם אחח viæ cubiti unius. Sept. Quod si cum Heb. vulg. legas חלשכה exhedram, per exhedram totum cubiculorum ædificium centum cubitis longum intellige. cubicula quindecim quæ erant e regione loci separati et e regione ædificij lateralis] aquilonem 2versus. Ante x faciem ejus faciem [eorum] longitudinis erat cubitorum longitudo in circuito ædificij erat cubitorum centum [] ostiojs aqui versus ad aquilonem [Et latitudinem spectantibus exterioris ædificij cubitorum quinquaginta sita ostia spectabant ad austrum] Et latitudo [loci totius erat] cubitorum quinquaginta cubitorum. 3Contra viginti [cubitos] qui in atrio interiore et contra pavimentum columnatum quod in atrio exteriore erat paradromis e regione paradromidis in triplici [tabulato.] 4Et ante cubicula deambulatio decem cubitorum latitudinis interius intrinsecus ad interiore yy. Vulg.. דרך אמה אחת viæ cubiti unius. Sept. ארך מאח אמח longitudinis cubito centum cubitorum. longitudineinis [præfatæ aiutem] cubitorum centum. Et ostia eorum spectabant ad aquilonem. 5Et cubicula superiora angustiora erant eò Nam quòd exedebant pParadromides de ijs, de infimaribus infimis [inquāam] et de medijs ædificij. 6Namqꝫque triplici ordine constructa erant et non habebant columnas sicut columnæ atriorum. Propterea retractio erat de infimis et de medijs a fundo. 7Et muri qui erat extrinsecus e regione cubiculorum versus atrium exterius ante cubicula longitudo erat quinquaginta cubitorum. 8Eò, quòd longitudo [aliorum] cubiculorum [quæ erant] juxta atrium exterius, erat quinquaginta cubitorum, et ecce e regione templi [conjuncta utraqꝫque longitudine erant] cubiti centum. 9Et sub cubiculis erat introitus ab oriente ad ingrediendum in ea ab atrio exteriorae 10in latitudine muri z z Vulg. חחצר atrij. Sept מהלך deambulatorij. deambulatorij [præfati] versus orientem versus. aa Ita Sept. Et ad aAustrūum e regione loci separati et e regioni ædificij [lateralis] erant cubicula. 11Et deambulatio ante ea ad similitudinem exhe cubiculorum quæ erant ad boream aquilonem, secundum longitudinem bb Vulg כן רחכך sic latitudo eorum. Sept. וכרחכן et secundūum latitudinem eorum. et secundum latitudinem eorum, cc Vulg. וכל, et omnes. Sept. וככל et secundum omnes. et secundum omnes exitus eorum et secundum [omnes] dispositiones eorum. et secundum sicut ostia eorum. Et secundum 12Et sicut ostia eorum dd Vulg. וכפחחי et sic ostia. Hieronymus & Syrus כפחחי sic ostia Sept. Deest. sic ostia cubiculorum quæ versus erant ad austrum. Ostium erat in capite viæ, viæ [inquam quæ erat] ante murum situm ad Orientem in introitu ad ea. 13Et dixit ad me, Cubicula Aquilonis et cubicula austri quæ sunt ante locum separatum: hæc sunt cubicula sancta in quibus sacerdotes qui appropinquant ad dominum comedent sancta sanctorūum. Ibi ponent sancta sanctorum & oblationem et sacrificium pro delicto pectatopeccato & pro delicto, quia locus sanctus est. 14Cum autem ingressi fuerint sacerdotes, non egredientur de loco sancto sanctuario in atrium exterius, sed ibi reponent vestimenta sua in quibus ministrant, quia sancta sunt, vestienturqꝫque vestimentis alijs et sic procedent ad populum. 15Cumqꝫque complesset mensuras domus interioris, eduxit me per viam portæ quæ respiciebat ad orientem, et mensus est ee In Heb. deest aliquid Sept. habent ὑπόδηιγμα του ὄικου exemplar vel figura domus. figuram domus [ [murum atrij exterioris] undiqꝫque per circuitum. 16Mensus est ad [latus plagam orientis ff Vulg. חמש אמוח קנים quinqꝫque cubitos calamorum, sensu perturbato. Sept חמש מאות quingentos, & juxta versionem Arabicam חמש מאות אמות quingentos cubitos, optimè. Porrò, verba præcedentia [in calamo mensuræ] quæ in Hebr. leguntur, redundant et non leguntur in Sept. quingentios cubitios in calamo mensuræ. 