Rough notes for 'Theologiæ Gentilis Origines Philosophicæ' Isaac Newton c. 5,292 words Newton Project Brighton 2007 Newton Project, Sussex University

This text is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

 1684-90, c. 5,367 words. Miscellaneous draft portions of 'Theologiæ Gentilis Origines Philosophicæ' [Yahuda Ms. 16.2]Yahuda Ms. 16 Yahuda Ms. 16.1, National Library of Israel, Jerusalem, Israel IsraelJerusalemNational Library of Israel Yahuda Mss Yahuda Ms. 16.1 Part of SL254 + ?

39

The Newton Project would like to thank Kenneth Knoespel of the Georgia Institute for Technology for permission to consult his partial and unpublished 'Working Transcription of Theologiae Gentilis Origines Philosophicae', produced in 1989 with the support of the Edelstein Center for the History and Philosophy of Science and Technology, Hebrew University of Jerusalem.

 ReligionChronology 1684-90 England Latin Greek Hebrew Holograph Unknown Hand Catalogue information compiled by Rob Iliffe, Peter Spargo & John Young Transcribed and tagged by Raquel Delgado-Moreira Proofed by Robert Iliffe Coding reviewed by John Young Coding audited and updated to Newton v2.0 DTD by Michael Hawkins Updated to Newton V3.0 (TEI P5 Schema) by Michael Hawkins Catalogue exported to teiHeader by Michael Hawkins
1r

aruis instruxit et diu multumqꝫque exercitatos in omnem laboris et periculorum in bellis tolerantiam adsuefecit. Insigni ergo manu contracta συμμαχίαν σιωεςήσατο πρὸς Αριαῖον Τὸν Βασιλέα Τῆς Αραβίας socium socium belli constituit Ariæum regem Arabiæ quæ per ea tempora viris strenuis abundabat. Nam geus illa libertatis perpetuò amans est nec unquam extraneum principem admittit. Ideo nec Persarum nec Macedonum postea Reges quamvis potentissimi nationem hanc subigere valuerunt.- Postea Arabum regem muneribus & spolijs honoratum magnificis domum cum exercitu dimisit. Ariæus iste, qui per ea tempora Rex Arabum fuerit, non alius esse potuit quàm Arabum omnium pater ac dominus Chus. Is autem ex nomine Αρ Ἀρι αίου et tempore belli ac gentis fortitudine dignoscitur esse bellorum author ac Deus Ἄρης. Dece Hic igitur est Nini pater Belus qui gladio primùm belligeravit, et a quo billum dictum.

Verum Chusum devictis gentibus dgentibus Euphratensibus in Arabiastatim vreversum esse non est credecidum. Nam Chaldæorum coloniam ex Egypto in bBabyloniam partes deduxit et eorum sacerdotium et sacra, cti diximus disposúit, et propterea regnum sub ibi fundatum sub i ipsum sub initio ordinavit et constituit et ordinavit. Id vel ex nomine Chaldæorum confirmatise videtur qui qui Hebraicé כשדים Chasdi dicuntur, desumpto sin in fullor. nominæ a Lybi gentis sictij conditore Chus. Chaldæam hodie Curdistan & Chaldæas Cherdos apellari a Turcis, docet Leunclavius: pinele seieicet literarum mutatione qua Churestan pro Chus slun in Arabe Geographo passim diciter legas. Naqꝫque Neqꝫque Chaldæa solum sed etiam Certè regio transtigritana Susiana Chaldæa proxima Romen suum habuit a Chus. Nam a a Δέγονται δὲ κὶ Κίαποι ὁι Σί-σ σιοι: Strabo Geog. l. 15. Susanchitæ (Ezra. 4. 9) dicuntur Canthi 2 His homines Cuthi (2 Reg. 17 30) & a Iosepho cusæi. Susiana Provincia sequitur, quam quidem in partem Persidis ponunt, nomrn a Susa urbe clarissima deducens; nunc a Barbaris patria lingua Chus dicitur: Dom. Mar. Niger. Geog. Asiæ Com. 5. Hæc est terra Cush quam fluvius Gihon circundat, Gen. 2. 13:qui fluvius ab alijs Gindes et Cydnus dicitur & per Susa fluit, recepto prins in se Choaspi et alveo orientali Tigridis ab Apasnia fluente. regio illa Susiana Græcis Græcis est κίαπα, Chaldæis Cuth, Persis Chuzestantian id est provincia Chus, & Hebræis atqꝫque C incolis propijs Chus. Sed et montium ab aquilone oriente conterminarum incolæ Cossæi nom nominantur et eorum regio Cossea. est Plinius Cossæos etiam Susianis ab oriente etiam proxi Cæterum Chus non solùm regiones j Babyloniam et Susianam occupavit sed etiam mos facit et Mesabatis ab austroproximos facit, partem Persiæ inter Mesabatenem et sinum Persiecum ipsis tribuens. Quinetiam Persia ipsia Barbaris Chus, ab Arabibus Chub & Xaismael nunculpatnir authore Theneta tradit & intime Perssiæ et Parti regioab Arabibus Chorasan dicatur et Chorasan, quæ est Persiæ intimæ nomen salis notutu, pro Chusestan va dici verisimilitude est et p Chuszestan et a Chuzestan non solúm Churestan pro Susiana, ici sed etiam Chorasan pro Persia omnie interiore jam dici puto unde et ab antiquo vocabulo Chezestan nan solum Susiana nomen Chuzestan sed etiam Persiæ totiu interioris nomen satis notum Chorasan arisi puto videatur. tissim est "d intima Hodíe" Chorasan dici solet quemadmodum Susianum Churestan pro Chuzestan abbi quandoqꝫque nominatur. Vnde verisimile est quod Persæ etiam oriundi sint? a Chus. Nam et Bochartus in Geographia sacra omnes Chusi filios præter Nimbrodum circuitu sinus Persici locavit consedisse docet, sic ut Regma, Seba, et Chavila oram omnem

