Notes on ancient religions

Quintus Curtius de igne æterno et cultu Solis Mithres Lib IV c XIII & c XIV Vide et eruditissimum opus Cunæi de rep. Hebr. 2. 13. Hic ignis tempore belli olim præferebatur excercitibus Persarum (Curt. ib) Spartanorum (Xenophon. in Republ. Lacedæm.) et aliorum Græcorum (Herod 8. 6) qui ignis latorem πυροφόρον vocatri memorat: εδει δε, ait, μηδὲ πυροφόρον τω ἐκείνων λόγω, ἐκφυγόντα περιγενέσθαι. quum tamen, ut quidem illi consilium inibant, ne igniferum quidem superesse oporteret.

Babyloniarum fæminarum tam Matronarum et virginum quam meretricum impudicitia. Nihil urbis ejus corruptius moribus, nec ad invitandas inliciendasque immodicas voluptates instructius. Liberos conjugesque cum hospitibus stupro coire, modo pretium flagitij detur, parentes maritique patiuntur. Convivales ludi tota Perside regibus purpuratisque cordi sunt: Babylonij maximè in vinum et quæ ebrietatem sequuntur, effusi sunt. Feminarum convivia ineuntium, in principio modestus est habitus; dein summa quæque amicula exuunt, paulatimque pudorem profanant: ad ultimum (honos auribus sit) ima corporum velamenta projiciunt, nec meretricum hoc dedecus est, sed matronarum virginumque, apud quas comitas habetur vulgati corporis vilitas. Q. Curtius Lib V. cap 1

Orpheus fillius Oeagri et Calliopes Apollon. Rhod. Argon. l 1. Edit Basil.

Polyphemus qui inter Lapithas pugnarat contra centauros, jam senex cum Argonautis navigavit. ib. l. 1 Item Iphiclus Iasonis avunculus, cujus germana Alcimede fuit Æsonis uxor. ib. l 1

Clytoneus filius Nauboli, filij Lerni, filij Præti filij Nauplij filij Amymonæ filjiæ Danai. Neptunus ex Amymona Nauplium genuit navis Argus rectorem. ib. l. 1.

Abantes duo; Argivus & ~~pate~~ Idmonis pater quem Latoides genit venturaque nosce fata dedit Phœbus & Sydera cœli.

Calais et Zethe uno partu ex Borea et Orythia Erechtheis.

Hypsipyle filia Theantis ~~filij~~ Minoi. Thoas itaque vel filius vel nepos Minois

Nec procul Amphion Thebanæ conditor arcus, Zethus et Antiopa ~~stab~~ stabant Asopide nati. Nondum centifores Sidonia mœnia Thebæ Aggere munierant, vix ~~prima~~ fundamenta locarant Prima Asopiades, &c Ib. l. 1 Thebes was therefore by Amphion & Zethus after the argonautic expedition

Phineus, Belides genuit quem fortis Agenor, Cleopatram Calais Zetisque sororem duxit cum rex esset Thraciæ.

a Carmelo & Iamnia proximo vico [in Iudæa] ad Casium Pelusio propinquum montem distantia mille stadiorum & paulo amplius, hinc alia trecenta ad Pelusium usque. Interjacet Gadaris, quam ipsam quoque Iudæi suam fecerunt, postea Azotus et Ascalon. Iamnia Azoto et Ascalone distat ducentis fere stadijs. Postea est Gazeorum portus. – Ex hoc loco dicitur esse 1260 stadiorum transcensus ad urbem Elana sitam in Arabici sinus intimo secessu. Duplex est hic transitus, alter Arabiam & Gazam versus quem Elaniticum vocant ab urbe quæ in eo est: alter Ægyptum versus ad Heroum urbem in quem compendiosius iter est a Pelusio – Quæ Gazam sequitur regio sterilis est & arenosa. Magis etiam quæ inde est inter Sirbonidem lacum et mare æqualibus distantia intervallis parvum quendam transitum in medio occupans, ad locum usque cui ab eruptione Ecregma nomen. Longitudo est 200 fere stadiorum, latitudo 50. Eruptio illa obturata est. Sequitur regio usque ad Casium atque inde ad Pelusium. Casius est mons aggeribus arenarum similis inque mare procurrens, ipse aquarum inops. In eo Magni Pompeij corpus jacet & Iovis Casij est templum. Inde est via quæ Pelusium defert. Strabo Geog l. 16. p 759, 760. Populos inter Casium et Pelusium Suidas vocat Pensiotas Casios.