17Circuivit ad aquilonem et mensus est [latus ad] plagam aquilonis quingentios gg Heb calamos. Sept. cubitos. Quod autem cubiti juxta septuaginta, non calami legi debent, fusè docet ✝✝ Apud Waltonum in Prolegōom. Bibl. Polygl. L. Capellus disputando contra somnium quoddam Villalpandi apud Waltonum in Prolog. Bibl Polygl. et cubiti illi sic per ‡ ‡ Et cubiti illi sic per partes computantur. Longitudo portæ exterioris ad aquilonem sitæ centum quinquantaquinquaginta cubiti, inde ad portam interiorem cubiti centum, inde longitudo portæ interioremis cubiti quinquaginta, Cubiti quinquaginta latitudo atrij interioris cubiti centum, longitudo portæ interioris australis cubiti quinquaginta, lati inde ad portam australem exteriorem cubiti centum longitudo illius portæ cubiti quinquaginta:. sSumma cubiti quingenti. Hæc igitur est atrij latitudo inter extimas facies extimarum portarum, adeoqꝫque muri extimi cujus altitudo et latitudo erant calami unius longitudo per singula latera extrinsecus est cubitorum quingentorum. Hujus itaqꝫque muri perimeter est quam angelus metitur. Adde quinquaginta cubitos in suburbarum undiqꝫque et singula, quadrati latera erunt sexcentorum cubitorum calamis cubitios in calamo mensuræ. & 18Circuivit abd occidentem et mensus est [latus ad] plagam occidentis quingentios calamis [cubitios] in calamo mensuræ. Et 219Circuivit ad austrum h. Commatum ordo in Heb. Vulg. Vulg. inversus est. Angelus enim non transibat per saltum a latere aquilonis ad latus austri, ut ibi habetur, sed circumeundo mensurabat ordine latera quatuor, ut in textu olim legebant septuaginta. Atqꝫque hactenus veterem lectionem Hebraicam ex versione Septuaginta restituere conati sumus, non omnia notantes, sed quæ magis ne ad intelligentiam prophetiæ magis necessaria videbantur. Nam quantum sentio, Septuaginta exemplari longe correctiore usi sunt quam quod jam extat. Cujus rei rationēem esse puto partim quod etiamsi libri Noseos semper describebantur quàm accuratissimè et ideo usqꝫque nunc accurate satis congruuntPlacement of this note following the suggestion of Morano, El Templo de Salomón, p. 123, n. 23. et mensus est latus ad plagam austri quingentos [cubitos] in calamo mensuræ. Ar 20Ad quatuor ventos mensus est murum ejus undiqꝫque per circuitum, longitudinem quingentis cubitis et latitudinem quingentis g cubitis ad dividendum inter sanctuarium et locum profanum. [In sanctuarium erant quingenti cubiti in quingentos quadratum per circuitum, & quinquaginta cubitorum latitudinis in suburbanum ejus per gyrum Ezek 45.2] Cap 43.1Et duxit me ad portam quæ respiciebat ad Orientem et ecce gloria Dei Israel venit ab Oriente. 2Et vox ejus tanquam vox aquarum multarum & terra splendebat a gloria ejus. 3Et vidi visionem secundum speciem quam videram quando venit ut disperderet civitatem, et species secundum aspectum quem videram juxta fluvium Chobar. Et cecidi super faciem meam. 4Et gloria domini ingressa est domum per viam portæ quæ respiciebat ad orientem. 5Et elevavit me spiritus et introduxit me in atrium interius; et ecce repleverat gloria Domini domum. 6Et audivi loquentem ad me de domo, & vir stabat juxta me, 7et dixit ad me ffili hominis, Locus solij mei et locus plantarum pedum meorum quo habitabo in medio filiorum Israel in sæculum, & non polluent ultra domus Israel nomen sactum meum, ipsi et reges eorum &c. Cap. 46.19Et introduxit me per ingressum qui erat ex latere portæ in cubicula sancta sacerdotum quæ respiciebant ad aquilonem, et ecce ibi locus in utroqꝫque latere [tam altero australi quam hocce boreali] versus occidentem. 20Et dixit ad me. Iste est locus ubi coquent sacerdotes oblationem [sacrificium] pro delicto [per ignorantiam] & pro peccato & ubi coquent oblationem ut non efferant in atrium exterius ad sanctificandum populum. 21Et eduxit me in atrium exterius, & transire fecit me per quatuor angulos atrij & ecce atriolum in angulo unoquoqꝫque atrij. 22In quatuor angulis atrij atriola caminata [extrinsecus quinquaginta cubitorum in quadrum, intrinsecus] quadraginta cubitorum in longititudine et triginta in latitudine [exemplis decem cubitis latitudinis ubi gradus culinæ proximi ascendant ad porticuum cubicula triginta convivantibus populis dicata]. Placement of inserted passage following the suggestion of Morano, El Templo de Salomón, p. 124, n. 24.Scalas illas culinis proximas esse convenit ne cibi efferantur in atria. Construantur autem in angulis atriolorum spectantibus ad templum ita ut scalæ quatuor singulæ in singulis atriolis ducentis in omnia cubicula. In ijsdem atriolorum decem cubitis construi possunt etiam concavia Nazaræni tondendis, excipiendis Leprosis alijsqꝫque usibus inservientia, ut et gradus in hypogæ descendentes Mensuræ unius erant quatuor ista angularibus. 