1v

Cæterum ut qualis fuerit illa Nini et Ariæi et Nini expeditio clarius intelligatur secudum est quod Chus pas devictis gey Babylonijs in Arabiam statum ægypto unde sub initio profectus fuerat srevenrsus non est, sed regnum or sed in Chalæam sed Susianam ubi prius consederat. Nam Chaldæorum coloniam ex Ægypto in Babylonian deduxit et eorum sacra uti diximus disposuit,ideoqꝫque regnum ipsum Chaldæorum sub mitio constituit et ordinavit:; Nam et quinetiam regiones undiqꝫque inter filios postea distribuit. Eosqꝫque omnes præter Cha Nimro eosqꝫque omnes Etenim bi omnes præter Nimrodum in circuctu sinus Persia locavit cosedere sic ut Regma seba et Chavila oram omnem orientalem Arabiæ ab astra australi termino ad Chaldæam usqꝫque continuo ordine possederint, dein Sabta vero et Sabteca et Sabteca Persiam et australem partem Carmaniæ (quemadmodum Bochartus in Geographia sacraostendit) et Nimvrodus regiones mediterraneas Assyriæ. Nam Assyria erat terra Nimrodi (Micha. 66 hoc est terra populi quiab eo descenderant.Et hinc factum est ut non solum Arabia hodierna verum etiam Per Susiana et Persia antiquitus terra Chus dicerentur. Nam a Susiana a Græcis est dicta fuit Κίαπα, a Chaldæis Cuth, a Persis Churestan, id est Provincia Chus, et ab Hbæbræis et incolis proprijs Chus. Susiana provincia nunc a barbare patria lingua Chus dicitur: Dom.Mar. Niger. Geog. Asiæ Com. 5. Et hinc Iosephus populum usæos vocat, & Moses regionem terram Chus Gen 2. 13. Montium quoqꝫque Susianæ ab oriente et aquiloneconterminarum incolæ Cossæi nominantur et eorum regio Cossea. Persiam vero veró a barbaris Chus, ad Arabibus Chub & Xaismael nuncupari Thuetus tradit.Eadem hodie Chorasan dici solet quemadmodum Susiana Churestan pro Churestan quandoqꝫque nominatur. Vtrum Chaldæi a conditore suo Chus hæbraicè nominentur Chasdi plane nescio. Sed ex dictis abunde satis manifestum est quod Chus filios suos omnes sæecum ex Ægypto in orientem duxit et postquam semi posteros ibi devicerat et regnum in eosde in terra Se in eosdeBabylonia et Susiana constituerat, colonias suorum inde in regioneibus undiqꝫque contermiois locavi eosde alijsqꝫque ulterioribus ad quas per sinum Persicum navigari posset & postquam Ninum similiter in Assiria locaverat domum cum exercitu reversus est, hoc est in Susianamsua terram/del> eosubi prius. Et est quod Hercules ad Indianis profectus esse dicatur usqꝫque iter suscepisse usqꝫque profectus esse dicatur, scilicet ut colonias Su regiones intermedias Persiam et Carmaniam perscrutaretur et colonias ibi relinqueret, ♀ Hinc etiam Moses eam exordeoum regni Assyriorum per sua tempora florentis describire vellet dicit quod Nimro incipit ab ejus rege primo ejus rex primus Nimrodo dicitqꝫque quod is regnum suum in urbibus terræ sennaar in cloavit, (hoc est una cum patre et fratribus,) hoc est scilicet una deinde ex terra illa exivit in Assyriam, scilicet et urbis ibi novas ibi condibit, id est exivit cum copijs suis ciliaPatre) ut populos subigeret & in urbibus a se condendis Ninc alijsqꝫque colonias suorum locavet Nam in sacris literis ✝ ✝ Vide exire dicuntur Reges ex terris proprijs in alienas qui exeunt cum exercitu ad bellum, — — — — — — — et urbes sub initio per ea tempora condeibgantur ubi coloniæ consededarit, ideoqꝫque coloniarum sunt indicia. Hinc deniqꝫque populi qui urbem ac turrem Babelis ædificabant, subito dispersi sunt in terræ faciem terræ totius et earum linguæ multiplicatæ, Chuso scilicet in eos

Assyrij igitur Nirium pro Deo maximo Iove Belo celebrabant non solum quod is regnum condidisset sed etiam quod gentis totius extitisse pater: Vnde consequens erat ut hujus pater Chus esset Assyriorum Saturnus. uti supra ostensum est At Arabes reliqui qui vel in Babylonia Chaldæa æ Susiana æ vicinis circa sinum Persicum regionibus cum Chuso manserant, non cum Chuso manserant vel inde a Chuso in alias regiones circa sinum Persicūum regiones deducti sunt ipsum Chusum maeæunt venerati sunt vel inde in regionicinas alias circa sinum Persicum regiones deducti sunt non Ninum Assyrin sed communem omnium patem ac Dominum Proprius Chusum pro Iove Belo venerati sunt uti supra ostensum est. Nam. ChalæoūumChaldæorum populus non a Ninarod sed a Chavilæpotus ac orientem tribu proximu ostia Euphratis occiden habueit: A Chæviæi sedebant ad ostia Euphratis versus sedebant ante veam qua ducit ex