Herorum urbs, quæ est ad Nilum, recessum Arabici sinus. Strabo l. 16. p. 767. C. & p 768 D & p 769 C.

Atergatem aliqui Atharam, Ctesias Dercetem vocavit. Strabo l 16 p 785 A.

Insularum Nili præcipua est quæ Heracleoticam præfecturam comprehendit. – Fluvio irrigua est sola ea pars Ægypti quæ jacet ad utramque Nili ripam & rarò usque 300 stadiorum continuam latitudinem habitabilem obtinet. Orditur ab Æthiopiæ montibus & in ipsius Delta verticem desinit. – Quod supra montes est regionis non habitatur magna ex parte. Strabo p 789. A.B. Cæterum prisci id solum Ægyptum vocavere quod habitatur et a Nilo irrigatur3v irrigatur a locis Syenæ proximis incipientes usque ad mare. recentiores vero ad hoc usque tempus omnes fere orientales portas assumpserunt quæ inter Arabicum sinum sunt atque Nilum. ~~Strab~~ ab Occidente vero loca usque ad Anases &c Strab. cl. 17. p. 791.

Apud Necropolin (prope Mareotidem locum) in suburbano sunt horti plurimi et & sepulturæ et domicilia condiendis mortuis idonea – A amphitheatrum et stadium et quinquennalia certamina ibi celebrantur: antiquitus vero instituta viluerunt. Strabo. l. 17. p. 795

Pelusium est cinctum lacubus quæ nonnulli Bathra vocant [Barathra inquit annotator] nec non paludibus. Sita est urbs supra mare stadijs amplius 20. – Arabia ~~sita est~~ inter Nilum jacet et Arabicum sinum et in extremis ejus partibus situm est Pelusium: verum tota deserta est et invia. Istmus qui inter Pelusium est atque recessum sinus qui ad Heroum urbem accedit noningentorum est stadiorum ~~est~~. Strabo l. 17 p 803 A. B.

Templorum [Ægyptiorum] structura talis est. In ingressu fani est pavimentum latittudinelatitudine jugeri aut paulo minus, longitudine vero tripla vel quadrupla – Per totam longitudinem ex utraque latitudinis parte sunt positæ lapideæ sphinges, vigenis cubitis vel paulo pluribus ab invicem distantes. – Post Sphinges est vestibulum aliud. Sed neque vestibulorum neque Sphingum certus est numerus. – Post vestibula est templum quot ingens atrium habet ac memoratur dignum, et delubrum mediocre: simulacrum verò aut nullum, aut non ad hominis formam sed bestiæ alicujus effictum. Strabo l. 17. p 805 C. D.

Memphis Ægyptiorum regia tribus schænis a Delta dissita – Apidis templum habet qui idem est qui Osiris. – Apidis templum Vulcanio adjacet, quæ est ædes templi magnitudine alijsque rebus sumptuose ornata. Strabo p. 806. B. C

Sequitur Heracleopolitana præfectura in insula magna – Hæc præfectura cæteras omnes et aspectu et virtute et apparatu antecellit. Sola enim oleas perfectas & 4r fructiferas arbores profert. – acVini autem non parum fert frumentum quoque, legumina et alia semina omnis generis. – – – – Inferiorem Ægyptum et quæ usque ad Serbonis cum lacum tendunt, pelagus obtinebat conjunctum fortasse cum mari rubro, quod Heroum urbi, et Elanitico recessui proximum est. Strabo Geogr l 17 p 809.

Post Arsinoiticam Heracleoticamque præfecturam [e regione jacentem] est Herculis civitas, in qua colitur Ichneumon. Strabo Geogr. p. 812.

Coptus – communis Ægyptiorum et Arabum urbs. Str. p. 815

Thebarum pars in Arabia ubi & urbs est: pars etiam in ulteriore ripa ubi Memnonium. Strabo Geog. p. 816.

Ægyptus ab ortu et occasu desertis & montibus Lyibycis & Arabicis munita. Ib. p 820.

Meroe cultores etiam Herculem Panem et Isidem venerantur, ac præterea quendam Deum barbaricum. ib p 822 D. Regni [Æthiopici] capudt est Meroe urbs ejusdem cum insula nominis. Ib. p. 821

פתרס Phathros vel ~~Phatures~~ (ut legit Ath. Kircher) Phatures.