23et ædificiorum series per circuitum ambiens quatuor atriola et culinæ fabricata erant sub ædificijs per gyrum. 24Et dixit ad me: Istæ domus coquentium ubi coquent ministri domus victimas populi. Describit præterea Ezekiel divisionem Iudææ in tredecim partes parallelas quarum sex ad austrum totidemqꝫque ad aquilonem dentur tribubus duodecim; mediæ 25000 cubitos latæ termini duo dentur Principi pars media quadrata lateribus singulis cubitorum 25000, sancta sit ac dividatur in tres partes minores, orientalem Levitarum latam 10000 cubitos, occidentalem urbis latam 50000 cubitos et mediam sacerdotum et sanctuarij latam 10000 cubitos, singulas 250000 cubitos longas. Sed his missis redeamus ad Templum & videamus quomodo ex jam descriptis cætera colligantur. In atrio magno concipiendum est ostia qu duplicia quæ sunt in lateribus portarum ducere in porticus hæc adeoqꝫque porticus illic duplices esse, easqꝫque ostijs illis et tres columnarum ordines tribus thalamis directè respondere ita ut inter centra columnarum sint undecim sint cubiti utqꝫque paries columnis extimis intertextus latitudine trium cubitorum occupet spatium omne usqꝫque ad murum extimum sex cubitos altum latumqꝫque occupet, & in muri utriusqꝫque conjuncta crasitudine latitudine ascendant gradus ad cubicula. Atriola angularia ostijs geminis et longitudine ac latitudine externa quinquaginta cubitorum respondeant portis. De latitudine interna tribuantur decem cubiti conclavibus coquorum Hæc intrinsecus quadrata non sunt. De latitudine adimuntur decem cubiti præter linas in circuitu uti scalis in cubicula docentibus suppetant loca. Inter portas et hæc atriola sunt cubiti 18712 quorum quinta pars seu cubiti 3712 longitudo constituantur vicenaginti intercolumnia, ita ut ita ut sub singulis cubiculis quaterna sint. Nam terna majora erunt, quint quina minora quam pro ratione latitudinis intercolumniorum transversorum. Tota vicenorum longitudo sed his missis sed his missis compleamus descriptionem templi; conferentes templa omnià inter se et et supplentes ex templis Solomonis et Herodis quæ Ezekiel prætermisit Adyti figura cubica (1 Reg. 6.20) ut typus novæ urbis Hierosolymorum (Apoc. 21.) omnino retinenda est. Huic et loco sancto 30 cubitis alto (1 Reg 6.2) imponenda sunt cænacula quæ una cum tabulatis ac tecto compleant altitudinem centum et viginti cubitorum supra pavimentum atrij (2 Paralip 3.4). Per gradus in muro orientali ascendatur ad superiora omnia & cellarium defediatur infra constituatur honoris causa ne thronus Dei collocetur immediate supra terram (1 Paralip 28.11) Vt olim Tabernaculo sic Templo inferiori nullaæ erant sunto fenestræ. Ideò lucernæ in sancto ardebant perpetuo, Adytum autem versabatur in tenebris (1 Reg 8.2. Psal 18.9, 11 & 97.2) nisi ubi locus reparandus erat et lux desuper immittebatur de cænaculo. Nam cænaculis erant fenestræ templum extrinsecus ornantes. Ne defectus fenestrarum inferiùs sentiretur, circumpositum est ædificium laterale. Vestibulum reliquo templo ut latitudine sic altitudine cedere decorum est nec multùm superare supert retro frontem seu epistylium trabium lignearum. Ante postes ejus stent æneæ columnæ fulcientes epistylium illud. Basium latitudo definiatur sex cubitis per singula latera, altitudo autem duodecim cubitis usqꝫque ad summitatem ostij, inde altitudo columnarum cubitis actodecim & ea capitum cubitis quinqꝫque (1 Reg. 6.15, 16) ita ut tota basiūum columnarum et capitum altitudo sit cubitorum triginta quinqꝫque (2 Paralip. 3.15) usqꝫque ad epistylium quod alios decem vel duodecim cubitos adjunget. ad minimum Ob altitudinem basium breviores sunt hæ columnæ pro crassitudine quam cæteræ marmoræ illæ in atrijs. Defectu harum columnarum et ex 1 Reg. 6.3 minimale intellecto & et Ezek 41.23, 24 male intellectis Iudæi stante templo secundo valde corruperant formam Vestibuli et ex veritate descripta satis refelluntur. Bases duæ cum intervallo novem cubitorum basis sesquialtero, implebunt externam latitudinem vestibuli cubitorum 21, cum vestibulo autem longitudinem templi centum cubitorūum ad hunc modum. Basis 6 cub. Paries anterior Vestibuli 5 cub. Reliqua vestibuli longitudo 15 cub. Paries anterior anterior Templi 