Ægypto in Orientem (Gen 25 8 45. 7 — — — dicerentur. cujus utiqꝫque populi Clhaveloth & Clhaulotæi & Chaldæi ub orientali Chaveloth a Græcis b Cahulotæi & contractæ Chaldæi dicerentur ab orientalibus ea Gro docti sunt et inde Hi sunt Arabes illi seæmita sum est. 2r sum est. Nam Chaldæorum populus natio non a Nimrodo sed a Chavila frate, ad ostia Euphratis occidentem versus cum suit a Græcis b b Eratosthenes apud Strab. l. 16 Chaulotæi & contractè Chaldæi dicerentur. Hi sunt Arabes illi Scanitæ qui Greges in Chaldæa pascere solebant Isa. 13. 20 quiqꝫque ab Assyrio (sc. Nabonassaro) ex eremis congregati urbem Babylonem condiderant. Isa 23. 13.

constituerat colonias suorum in regionibus undiqꝫque conterminis Assyria locavit, alijsqꝫque ulterioribus ad quas per sinum Persicūum navigari posset & postquāam Ninum similiter in Assyria locaverat cæterosqꝫque in sedibus proprijs suis locaverat domum cum ex ercitus reversus est, id est in Susianam, quam utiqꝫque Gentes orientales terram Chus a Chuso ibi considente uti diximus nominabant. Expeditionem illam Cusi illam in semi filios fratris terram sennarar Semi posteros Moses breviter inculcavit docem scriben alligissie videtur ubi in historia Gen. 11. do quod populi eorum qui terram Senna urbem ac turrem Babelis in terra Sennaar ædificabant & subitò dispersi sunt in faciem terræ totius et eorum linguæ distractæ et multiplicata sunt (Chuso scilicet in eos irruente) & varijs linguis subis de loqui cæperunt. Subsequen Iuidicit autem hæc expeditio in tempora Phaleg nativitatem Phaleg quo anno centesimo primo vel secundo post Diluviūum subsequentem expeditionem Chusi Chusi qua terras undiqꝫque subjugavit et inter filios distribuit, vVeteres commemorarunt in ex tr memoriæ tradidere docendo quod Hercules ad Indiam cum exercitu ad gentis subjugandas exivit & ad Indiam usqꝫque profectus sit, scilicet ut regiones intermedias Carmaniam et Persiam et Carmaniam perscrutaretur et colonias ibi relinqueret. Moses ver insuper expeditionem utramqꝫque brevitur alligit dicendo quod Chusi filius Gen. 10 Nimrod cæpit esse potens in terra et regnum suum in urbibus terræ Sennaar inchoavit (hoc est una cum patre et fatribus) deinde ex terra illa exivit in Assyriam ext urbes ibi condidit, id est exivit cum copijs (et suis et patris) duce> ut populos subigeret & colonijs ibi locatis conderet urbes novas. Nam in sacris literis exire dicuntur Reges exterris proprijs in alienas qui exeunt ad bellum cum exercitu ad bellum; et urbes novæ per ea tempora condebantur ubi coloniæ consedebant, ideoqꝫque coloniarum sunt inditia. His paucis Moses exordium regni Assyriorūum per sua tempora florentissimi ab eorum Rege primo Nimrodo deducit breviter deducere voluit deduxit: Nam Chusi gesta quibus filios singulos in regnis totidem locavit,non scrip scripsit.

Assyrij igitur Ninum pro Deo maximo Iove Belo celebrabant non solum quod is regnum condidisset sed etiam quod gentis totius extitisset pater. At Chus erat maximus ille est omnium antiquissimus bellorum Auithor ac Author ac Deus Deus qui per et author qui 3r qui postquam in Ægypto cum fuste pugnaverant es Ægyptios æque ac Afros domuerat devicerat, primus omnium cum gladio bellum gefsit & Orientis etiam populos longe lateqꝫque perdomitam filijs inter filios distribuit perdomuit.

Arabes, uti Author est Herodotus, duos tantum deos coluere Alilat et Vrotals seu Venerem uraniam & Dionysum. Vnde Arrianus lib. 7 scribit quod Alexander magnus ubi audisser Arabes duos tantum Deos colere Vranum scilicet [vel potius Vraniam] & Dionysum – eosqꝫque Dionysum colere quidem colereofb famam ducti in Iudos exercitus: non indignum censebat se, qui pro tertio Deo apud Arabas haberetur,quippe qui rebus gestis Dionyso nequaquam inferior esset. Dionysus iste ex Iudica expeditione idem esse dignoscitur cum Hercule, ex sosia Venere consociata idem cumMarte, ext ex nomine et cultu idem cum Arabum Iove et patre communi Chus. nam Dan Etenim nomine Dionysi significatur Iupiter de Nisa,et Nisa ista urbs erat Arabiæ inter Phæniciam et Nilum fluvium prope Sarbonidem lacum ubi Dionysum educatum fuisse Diodorus scribit. Verius dixisse Donysum esse ✝ cum ex Ægypto in orientem pergeret,moram aliquam in urbe hac traxisse. Cum igitur. Deus autem qui genere Arabs fuit & quem Arabe unice coluere vix alius esse potuit quam eorum omnium pater chus: præsertim cum Arabes ab alijs gentibus nunquam victi Deos alienos nunquam reciperent semper invicti manserint nec adduci unquam potuerint ut multiplices aliarum gentiūum Deos reciperent.