Busiris filius Chami secundum Arabes.

Diodorus Siculus alicubi dicit Ammonem regem Libyæ Rheam Cœli filiam uxorem duxisse & Amalthæam adamasse filiumque ex ea Dionysium sustulisse. Hyginus Liberum in Africa prope Iovis Ammonis templum belligerasse scribit (Hygin in lib. fabul. nom. Aries.) et Leo, quod Liber Ægyptum (præter alias terras) regno teneret et cum Ammone ~~colloque~~ conversaretur.

Canobus pingitur forma vasis cum capite imposito. Vide Kircher. Oedip. Ægypt Spit. 2. c. 7. p 209

Chones populus Italiæ, dicunt Herculem juxta Ægyptiorum dialectum Chon dictum esse, et a subjugata per eum Italia Itali Chones postmodum appellati sunt. Etymologicūum magnum. NB Chon esse Chiun i.e. Saturnum.

Gignon, nonnullis Gigon, Patæcus, Epipatæcus, Trapezius aliqui Herculem Ægyptium appellant. Hesychius.

Semiramis et Ninus Syri dicuntur quorum illa Babylonem condidit & regiam habuit, ille Ninum quæ primaria urbs Syriæ censitur. Eadem adhuc lingua utuntur extra intraque Euphratem Strab. Geogr. l 2. p 84. c

Iam qui de Syrorum imperio scribunt cum Medos a Persis eversos dicunt, Syros autem a Medis nullos alios Syros intelligunt quam eos qui Babylone et Nini regiam constituerunt, quarum alteram Ninus in Aturia condidit et & ejus uxor Semiramis, quæ et in regnum successit Babylonem. – Ninus post eversos Syros extemploex templo deleta est. Ea multo major erat Babylone in Aturiæ campo sita. Strabo l 16. initio p 737 b.

Pluris opes nunc sunt quam prisci temporis annis Dum populus pauper dum nova Roma fuit Dum casa Martigenam capiebat parva Quirinum Et dabat exiguum fluminis ulva torum Iuppiter angusta vix totus stabat in æde Inque Iovis dextra fictile fulmen erat. Frondibus ornabant quæ nunc Capitolia gemmis Pascebatque suas ipse Senator oves. Nec pudor in stipula placidam cepisse quietem Et fænum capiti supposuisse, fuit. Iura dabat populis posito modo Prætor aratro Et levis argenti lamina crimen erat. ~~etc~~ Ovid Fast lib. 1 ante med.

In Orgijs Bacchi clamabant Eu Ἐυα, Εva, Eua, Eua. Clemens Admonit ad Gent. p. 9. & Strom. l. 1. p. 348. D.

Indi Solem adorarunt. Phryges Lunam. Clement. Alexand. admonit. ad Gent. p. 16.

Seu Phoroneus ille fuerit seu Merops seu aliquis alius qui eis posuerunt templa et altaria quique etiam sacrificia eis primi consitituisse fabulole dicti sunt: nam posterioribus quidem certè temporibus finxerunt Deos quos adorarent. Clemens Alexandr. adm. ad Gent. p. 28.

Lapides rudes et columnæ primum ~~cult~~ pro Dijs culti dein 5r statuæ ~~pro~~ ex his effectæ. Arabes lapidenlapidem colebant. Clement ~~Strom~~ admonit ad Gent. p 29 D et 30 A, B, C, D. 31 A Et Strom. l 1 p 348 C. D & 349. A.

Serapis est Pluto. Clem. ~~Strom~~ adm. ad Gent. p 31. B.

The worship of Images was first introduced among the Medes & Persians by Artaxerxes the son of Darius & Grandson of Ochus. Clement. ~~Strom~~ Adm. ad Gent. p 43. b.

Priapus Bacchi et Veneris filius Euseb. Præp. Evang. l 2. C. 2 p 54 a

~~Iam~~ Hercules alter traditur Nilo natus Ægyptius quem aiunt Phrygias literas conscripsisse. Tertius est ex Idæis Dactylis cui inferias afferunt. Quartus Iovis est et Asteriæ Latonæ sororis quem Tyrij maxime colunt cujus Carthaginem filiam ferunt Quintus in India qui Belus dicitur. Sextus hic ex Alcumena quem Iupiter genuit sed tertius Iupiter quoniam ut jam docebo plures Ioves etiam accepimus. Cic. de Nat. Deor. l. 3. s. 41 42

Hecate matre Asteria est sorore Latonæ. ib. l. 3. s 45.