6 cub. Locus sanctus 40 cub. Velum 2 cub. Adytum 20 cub. Paries occidentalis Adyti 6 cub. Summa 100 cub. cui ædificium thalamorum ad occidentem adjunget alios novendecim cubitos. Situm Locum Sitūum antiquum templi et altaris Iudæi proculdubio scrupulosiùs retinebant: ut nos eadem loca retineamus, stet altare in medio atrij sacerdotum et templum cum thalamis in medio loci separati ita ut inter Velum et centrum altaris sint cubiti centum, et excurrente Vestibulo in atrium Sacerdotum; et circum atrium illud et locum separatum et inter utrumqꝫque ducatur lorica saxea altitudine et latitudine cubiti et longitudine cubitorum centum intrinsecus in singulis septem lateribus. Sic formam habebimus sacrarij intimi Tabernaculo et atrio ejus strictè respondentis. ☉ ☉ Cingebatantem Solomon hoc sacrarium duplici cubiculorum peribolo, interiore et exteriore, juxta secundum numerum atriorum 1 Paralip. 28.12, & peribolum utrumqꝫque ædificabat supra columnarum ordines, 1 Reg 6.36 & 2 Reg 11.8, 15, congruenter descriptioni Ezekielis A situ altaris determinatur situs portarum quippe quæ stant e regione (unde nomen portæ altaris) Ezek 8.3, 5) & internis faciebus distant a centro ejus cubitis 50 in atrio interiore & cubitis 200 in exteriore. A situ autem et forma portarūum e regione altaris (Ezek 8.3, 5) determinatur situs et forma exhedrarum harum porticuūum ad latera, eo quod ostia in lateribus portarum ducere debent in deambulationes porticuum directè atqꝫque adeò columnæ stare e regione thalamorum in atrio utroqꝫque et sic inter axes suos distantiam habere undecim cubitorum omninò ut in templo Herodis. Vnde et columnarum magnitudo & numerus et ordo triplex in templi illius atrio exteriore etiam hic obtemanebunt. Neqꝫque aliæ inferendæ sunt mutationes in atrio interiore interiore nisi quæ ex dirutis ibi quibusdam portis consequuntur. Etenim in templo Solomonis ædificabatur peribolus atrij hujus tribus שורים seriebus vel ordinibus lapidum & ordine trabium cedrinaram 1 Reg. 6.36. Et idem fiebat in templo Zerubbabelis Ezra 6.4. Similis erat igitur peribolus atrij atrij interioris in templo utroqꝫque: puta si portæ spuri quædam spuriæ ab Herode ut opinor introducta rejiciantur. In libro Ezræ ordines ordines illi tres dicuntur esse lapidum convolutionis id est columnarum. Duo erant ordines columnarum in porticu sub exhedris, tertius constituatur in externa facie parietis extimi exhedrarum respondens columnis porticuum atrij magni. Ordinem trabium cedrinarum concipe disponi in laqueari porticus singulas supra binas columnas transversim, easqꝫque a ffabre cæsas esse ut una cum reliqua laquearis vestura lignea gratum aspectum suspicientibus præbeant. Ex unico tantùm horum ordine colligitur unicam tantum porticum fuisse in atrio magno hoc peribolo. Trabes in reliquis cubiculorum contignationibus ex alia minus pretiosa materia constantes hic in censum non veniunt. Iuxta faciem extimam portarum stare debet extimus exhedrarum paries columnarūum ordo cum pariete intertexto cum semicolumnis suis exhedrarum paries cum semicolumnis suis tum quod facies illa pro termino atrij interioris habetur Ezek 40.19, tum quod cubicula ubi sacerdotes comedunt sacrificia latitudinem 50 cubitosrum toti portarum longitudini respondentem occupant. Vnde paries medius sum semicolumnisarum ordo cum pariete intertexto stabit e regione thalamorum extimorum & columnarum ordo intimus e regione thalamorum mediorum. Inter ordinem extimum et medium stabunt exhedræ quas Iosephus Gazophylacia nominat, inter medium et intimum porticus; inter intimum et loricam saxeam deambulatio subdialis seu margo subdialis atrij sacerdotum: ostijs ad latera portarum ducentibus in hunc marginem et in porticum, et suptra porticum et gaz exhedras conjunctim extructis alijs exhedris superioribis latitudi in tabulato duplici. Sic latitudines atrij Sacerdotum eædem erunt hic atqꝫque in templo Herodis exactè satis; nimirum intra loricam saxeam 100 cub. intra ædificia exhedrarum 13613 cub. intra parietes porticuum 162 cub, et inclusis exhedrarum ædificijs 200 cubitorum. Inter portam aquilonis et terminum occidentalem cubicula inferiorum sacerdotum sacerdotum e regione loci separati sunt constituta intercedunt cubiti 3712. In hoc spatio