Et hinc est quod Chaldæi non Ninum Assyrium sed Iovem Belum et Venerem apprimè colerent, per Belum indigitantes non Ninum Assyrium sed Arabum patrem communem Chus. Nam Chaldæorum natio Arabica erat & originem ducebat non a Nino seu Nimrodo sed ab ejus fratre Chavila originem ducens qui utiqꝫque sedes bb Sedebant ante viam quæ ducit ex Ægypto in Orientem (Gen. 25.18. 1 Sam. 15.7 & Scenitis seu Ismaelitis ab Oriente contermini erant (♁ Gen.25.18 et Plin. l. 5. c 10 ubi Clhanclei pro Chavileis corrupte leguntur) atqꝫque Agreis ab occidente vel potius ab austro (Strabo. l. 16 p. 767 & Dionysius) id est Hagarenis qui habitabant ad orientem Galead (1 Paral. 5. 10) ideoqꝫque a fluvio Euphrate a Eratosth. apud. Strab. l. 16 proxime aberant (Gen 31. 21. 23). Vnde Moses dicit quod (Gen.2) dicit quod fluvius Phison, id est communis Euphratis et Trigridis alveus quem alij scriptores Phasi tigrin (nempe Plin.l. 6.c. 27,28 & Strabo l. 17) Phasi tigrin, Quintus Curtius vero Phasin et Xenophon Phiscum appellant circundat totum regionem Ch circundat ad ostium Euphratis occidentem versus locato cujus utiqꝫque originem ducetas obtenuerat & cujus populi Chaveloth a Græcis a a. Eratosthe. apud Strab. l. 16 Chaulotæi et contractè Chaldæi dicerentur. Et hi sunt Arabes illi Scenitæqui greges in Chaldæa pascere solebant, quiqꝫque (Isa. 13. 20;) quiqꝫque ab Assyrio (scil. Nabonassaro,) ex eremis congregati urbem Babylonem condiderant. Isa. 23. 13. Arabum igitur Dionysus seu Iupiter de Nysa idem est cum Chaldæorum Iove Belo quem Ægyptiorum Herculem esse supra monstravimus.

Huic Iovi Arabes d d Strabo Geog. l. 16. p. 760. templum petrvelustum in Monte Casio propæ Nisam urbem extruxerant cundemqꝫque illic colebant nomine 3v ‡ regionem Chaldæorum et aliorum Ariabum qui his proximi erant ad Austrūum 4rnomine Iovis Casij id est Iovis Chus. Vnde Græcis,Ἰalpha;ὼ Χοὺ σ et Ιουα Ιονὰ Ξοὺσ seu & contracte Ιαχχοσ et Bacchus. יחוה יחוה כוש Ιονα Χουσ set contracta Ιαχχοσ, et Bacchus Et Latinis qui ex יהיח formabant Ιουα piter Ιου Ius piter Iovis, Ἰονὰ Ξοὺσ seu Bacchus ΟναΧΧ ΟναχΧασ seu Bacchus. Nam quen admadun Arabes non nisi Nam Dionysus et Bacchus sunt unus et idem Deus Nam quemadmodum Arabes non nisi Iovem unum colebant sic Dionysus et Bacchus ab omnibus pro uno et eodem Deo habentur Nam Dionysus et Bacchus sunt unus et idem Deus Nam Dionysus et Bachchus ab omnibus pro uno et eodem Deo habentur. Et ne Bacchum ob vinolentiam hominem inertem credas Macrobius bellicosum fuisse probat docet: Liber, ait, pater bellorum potens probatur quod eam primum ediderunt authorem triumphi. Macrob. Saturn. l. 1. c. 19 Scilicet Scilicet in terra Sennaar de victis Semi filijs triumphum ✝Chæreas vinūum Babylone dicit esse quod Nectar vocant: Athenæus. Vnde Nectar Deorum (id est Iovis Belis et ejus filiorum) potus fingitur quæ vino præstantissimo abundabatis de superatis semi filijs triumphum A festivum Erabasse p mon egeisse videtur & vinitum copia tiitu bonitate illectum ebrietati subinde indulsisse: in cujus rei victoriæ memoriam Gentiles etiam triumphantiun more festum annuum coronati & thyrsis armati Orgia annuatim celebrarunt fuere et ipsum Deusn vini finconstitutu constituere triumphantium more, et ipsum Deum vini constituerunt ebrietati indulgendo effecerunt ut ipse Deus vini cred diceretur, licet primitus esse Hercules triumphans.

Quinetiam Bacchi nomen Liber cum Servo oppositum sit Dominum, Herum he Heroem & Principem estinct indicat . Nam Hebrea phrasi חורים & horim & Chaldaica חיריף חירין herin dicuntur Principes, id est liberi: lib O te beatam regionem cujus rex est filius חורים libe rerum id est (Eccl. 10. 17) id est præclaris ortus parentibus & ab illis libere educatus sic horim Isa. 34. 12 & ut Principes Babyloniorum Isa. 34.12 et parentes Regum no bilium Eccl. 10.17. Vnde Heron vel Heron semideus vel Heron nomen æÆgyptium Herculis & Ηρω vel Ηρω nomen semidei vel Herois & Αρπὶσ Dei Martis. Methodius Nimrodum apellat fratrem Heroum. Vnde olim extabat Et inde colligere videor quod uVrbs Heroum quæ olim extabat in Arabia ad littus sinum intimum maris rubri non prope Ægyptum extabat, a Chuso & filijs ex Ægypto in Arabiam ulteriorem migrantibus conditadeatur fuerit fuit esse suspic puto Nam iter Quod ad regionem in Ara Ægypto ultra mare illuc rubrain rectò instituentibus necessariò eundum erat a Pelusio per arenas ad ad hanc urbem.