Sol unus Iove natus nepos Ætheris, alter Hyperione, tertius Vulcano Nili filio, cujus urbem Ægyptij volunt esse eam quæ Heliopolis appellatur. ib. l. 3. s. 53.

Vulcani item complures primus Cœlo natus ex quo Minerva Apollinem eum cujus in tutela Athenas antiqui historici esse voluerunt: secundus Nilo natus Opas ut Ægyptij appellant, quem custodem esse Ægyptij volunt, tertius e tertio Iove et Iunone qui Lemni fabricæ traditur præfuisse. ib cl 3. sect 53.

Venus prima Cœlo et Die nata cujus Elide delubrum videmus, altera spuma procreata ex qua et Mercurio Cupidinem secundum natum accepimus, tertia Iove nata et Dione quæ nupsit Vulcano, sed ex ea et Marte natus Anteros dicitur: quarta Syria Tyroque concepta quæ Astarte vocatur quam Adonidi nupsisse ~~ferunt~~ traditum est. – Cupido primus Mercurio et Diana prima natus dicitur secundus, Mercurio et Venere secunda, tertius quidem est Anteros5v Anteros Marte et Venere tertia. ib. lib. 3 sect. 53 & seq.

~~Saturno Cœli filio uxor fuit Semiramis, apud Assyrios Rhea appellata: ex qua filios duos et filiam habuit~~

Saturnus Cœli filius Syriam Persidem reliquasque orientis regiones sibi subjectas habuit. Hic primus regnandi modum aliosque sub jugum mittendi ostendit: ~~– Vxor huic fuit Semiramis apud Assyrios Rhea appellata~~ Qui cum Syriæ regno primus per annos 56 potitus fuisset, Persidem sibi omnem facto a Syria initio subjecit. Vxor huic fuit Semiramis, apud Assyrios Rhea appellata ex qua filios duos et filiam habuit Iovem Ninum et Iunonem – Post Saturnum regnavit filius ejus Ninus annis 52 qui matrem suam Semiramidem ~~in uxorem~~ habuit uxorem: unde Persis lex nata matres & Sorores in tori consortium asciscendi. Anonymus Malalæ Chronographiæ præfixus pag. 19. Editus est liber Oxonij A.C. 1691 hoc titulo Ioannis Antiocheni Cognomenti Malala

Belus in Ægyptum profectus in uxorem cœpit sibi Sidam ib. pag. 33. ~~Vide~~ eEx Chron. Alexandr. ni fallor.

Bacchus in bello Deorum ~~fo Gigantes de~~ formam Leonis indutus Gigantes dejecit, ~~Horatius Ode 19~~ & ad inferos descendens ut Ariadnem uxorem reduceret Cerberum vidit. Horat. Carm. lib. 2 Ode 19.

Vulcanus bello deorum interfuit. Horat carm. l. 2 Ode 4.

Donum illud a Dijs immortalibus in humanum genus profectum quod splendidissimo cum igne Prometheus a Sole ~~una cum mercurio~~ μετὰ της Ερμου μερίδος una cum Mercurij portione transtulit, nihil aliud est quam rationis mentisque distributio. Iulian Imp. Orat. 6. p. 342.

Μηχανίτις Ἀφροδίτη Venus Machinatrix ædem et signum ligneum habuit, Damophontis opus &c Pausan. in Arcadicis

Cœlestem Afri Mithram Persæ, plerique Venerem colunt pro diversitate nominis non pro numinis varietate. Ambros l. 2 cont. Sym

Momemphitæ Venerem colunt & sacram vaccam alunt, quemadmodum6rmodum Apim in Memphi. Strabo l. 17 Et paulo post: Memphi est Veneris fanum, quæ Græca Dea censatur: Θεας Ε῾λλινίδος νομιζομένης

Venus Paphia et Cypria eadem ac Ὀυράνια. De eadem Tacitus l. 2. Hist. C. 2, cujus simulachrum non est effigie humana sed continuus orbis latiore initio tenuem in ambitum metæ modo exurgens. Idem docet Maximus Tyrius: Venus a Paphijs colitur cujus insigne nulli rei magis assimile quam albæ pyramidi.