intercolumnia quinqꝫque nimis densa erunt (ut in templo Herodis) et tria nimis rara, quatuor verò gratum præbebunt aspectum et ejusdem erunt magnitudinis cum intercolumnijs porticuum atrij magni exactè. Id enim necessarium est ut his respondeant intercolumnia in pariete extimo. et intercolumnia cillis quæ sunt in par & in respondeant Ejusdem circiter magnitudinis stabunt sex intercolumnia inter Portam et Port atrij angulum orientalem atrij atrij versus orientem. Paulo majora quidem ej erunt hæc intercolumnia, sed excessu insensibili et plane contemnendo. Nimirum inter axes columnarum ad occidentem sunt cubiti & in atrio magno sunt cubiti 938, inter eos ad orientem cubiti 9712, excessu tantum 145 partis intercolumnij. Stant igitur septem columnæ tum ad latus utrumqꝫque portæ orientalis tum ad latera orientalia reliquarum duarum portarum edqꝫque duplici ordine versus atrium interius, tum etiam ad latera omnia trium illarum trium portarum simplici ordine versus atrium exterius. Sed et in peribolo atrij magni Sed et in atrio magno stant columnæ ter septem ad utrumqꝫque latus portæ cujusqꝫque. Et hinc Et hinc Solomon allu dendo ad templum divinitus patefactum scribit: Sapientiam ædificasse sibi domum, excidisse columnas septem, Prov. 9.1. Sunt igitur in toto atrij circuitu intercolumnia triginta duo. Exhedræ Conclavi Parhedrorum assignentur intercolumnia duo ad latus boreale portæ aquilonis orientalis & Exhedræ Synedrij magni intercolumnia duo ad latus australe ejusdem portæ. Reliquis exhedr conclavibus singulis assignentur intercolumnia singula & in circuitu erunt exhedræ Conclavium distinctiones triginta. In his ordine collocandi sunt saerdotessacerdotes primarij, quisqꝫque secundum dignitatem. Ordinem illum. ✝✝ De apparatu templi cap. 5. sect. 19 Maimonides sic fere describit. In Exhedra Parhedrorum locato summo sacerdote sequitur is qui summi Sacerdotis fluxione seminis contaminati vitiove corporis affecti munus aliquando obijsset: tum inclitas in belli mania postea summi Sacerdotis vicarius dein subvicarij. Et hos omnes cum Principe Synedrij riu magni locaverim in atrij laterè orientali. Sequntur Præfecti Ad exhedras Ad exhedras ascendant gradus in angulis atrij et a gradibus tendant Paradromides per mediūum exhedrarum latæ cubitis quinqꝫque vel sex & illuminatæ fenestris a regione graduum. Sintqꝫque cubicula utrinqꝫque cubica singulis lateribus quasi cubitorum novem. & Sic enim singula cubicula secundum longitudinem respondebunt singulis intercolumnijs & Paradromis cum parietibus ligneis et cubiculis utrinqꝫque, occupabit latitudinem totam quasi 24 vel 25 cubitorum intra parietes ædificij. Ad singulos dominos pertineant cubicula bina opposita in eodem & infernè ubi porticus minuit latitudinem cubiculorum, collocetur unum cubiculum supra alterum et ad superius de inferiore ascendavittur prper gradus in spatio quatuor vel quinqꝫque cubitorum latitudinis versus atrium exterius. Sic enim cubiculum cubicum ejusdem magnitudinis occupabi cum superioribus occupab cum superioribus occup una cum gradibus & intermedio pariete ligneo occupabit latitudinem totam quasi cubitorum 14 intra parietes ædificij et ejusmodi duo cubicula cum tabulatis suis surgent ad altitudinem viginti unius vel viginti duorum cubitorum quæ est quæ interna altitudo interna erat altitudo porticus in templo Herodis. porticus usqꝫque ad laquear altitudo basis columnæ palmorum 22 constituatur mensura communis et Nam altitudo illa optimè constituetur dupla latitudinis inter axes columnarum id est cubitorum 22 a pavimento usqꝫque ad laquear, perinde ut in templo Herodis quæ interna erat altitudo porticus in templo Herodis. Columnaærum altitudo surgent septendecim vel octodecim cubitis circiter usqꝫque ad epistylium & epistylium facile addet alios quatuor cubitos plus minus usqꝫque ad laquear porticus. Quas mensuras sic licebit symmetricè definire. Pro mensura communi adhibeatur latitudo basis columnæ palmorum 22 et intervallum basium erit mensuræ unius cum dimidio circiter secundum longitudinem, & mensurarum duarum secundum latitudinem: Intervallum axiūum columnarum erit mensurarum duarum cum dimidio circiter secundūum latōongitudinem & mensurarum trium secundum latitudinem latitudinem:. aAltitudo