Porrò Tigres &c.

Porro Tigres in curru Bacchi et amictus e pelle Tigridis fortitudinem hominis, ne dicam ferocitatem indicant. Nam et in fabúlis, Bacchi nomen antiquissimum est Ζαγρεὺσ id est robustus venator. Ac talis erat Hercules qui terram Bestijs purgavit et pelle Leonis quem occiderat amictus pringitur. Talis etiam Belus erat cum socijs qui Semi posteros Orientem devicerant. Nam in mæmibus Babylonis venatio sculpta erat variorum plena anima luim et inter hæc Semiramis conspiciebatur ex equo Pardalin jaculans & prope vir ejus Ninus lancea cominus feriens Leonem. Ita Herodotus Diodorus lib. 2, consentientibus sacris literis quæ Nimrodum ffirobustum venatorem apellant exhibent. Arabes utiqꝫque fere erant et silvani incer tis sedibus per Arabiæ loca in via greges et armenta de docentes homines erant fere & manes & venationibus præ cæteris nationibus dediti. agriculturam minimè scænis habitantes & exercebant sed utentes in agris et sylvis vitam ducebant & incertis sedibus per Arabiæ loca in via pastoriam vitam agebant vitam et vagantes tempus omne conterebant in gregibus et armentis pascendes et feris captandis quarum carne vecserentiur. uVnde factum est ut homines essent feri sunt et immanes & venationibus præ cæteris nationibus dediti. Ex venationibus autem robusti et fr audaces et fortes effecti & ad omnem laborum tolerantiam assulti & laborum patientes effecti gentes alias saper vicerunt et imperia longe maxima condiderunt Assyriacum scilicet et Baby et Babylonicum et Saracenicum, nec ipsi interea licet a gentibus fortissimis Græcis uti et Romanis tenlati, ninci potuere vinci potuere.Arabum igitur patres primi Chus cum filijs captu ferarūum 5rexerciti et ad ad bellum apti et proclives effecti, gentes alias primi omnium aggressi sunt et sinc bellorum authores extitere. Vnde consequens est ut horum pater cChus sit decantatus ille bellorum Deus.

Euntibus ex Ægypto in Arabiam ultra mare regio omnis regio omnis prætur primum occurrebant prata quædam paludosa Casiorum pvrata inter Pelusium et montem Casium sita sita, steribis erat et ut plurimūum arenosa ad usqꝫque pascua regiones agro Nabatæorum agros de quibus vestum est. Hos agros Diodorus sihæc habet. Nabatæi, inquit, multum ad maræ multum etiam in mediterraneis locis obtinent. Populosa enim est et supra modum percorosa regio. Populus Tauros Ponti accolas, feritate scelerunqꝫque ausu nefario imitatur. Ob pascuorum verò frequentiam ac bonita tem non tantum infinita pecorum omnis generis agmina verum Camelos quoqꝫque agrestes Cevosqꝫque et Dorcadas alunt. Quorum abundantia ex desertis invitat Leones Lupos et pardales, cum quibus pro tutela armentorum Pastores dies etac noctes decertare coguntur. Diod Hæc Diodor. l. 3. Vnde verisimile est quod Chus ex Ægypto ubi primum cum primum ex Ægypto intstituyerat ut colonias in regionibus ulterioribus locaret migravit, incidit primo in pascua Casiorūum et colonia ibi posita colonia ibi posita quæ urbem Nisam ibi conditdait, & & nomen suum et monti vici no tum mo popu regiones Casijs populis quda motnti vicino casio reliquit. Deca Iu Iude verò per urbem Heroum ad pascua proxima Nabatæorum pascua perrexit & profectus cumbelluis fortissimis ibi maxime congressus fuit est, et postquam ipse cum & filij ex venationibus audaciores et feritate ad bella promptiorers evaserant, arma converunt moverunt in huma num geinus.