Venus peregrina Ξείνη ab Herodoto l. 2. c. 12 dicta est quam apud Proteum Ægypti regem Sacerdotes prædicant diversatam est.

Athenis aderat Veneris cœlestis delubrum quam primi omnium Assyrij coluere, a quibus Paphij in Cypro acceptum sacrorūum ritum cum Phœnicibus qui in Palæstina Ascalonem urbem incolunt, Phœnices eum Cythereis communicarunt. Athenis verò eam religionem induxit Ægæus. Pausan. in Atticis.

Ægyptij Astronomi Veneri cœlesti Smaragdum dicaverunt virginitatis indicem ex Horo Apolline. Hunc enim in concubitu frangi autumabant: neque quicquam cœlitus animis mortalium infundi docet Plato nisi purum et honestum quod Veneri cœlesti smaragdoque convenit.

Venus urania noncupata est quod Cœli filia esset absque matre. Amorem illa peperit purum sine ulla corporis cupiditate sine ulla labe sed qualis esse debet erga Deum patriam liberos et viros bene-meritos. Duas Veneres celebrat Plato in Sympos. Quomodo non essent duæ Deæ? Altera siquidem antiquior et sine matre, filia Cœli existit quam Cœlestem nominamus; altera junior Iovis & Diones filia, quam vocamus popularem. Vtriusque etiam meminit Pausan in Æliacis l. 6.

Veneris Vraniæ signum armatum est (Pausan l. 3) Hæc cestum habet id est fluxam tunicam (Lucian in Dea Syria) In ejus ædem penetrare viris nefas est (Pausan. in Achaicis.) Huic vinum offerre in sacrificijs minime licuit ut testatur Polemo his verbis. Athenienses harum rerum observandarum studiosi et in sacrificijs Deorum faciendis diligentes, Nephalia faciunt6v sacrafaciunt Mnemonsyne, Musis, Auroræ, Soli, Lunæ, Nymphis, Veneri cœlesti. Nephalia autem a sobrietate dicta sunt.

Omnes nationes pro Deo sibi Iovem constituere diversis nominibus nuncupatum, eundemque apud se natum. Euseb. C Præp. l. 3.

Tanfana Dea veteribus Gallis eadem quæ Vesta ~~fuit~~ Romanis fuit. Hujus Deæ meminit Tacitus annalium lib. 1 Iustus Lipsius eo Taciti loco dicit quod prisci Britanni TAN ignem vocant.

Baal Assyriorum lingua Martem significat. Suidas in Thuras

Arabes Deum quidem colunt qualem tamen minime novi, statua autem quam vidi erat quadratus lapis. Maximus Tyr. serm 38. Statua autem est lapis niger quadratus informis altus pedes quatuor latus duos; innititur autem aureæ basi. Suidas in Θευσάρης.

Ex avibus Κίσσαν ex picam ex plantis Κισσὸν hederam Græci Baccho consecrant adlludendo ad nomen Chus.

In Græcia nulla erat urbs quæ non haberet templum Vestæ & Prytaneum & cum lucerna perpetuo ardente in honorem Vestæ. Id quod multis probat Casaubonus ad c. 19 l. 15 Athenæi.

In Scholiaste Pindari in undecimo Nemæorum, οἱ πρυτάνεις, qui sunt Magistri et scabini urbium, exhibentur sacrificantes Vestæ priusquam alijs Dijs sacrificia faciant.

Varro (apud Augustinum l. 4 de Civ. Dei c. 31) docet Romanos per annos 170 deos adorasse absque ulla imagine Idem refert Plutarchus in vita Numæ, & Clemens Alexandrinus lib. 1 Strom.

Porphyrius Serapidem eundem cum Plutone facit, malorum etiam Dæmonum ~~eundem~~ Principem esse velit. Euseb. Præp. lib. 3. c. 16.

Arabes Bacchi comites. Damascius apud Photium. p. 1060.