columnæ erit quatuor mensurarum. Addet basis tertiam partem mensuræ et capitulum tertiam partem vel fortè duas tertias partes malogranatis & reliquo opere columnarum &nearum ornatas. Sic tota altitudo intercolumnij a pavimento ad epistylium erit quinqꝫque mensurarum id est dupla latitudinis suæ inter axes columnarum. Addat epistylium mensuram sextam usqꝫque ad trabes cedrinas & porticus altitudo interna erit etiam dupla latitudinis suæ inter axes columnarum. Sic habemus altitudinem præfatam cubitorūum 22. Porro Tabulatum duorum cubitorum crassitudinis & cubiculum impositum cubitorum novem adjunget alias tres mensuras idqꝫque bis. Tantundem addat tectum cum ornamentis suis et tota ædificij altitudo erit mensurarum 15 seu quindecim seu cubitorum 55, id est tripla altitudinis epistylij intercolumniorum, æqualis verò longitudini suæ inter portam et angulum sic ut exhedræ facies anterior quadrata appareat. Tanta proportiomnum simpli omnium simplicitate et harmonia commendatur hæc structura. Adde descensum ex porticu in atrium exterius & altitudio tota fiet quasi cubitorum sexaginta id est dimidia altitudinis templi, æqualis verò altitudini porticus exterioris periboli atrij exterioris. quæ est quasi tertia pars longitudinis inter portas et angulos longitudine triplo majoris inter portas et angulos Portæ interiores et exteriores tam altitudine quam longitudine et latitudine æquali sibi mutuò respondere debent et exhedrarum adjacentium altitudines eodem modó se habere debent ad eas portarum suarum utrobiqꝫque, atqꝫque adeo etiam æquales erunt. Hujus altitudinis tripla inter est longitudo exhedrarum Altitudo interna porticuum atrij magni in templo Herodis erat paulò major quam 25 cubitorum puta cubitorum 26 vel 27, id adeo ut in templo Solomonis (cujus specimen in porticu Solomonis usqꝫque ad Herodis tempora conservatum fuisse puto) laqueariæ porticuum utriusqꝫque atrij ejusdem essent altitudinis a solo atrij magni et inde ut fenestræ cubiculorum utrobiqꝫque & similia parietum ornamenta singula hinc & inde tam altitudinem æqualitate quam formarum similitudine sibi mutuò responderent. Sic exhedrarum interioris atrij longitudo spectantibus in atrio exteriore apparebit quasi sesquialtera totius altitudinis earundem, & exhedrarum atrij magnei longitudo inter atrio portas et angulos tam ad versus suburbanūum quam ad versus atriūum magnum constitutis tripla erit altitudinis totius quasi tripla. Portis Portis omnibus et angulis atrij magni addiderim præterea altitudinem ordinis cubiculorum, id est trium mensurarum seu cubitorum undecim Id ita ut altitudo tota a pavimento atrij magni sit cubitorum quasi Sic vel 70 vel 71. Nam et eadem est altitudo Vestibuli templi, et hæc modo altitudo illa portarum atrij magni versus suburbanum sic est erist tripla latitudinis. Cum assignatis altitudinibus optimè conspirant etiam constitutio cubiculorum ad latera loci separati. Habent hæc Paradromides ante se in triplici ordine. Vsus Paradromidum est ut post ascensum eatur per eas ad omnia cubicula. Sunt igitur tres cubiculorum ordines præter ordinem infimum qui loco Paradromidis habet deambulationem in medio cubiculorum cubitis decem latam. Sunto hæc cubicula istis in atrio sacerdotum æqualia, et quatuor ordines una cum tecto spatium unius ordinis occupante surgent ad altitudinem cubitorum 55, sic, ut hæc ædidificia tam altitudine tota quam altitudinibus singulorum ordinum exactè respondeant ædificijs atrij sacerdotum. Longitudo autem centūum cubitorum e regione templi commodè capiet hujusmodi cubicula decem cum suis parietibus in ordinibus singulis et longitudo quinquaginta cubitorum juxta atrium magnum capiet cubicula quinqꝫque quæ una cum latere atrij sacerdotum component ædificium ducentos cubitos longum in cujus medoio collocatur porta. Et hac ratione fit ut sacrarij interioris tria latera australe orientale et aquilonale septentrionale extrinsecus æqualia et similia sint, præterquam quod duobus ad occidentem duobus atria coquorum occidentem versus adjiciuntur. Deambulatio decem cubitis lata quæ cubiculis hisce interjecta est in directum jaceant cum deambulatione porticus, intercedente ostio cubitis quinqꝫque lato, et ad utramqꝫque partem deambulationis latitudo latitudo