6r

Nimrodum vero eundem esse cum Nino plenius patebit ex Mose cum alijs scriptoribus collato. Nam quemadmodum Moses (Gen.2) imperium Assyriorum a Nimrodo conditum tradit et quod is in terra Sennar primum regnavit, deinde ex terra illa exivit in Assyriam ibiqꝫque Ninivem et urbes alias condidit (uti viri doctores textum interpretantur,consentiente etiam Propheta Mica (chap. 5. v. 6.) qui Assyriam vocat terram Nimrodi,Mic. 5. 6:) sic etiam scriptores Gentiles imperium Assyriorum ejusqꝫque Metropolin Nineven a Nino canditam docent. Primus Assyrio rum rex Ninus Beli filius regnavit omni Asiæ, exceptis Indis, – et condidit civitatem Ninum in regione Assyriorum, quam Hebræi vocant Nineven; Euseb. Chron. Ninus est Assyriorum urbs quam Ninua Semiramidis maritus condidit in Aturia: Suidas in Nino. Idem tradunt D. Augustin de Civ. Dei l. 16. c.3; Strabo l. 16 sub initio; & et Diodorus l. 2. Primus omnium Ninus rex Assyriorum veterem et quasi avitum gentibus morem nova imperij cupiditate mutavit. Hic primus intulit bella finitimis, et rudes adhuc ad resistendum populos, terminos usqꝫque Libyæ perdomit – et magnitudinem quæsitæ dominationis continua possesione firmavit. Domitis igitur proximis, cum accescsione virium fortior esse ad alios transiret, proxima quæqꝫque victoria instrumentum sequentis esset, totius orientis populos subegit: Iustin l. 1. Supra Ninum a quo Semiramis secundum quosdam procreata creditur procreata, nihil præclarum in libris relatum est: Macrob. Somn. Scip l. 2. c. 10. Assyrij Pr principes omnium gentium rerum politi sunt. – et paulo post: Inter hoc tempus [sc. Carthaginis subactæ] et mitium Nini regis Assyriorum qui princeps rerum politus, intersunt anni 1995: Velleius Paterc. l. 1. Catalogum regum Assyriorum a Nino et Semiramide Ctesias inchoavit: Photius in Bibliotheca. Primum omni Asiæ regnasserant historiæ: qui apud Assyrios Ninum sui nominis condidit civitatem quam Hebræi vocant Nineve: Hieron in Ose. 2. Omnes historiæ antiquæ a Nino incipiunt, omnes historiæ Romanæ a Proca exoriuntur: Oros. l. 2. c. 2. Ido Porro regnum illud a Nino conditum fuissen manifestum est ex religione Assyriorum, omnino confirmatur, quibus utiqꝫque Ninus fuit Deorum Iupiter Deorum maximus Nam gentes omnes antiquæ regnorum suorum conditores et populorum patres apprime concelebrabant et venerabantur. Ninum tamen non omnia propio Marte gessisse, sed patris auspicijs regnum inchoasse e Diodo discimus, hæc scribente. Primus, ait, inter eos quorūum historiæ memoriam propagarunt, Ninus Assyriorum rex res magnas peregit. Cum enim natura bellicosus esset virtutis amore flagravet, juvenum validissimos armis instruxit et diu mutumqꝫque exercitatos in omnem laboris et periculorum in bellis tollerantiam adsuefecit. Insigni ergo 6v7r ergo manu contracta socium constituit Ariæum regem Arabiæ, quæ per ea tempora viris strennis abundabat. Nam gens illa libertatis perpetuò amans est nec unquam extraneum principem admittit: Ideo nec Persarum nec Macedonum postea reges quamvis potentissimi nationem hanc subigere valuerunt. – Postea Arabum regem muneribus et spolijs honoratum magnificis domum cum exercitu dimisit. Ariæus iste, qui per ea tempora Rex Arabum fuerit, non alius esse potuit quam Arabum omnium pater ac dominus Chus. Nam et ex nomine Ἀριαὶου et tempore belli ac gentis fortitudine dignoscitur esse bellorum author ac Deus Ἄρπσ. Hic est igitur Nini pater Belus qui gladio primum belligeravit et a quo bellum dictum.

Cæterum Chus devictis Babylonijs in Arabiam statin reversus non est. Sed Chaldæorum Nam sacerdotum qui postmodum Chaldæi dicti sunt coloniam ex Ægypto in Babyloniam deduxit & eorum sacra uti diximus disposuit, ideoqꝫque regnum ipsum sub initio constituit et ordinavit. S Neqꝫque enim Nimrodo solum in bellis juvit, sed gerendis et regno condendo juvit sed omn etiam filios suos omnes secum ex Ægypto in orientem duxit & postquam semi posteros ibi devicerat & regnum in terra Sennaar et Susiana constituerat, colonias suorum locavit in regionibus undiqꝫque conterminis locavit, alijsqꝫque alterioribus ad quas per sinum Persicum navigari posset. Nam omnes ejus filij præter Nimrodum qui terram Sennaar et Assyriam oblinvit, in circuitu sinus Persici consedere, sic ut Chavila seba et Regma oram omnem orientalem Arabiæ a Chaldæa ad a ad usqꝫque ostium sinus continuo ordine possedesint Sabta vero et Sabteca Persiam et australem partem Carmaniæ, quemadmodum Bocharctus in Geographia sacra ostendit; [Nimrodus autem obtinuit regiones mediterraneas Assyriæ. Nam Assyria erat terra Nimrodi (Mica. 5. 6) hoc est (juxta dialectum sacrarum literarum) terra populi qui ab eo descenderant. Et hinc factum est ut non solum Arabia verum etiam Susiana et Persia antiquitus terra Chus dicerentur. Nam Susiana a Græcis dicta fuit Κίαπ, a Chaldæis Cuth, a Persis Churestan id est Provincia Chus & ab Hebræis et incolis proprijs Chus. Vnde Susanchitæ (Ezra 4. 9) dicuntur homines Cuthi (2 Reg. 17. 30) & a Iosepho Chusæi. Susiana Provincia-nunc a barbaris patria lingua Chus dicitur: Dom. Mar. Niger Geog. Asiæ Com. 5. Sed et montium Susianæ ab oriente conterminarum incolæ Cossæi sunt & eorum regio Cossea. Persiam quoqꝫque a barbaris Chus ab Arabibus Chub & Xaismael nuncupari Thuetus tradit. Eadem hodie Chorasan dici solet quemadmodum Susiana Churestan pro Chuzestan quandoqꝫque nominatur.]Et 8r Et hinc factum est ut non solum Arabia sed etiam regio trans trigitana Susiana olim terra Chus nominaretur, utqꝫque Hercules ad Indiam usqꝫque iter suscepisse diceretur, scilicet ut suorum colonias in Persia et Carmania regionibus intermedijs locaret et ut Persæ Principes suos Magnates appelarent Artæos Nam Artæus epitheton erat Herculis (ut in nominibus Melec–arte, Chus–arte, Ma–arte) et ad ejus spetirpem primitus spectabat. Ἀρτᾶιοι ὁι Ηρωεσ φαρὰ Πὲρσαισ; teste Hesychi . Nimrodus ἀδελφὸσ Et Methodius Nimrodum vocat ἀδελφὸν Τῶν ἡρώων.

Chuso igitur terras undiqꝫque inter filios distribuente Nimrodus filiorum fortissimus terram Sennaar obtinuit deinde bellum intulit Assyrijs populis finitimis. Sic enim Moses: Exordium regni ejus it erat Babel et Erech et Accad & Calneh in terra Sennaar, deindet et ex terra illa exivit in Assyriam et condidit Ninevem et Rehoboth et Calah et Resen:id est exivit cum copijs ad bellum et ea in regionibus illic occupatis locavit suorum colonias quæ paulatim in urbes illas maximas crevere. Nam h in sacris literis Reges e terris proprijs in alienas exire dicuntur qui exent cum copijs ad bellum, & urbes per ea tempora condebantur ubi coloniæ considebant. 8v 9romnen Arabiæ orientalem Arabiæ ab ostio sinus ad a ab australi termino & ostio sinus ad Chaldæam usqꝫque dein continuo ordine possederint, dein Sabta et Sabteca Persiam et australem partem Carmaniæ. tIam erò ab horum sedibus fit luce clarius est quod Chus ipse filios suos omnes ex Ægypto in orientem duxitit et devictis semi posteris terras omnes in circuitu sinus Persici ope navigiorum lustravit et inter filios distribucit: Dein Et horum sedes vestigia suntiqꝫque etiam horum sedes vestigia celeberrimæ illius expeditionis quam Hercules in Iudiam suscepisse dicitur, scilicet ut suorūum colonias in regionibus intermedijs locaret. Et eadem de causa post partas illas a Diodoro memoratas vectorias in Arabian redij videtur gitur filius ejus Nimrodus condito postquam regnum scile in Babylonia inchoaverat ravit exiliet Moses autem primas Gentiummigrationes et sedes silentio prætermittens et regnis Assyriorum persica tempora florentis primordia solummodo describens, ea solum attmigit quæ regni illius conditor Nimrodus seu Ninus gessit. Hinc Is igitur primum regnum inchoavit in terra Sennarar idqꝫque vel al divisione inde cum copijs terrarum inter ipsum et fratres vel postea per bellum quod patri et fratribus agniqꝫque metropolim Ninum a & conditam constituit intulit: deinde ex terra illa exivit cumcopijs in Assyriam et in terris istis subactis consedit cum filijs, rego niqꝫque metropolin Ninum ibi condidit in Assyriam exivit (Gen 10. 10, 11) et in terris illus subactis consedit filijs & lvim. Nam Assyria uti diximus erat terra N Nimrpdi (Mica 5. 6) hoc est terra populi qui ab eo descenderat; , et hinc est quod ejus Assyriæ metropolis Ninus regnum illud antiquum non erat Babyloniorum dice vel Chaldæorum sed Assyrionem renum diceirentur, quodqꝫque Assyriæ Nam Baby metropolis Ninus quam ipse condidor constitueretur regni caput Et hinc est quod Assyrij gentes suæ igitur Ninum quod pro Deo maximo Iove Belo celebrabant utpote non solum quod regnūum condidisset sed etiam qd gentis totius patervu —extitisset r Populi autem quos Nimrod reliquit in Babylonia, cum non colerent Ninum, sed ejus patrem pro Iove Belo haberent, videntur esse ex alia tribu, siderat quæ terra Chus a Chusquam utias gentis Orientales terram Chus a Chuso ili considente uti diximus nominabant [Et quantum sentio osiundi sunt ex Chavila. Nam populi Chavila Chaldæis ab austro contermini erant, sedentes utiqꝫque ad ostium ante Euphratis viam quæ ducit ex Ægypto in orientem (Gen. 25. 18. 1 Sam. 15. 7) & Scenitis seu Isma ielitis hinc est ab oriente contermini erant (Gen. 25. 18 ) ✝ NB. Apud Pliniūum pro Chaveleis Chanclei corr corrupte leguntur (Plin. l. 5. c. 10) atqꝫque Agreis ab occidente vel potius ab austro (Strabo l 16. p. 767 & Dionysius) id est id eo Hagaremus qui habitabant ad orientem Galead 1. Paral. 5. 10, id eo ideoqꝫque a fluvio Euphrate proxime aderant Gen. 31. 24 23. Et hinc Moses (Gen. 2) dicit quod fluvius Ph ison, id est communis Euphratis ac Tigridis alveus quem alij scriptores aa Plin. l. 6 c. 27 & 28. Shabo l. 17 ubi de Perside. Phasitrigrim Q. Curtius verò Phasin & Xenophon Physcum appellant aluit totam regionem Chavilæ. Baiter sùm (Vrarom Babylonijs finitim sint (b Chaulotæi, Caulasij Cha Populi Chavilæ autem Chavilæ & a scriptoribus dicantur bb Consule Bochartum in Phaleg C. H. Cha blasij;, Chalbasij, Caulothæi Pro Et partem eorum quæ Baby irruente. par Assyriorum imperio pareba pro Caulotheis Chaldæos & antea pro Chalbasijs Chalybes dictos fuisse suspicor. Nam Chaldæi antiquitus Chalybes dicebantur Igitur sum Chavelæi Babyloni Cahldæijs contermini sint, Et olim Caveloth et (ut bb. in Phaleg Bochartus docet bEratosthenes apud Strab. l. 16 Cauloæi Vocarentur, & Caulottæorum Chaldæorum nomina panim differant: eatt (quod) nomen in Chaldæos facile miire pocait) verisimile est quod Chaviae regionem omnem ad usqꝫque Babyloniem Mesopotamiam et Euphratem antiquitus possiderent et qua parebant Assyrys Babylonijs versus locato, Chaldæi pro Chaulottæs Chaueloth vel et Chalybes pro Chalbasijs> a Græcis hominibus diceren tur. ] nimirum ex tribu proxima Chavilæ, Hic atriqꝫque de cujus scriptor utiqꝫque populis Caveloth & scriptoribus veteribus inde b Eratosthenes apud Strab. l. 16. Caulotæi dicti sint & qua parebant Assyrijs, Chaldæi pro llchaulotæs dici potuerint. Sed missis hujusmodi disputationibus sufficit qu ostendisse quod Chus omnium primus bella 9v bella gessit in oriente et propte terra Senaar ai terras subactas inter filios distribuit et propterea sit Chaldæorum Iupiter Belus quem Chaldæi postea coluere, quodqꝫque ejus filius Nimrod sit Beli filius qui regnum Assyriorum urbem regniqꝫque ejus metropo Nineven condidit ideoqꝫque ab Assyrijs pro Iove Deo maxi Io ab Assyrijs pro Deo maxíomo habentur. Iove B Etenim cum Moses exordium regni Assyriorum quod per ea tempora florebat, describere vellet, is