erit 1912 cubitorum a cubiculis occupanda, præter latitudinem cubitalem loricæ saxeæ pariteti cubiculorum adhærentis. Detrahantur trium Paradromidum retractiones sintqꝫque istæ bicubitales et restabit latitudo externa cubiculorum supraemotertium Pararum cubitorum latitudo quæ cubitorum 1312, quæ benè congruit cum latitudine interna qu cubitorum novem. Sit parietis anterioris crassitudo quasi fere quasi bicubitalis. Adde retractiones tres bicubitales et crassitudo infernè erit quasi ferè quasi cubitorum octo. In illa crassitudine fabricandæ sunt cellæ ubi sacræ sacerdotum vestes reponantur. Et iIn cubiculis extimis versus orientem ascendant gradus ad Paradromides ut et in medijs versus templum et ex Paradromide media et suprema pateant introitus ad exhedras Principum Curiarum. Ædificijs ita constitutis, innotescit simul distributio cubiculo exhedrarum inter Sacerdotes. Sunt enim exhedrarum dignitates quatuor. Primæ dignitatis sunt exhedræ duæ in latere orientali atrij sacerdotum: secundæ dignitatis sunt exhedræ duæ ad latera orientalia portarum aquilonis et austri: tertiæ dignitatis sunt exhedræ duæ ad latera occidentalia earundem portarum. Hæ sex exheæ sunt in atrio sacerdotum. Sequuntur infimæ dignitatis exhedræ ad latera loci separati: Et his quatuor dignitatibus respondent quatuor dignitates Sacerdotum. Prima est eorum qui præcedunt cCuratores sacrorum, secunda est Curatorum, tertia est Principum, quarta est inferiorum sacerdotum subjectarum Curiarum Sacerdotum vulgus Curias Ezekiel collocat in exhedris ad latera loci separati. Ibi, inquit, Sacerdotes comedent sacrificia et deponent vestes sacras. Vt autem curiæ singulæ stante templo secundo singula propia habebant cultorum et vestium repositoria sic in templo primo propia habeant cubicula quippe quæ hic sunt vestium repositoria. Illic quaternas habebant vetiūum arces, habeant hic quaterna cubicula. ubi vestes deponant. Nam et numerus cubiculorum congrunt Quod quidem fiet si Vni Curiæ Paradromis brevior duabus longior deputetur. Principibus Curiarum aptissimæ sedes sunt exhedræ dignitatis tertiæ: tum quod harum Paradromides et Paradromides exhedrarum Curiarum in se mutuò patent et communibus gradibus scanduntur, tum quod numerus cubiculorum exactè exactè respondet: Sunt enim 24 Principes & in hisce duabus exhedris 24 paria cubiculorum, quatuor in infimo ordine quatuor in medio et quatuor in supremo ad atrij latus utrumqꝫque; & bina cubicula singulis magnatibus assignanda esse supra diximus tum deniqꝫque quod Ezekiel collocat cubicula Principum in atrio interiore ad latus extra portam aquilonis interiorem id est ad latus ejus, et similiter extra portam austri, quòdqꝫque Ieremiah itidem collocat cubiculum Gemariah Principis in atrio superiore ad vestibulum portæ novæ domus in Templo Solomonis, ut et cubiculum filiorum Hanun juxta cubiculorum exhedram Principum supra thalamum Maasejah janitoris in eodem templo, Stant ita ut stasetret itaqꝫque Exhedra illa juxta cubiculum filiorum Hanum et cubiculum illud esset in porta supra thalamum Ianitoris. Secundæ dignitatis sacerdotibus assignandæ sunt secundæ dignitatis exhedræ Hos Ezekiel distinguit in duo genera vizt custodes custodiæ templi et custodes custodiæ altaris. Priores collocat ad latus portæ aquilonis in exhedra cubiculorum spectantium ad austrum, posteriores e regione in exhedra cubiulorum spectantium ad boream aquilonem. Prioris generis sunt Præfectus Templo 2 Paralip 31.13 & 35.8. Act. 4.1 & 5.24, Præfectus claudendis portis, P. custodijs agendis, P. conficiendis panibus propositionis, P. ægrotis, P. texendis Velis, P. vestibus sacerdotalibus apparandis, P. ædificijs reparandis &c. Posterioris generis Præfectus describendis temporibus, P. cantoribus, P. Cymbalo cæterisqꝫque fidibus, P. sortibus P. pullorum nidis, P. tessaris, P. libationibus, P. suffimento componendo, et siqui alij sunt ejusmodi una cum Quæstoribus, de quibus omnibus consule Maimonidem de Apparatu Templi c. 7. Supersunt primi ordinis exhedræ magnatibus primi honoris assignandæ, ut Summo Sacerdoti, & Ei qui summi sacerdotis fluxione seminis contaminati vel vitio corporis affecti munus obijsset, Inuncto item in belli munia, & nec non Vicario summi sacerdotis & nec non & Subvicarijs duobus duobus vel pluribus, quibus adde Synedrium magnūum cum Principe suo. Conclave Parhedrorum quod summi sacerdotis principalis est sedes priusqꝫque dignitatis cubiculum locaverim ad latus dextrum seu boreale portæ orientalis, & conclave Synedrij magni ad latus sinistrum. Hæc duo cæteris cubiculis majora esse debent. Illa singulatim latitudinem intercolumnij occupant, hæc duplo vel triplo latiora constituerim, aucta itidem tec etiam usqꝫque ad atrium exterius et ad tectum longitudine & altitudine Levitis restant portæ, Cantoribus orientalis, cæteris cæteræ, nisi forsan summus Sacerdos partem digniorem portæ orientalis teneat. Atqꝫque talis erat dispositio atrij interioris. Cubicula in peribolo atrij exterioris latitudine et altitudine interna novem cubitorum longitudine quadrupla formentur, & ab invicem distinguantur parietibus marmoreis tabulatum superius et tectum sústinentivbus distinguantur ab invicem, Perqꝫque medium cubiculorum pateat transitus continuus & tabulæ populorum convivantium collocentur utrinqꝫque, gradibus ad juxta atriola coquorum constitutis ne cibi in atrium efferantur. Ianitoribus stationes regnante adhuc Davide ita assignabantur. In atrio magno ad portam orientalem locabanturndi erant singulis deiebus janitores sex sub Shelemiah; ad portam Aquilonis Ianitores quatuor sub Obed-Edom Zechariah, & ad portam austri janitores quatuor sub Obed-Edom: item ad locūum collectionum janitores duo et bduo sub filijs Obed-Edom, id est duo ad conclave Parhedrorum & duo ad conclave SyedrijSynedrij magni, & ad portam occidentem occidentem versus ad portam Shalecheth in introitu viæ ascensus ducentis ad suburbanum Templi sex, e quibus quatuor quatuor erant ad viam et quatuor ac duo ad Parbar. 1 Chron 26. Per Parbar intellige domum SyedrijSynedrij inferioris. Scias enim tria fuisse Synedria in Templo, Synedrium magnum septuaginta et unius virorum & alia duo singulatim virorum viginti trium. In templo secundo Bartenorius collocat infimum synedrium ad introitum templi quæ est porta orientalis interior, post murum Chajil, ante atrium fæminarum, id est inter cæteraqꝫque, medium synedrium ad dextram ubi eundo per atrium fæminarum pergitur ad introitum atrij Israel, supremum seu magnum Synedrium magnūum in conclavi saxeo. Rectius Talmudici et Maimonideds collocant medium ad introitum atrij id est ad portam orientalem atrij fæminarum & infimum ad introitum montis templi id est in porta orientali atrij gentium. At in templo Solomonis, ubi atrium fæminarum cum porta sua deerat & tertia erat porta extra montem domus ad viam ascensus; collocandum erit Synedrium primum ad introitum orientalem atrij sacerdotum, Synedrium medium ad secundum ad introitum seu portam orientalēem atrij sacerdotum magni, et synedrium tertium ad introitum suburbani seu portam suburbani seu portam Shallecheth. Et hinc est quod sex erant janitores ad portam orientalem atrij magni et sex ad portam Shallecheth. In portarum singularum custodiam invigilabant quaterni, in synedriorum custodiam bini. Via autem ascensus quæOmitted word 'quæ' supplied following Morano, El Templo de Salomón, p. 134, n. 27. ducebat a Domo Regis ad templum & caugustissima erat et inter præcipua Solomonis opera numerabatur ita ut Regina Sabæ ad eam stuperat 1 Reg 10.4, 5, & inferius juxta domum Regis stabat porta Shallecheth. Nam cum Iehojada Regem Ioas coronari vellet et templum contra impetum Athaliæ muniri, statuitis tertiam populi partem ad portam satellitum seu introitus, tertiam item partem ad portam (סוד rectius סור) discessus et tertiam partem ad domum Regis, 2 Reg. 11.2 Paralip. 23 23 Sic Vbi janitores locari solebant ibi jam populus in custodiam templi locaqbatur. sic, ut clausa porta (pro more) porta orientali, duæ partes populi custodirent ad reliquas duas portas atrij magni positæ custodirent templum (2 Reg 11.7), & pars tertia ad portam Shallecheth juxta domum Regis, Vnde liquet custodirent suburbanum ejus ejus. Vnde liquet suburba unicam tantum fuisse portam suburbani eamqꝫque sitam fuisse ad occidentem, & in latereus occidentalie atrij magni caruisse porta caruisse. Ideo Ideo mox populus omnis regeēem jam coronatum deducendo pergendo ad domum ejus regis exibant per portam satellitum 2 Chron 23.20.