––––Nam urbem Babylonem ibi condidit et regiam ibi locavit. Ctesias et ex eo pleriqꝫque scripto Græcorum et Latinorum conditam docet a volunt ab Assyria Semiramide, sed ab Beros Orientalibus refelluntur. Berosus enim Muros et hortos pensiles manamqꝫque urbis partem a abad manamqꝫque urbis partem Nebuchodonosoro conditu docet quæ antho conditori ascribit quæ Chesias omnia Chesias Namqꝫque urbe partem ent mainam muri et hortoru opera mirabilia quæ Ctesias Semiramidi aseribit, Berosus Nebuchodonoso arb attribuit instauraton rectius attribuit. Vnde Sic enim Negat enim Birosus a Semiramide conditam esse et ejus muros alinqꝫque acera mirabilia quæ Ctesias semirami ascribit, Nebuchadonosoro instaratori rectius attribuit a quo et urbem veterem parte dimidia aucetam scribit Vnde Nebuchodonosor ipse divit sic gloriatur: Nonne hæc Babylon magna quam æficavi? Dan Hic utiqꝫque urbis olim fundat Et Abydenus: Autem Bellum qui historiam ex velustissimis Chaldæorum archivis hausit: Famu est Babylonem Belum mænibus cinxisse quæ cum tampus abolevisset, nova mænia struxisse Nebuchodonosorum. Beros Aby Abyd apud Eusib.l. 9. Pr A b Belo etiam conditam docebant etiam Phænices. Sic enim Dorotheus Sidonius verlustus Poeta, quem in hæc verba citat Iulius Firmicus

αρχαίη Βαβυλῶν Τυρίου Βήλοιο πόλισμα Vrbs Babylon vetus, a Tyrio quæ condita Belo est

id est a Belo Babylonio quem Tyrij colebant tanquam seum colebant. Vnde Curtius lib 5: Semiramis eam condiderat, vel utpleriqꝫque credidere Belus cujus regia ostenditur: a Chaldæis scilicet Belum conditorem & regem premium Tradendibus. Ammianus lib:23 litem sic eo et Ctesiam sequitur et Babylonios: Babylon, cit, cujus mænia bitumine Semiramis struxi arcem enim antiquissimus Rex condidit Belus.

lScænitæ seu eremicolæ qui in Chaldæa greges pascere solebant Isa 13. 20 quitqꝫque eremicolæ ex quibus congregatis Assyrius (nempe Mabopolassar Nabonassar)& quos Assyrius ad Babylonem fundandam congregavit urbem Babyloniæ vel Condidit vel olim conditam ext ex quibus congregatis Rex Assyrius [sc.Nabonassar urbem Babylonem vel Babylonem vel condidit plurinum auxit Isa. 23. 13. quiqꝫque ab Assyrio congregati (sc. Nabonassaro) congregati urbem Babylonem condidere Isa. 23. 13

Si Gessit igitur Nimrodus bella isla tantiquissima prime in Oriente quæ Scriptores Gentiles Nino Assyrciorum regi primo attribunt, et per hæc bella non solum imperium Assyrio condidit (quemadmodum etiam Ninus fecisse dicitur) sed et Gentem ipsam fundavet existens Assyriorum pater communis.,ideoqꝫque Vnde apud ab Assyrijs pro Deo maximo Iove Bello apprime cultus in honore maximo positus in eorum Iovem Belum cessitproculdubio cessit. Nam Assyria erat terra Nimrodi (Mica 5. 6) hoc est (juxta dialectum sacrarum literarum) terra populi qui ab eo descenderat. [Qui vero et regu gentem Assiyr regnum Assyriorum condidit et gentem ipsan condidit utroqꝫque nomine] Assyriorum igitur rex non solum Rex primus sed etiam pater communis existens] apud Assyrios igitur in honore summo positus in Deum maximum Iovem Belum cessit cum non solum Imperìjicon condiditor sed etiam Gentis pater extitisset