17.17r

Dinonys l 4 p 229. Diodorus de Elide

Vrbem terræ marisque dominam quam nunc Romani incolunt primi omnium qui memoriæ sunt proditi feruntur tenuisse barbari Siculi gens indigena ~~postea rem~~ antea vero aliosne Colonos habuerit an incluta fuerit, nemò potest certo dicere, sed postea ean bello antiquis dominis ereptam occuparunt Aborigenes, qui montibus sine mœnibus vicatim & passim habitabant Pelasgi & alij quidam Græci admixti eos juverunt in finitimos populos, Sicula gente inde expulsa multa mœnibus cinxerunt & in suam potestatem redege illum agrum quem amn Liris & Tiberis ter Dionys. Halicarn. l 1. after Oenotrus (yethe ~~~~sev~~ sixt fro~~ ~~Oenotrus~~ colony of the Pelasgi out of Greece into yethe western part of Italy, ~~not yet peopled, ~~& the~~~~ he adds: Nactus autem amplam regionem pascuis, amplam arationi aptam, sed maxima ex parte desertam, ac ne illam quidem quæ incolebatur magno hominum numero frequentatam, quadam ejus parte a barbaris purgata urbes parvas et crebras in montibus condidit qui mos condendēem veteribus familiaris fuit. These Pelasgi, ~~or Oenotri ( so called~~ (called also Oenotri from Oenotrus) he takes to be the same wthwith the Aborigines & tells how after this they made war upon yethe Siculi & compelled them to leave Italy & go into ~~Sicily some~~ yethe next Island which ~~the~~ from them was called Sicily.

Decimæ ab Hercule in Italia institutæ p 18. Decimæ ex mente Oraculi Dodonæ p 8.

Faunus rex Latinorum a Marte Oriandus. p 13.

Quomodo Ro Numa Curias 30 a Romulo institutas in unam mutavit ib l 1 p 68.

~~Servius Tullius~~

Amphyction filius Hellenis cum videret Græcam gentem infirmam esse & facile a finitimis barbaris deleri posse ipse7v ipse eam in id consilium et conventum, qui ab illo Amphyictyonicus est dictus, coe legesque tulit præter us quæ cuique civitati propries & peculiares erant omnibus communes essent, quas Amphictyonicas beneficio in mutua amicitia perpetuò ebantur & cognationem re potius quam verbis lant & molesti ac formidabiles barbaris perpetuo Cujus exemplum secuti Iones, qui sedes trans Europa in partes maritimas & condiderunt templa communibus unt. Iones Ephesi templum Deum, Dorie Triopio templum Apollinis, uo statis temporibus cum uxoribus et liberis conveniebant & simul sacrificia faciebant & simul negotiabantur & mercatur exercebant & certamina equestria & gymnica et musica faciebant dijsque donaria communia dicabant. Peractis verò spectaculis & nundinis alijsque festis in quibus omnes omni humanitatis genere se mutuò excipiebant, siqua simultas inter civitates ob aliquam offensam orta fuisset, judices sedentes de ea cognoscebant & de bello contra barbaros gerendo & de mutua concordia inter se consultabant. Hæc igitur & his similia exempla secutus [Servius Tullius,] ipse quoque summopere in id propensus erat ut Latinæ gentis civitates in unum contraheret & eas conjungeret, ne intestinis dissidijs & bellis debilitatæ ab accolis barbaris libertate privarentur. Quare his apud se statutis optimates ex singulis civitatibus convocavit, denuncians illis se de magnis rebus & ad 8r communem utilitatem pertinentibus velle cum ipsis consultare, ideoque illos de se convocari &c. Atque hac oratione illis persuasit ut templum cum inviolabili refugio impensis communibus Romæ extruerent in quo civitatum populi congregati quotannis privata sacrificia facerant & mercatum exererent temporibus, & siqua offensa & controversia int fuisset orta, ex his sacris dirimerent, r civitatum arbitrio coum edisionem tes. – Itaque postea contulerunt, extruxi, quod est in Aventino, omnium Romanorum collium maximo & Et leges fœderis inter hos populos facti conscripsit – in ænea columna, quæ ad meam usque ætatem perduravit in in LDianæ fano erecta, characteres Græcarum literarum habente, quibus olim Græcia utebatur. Dionys. Halicarn. p. 122.

Servius Tullius diviso agro in partes plus minus triginta, in montanis tumulis & qui loci natura muniti agricolas facile tutari possent refugia paravit quæ Græco nomine pagosδημους vocavit. Huc confugiebant ex agris omnes cum adveniebant hostes & hîc sæpe pernoctabant Horum quoque erant sui magistratus ad quorum curam pertinebat scire ~~curam~~ nomina colonarum qui in eodem pago contribuebant & prædia unde se alebant, & quoties opus fuisset aut rusticos ad arma vocare aut pecunias viritim exigere, isti eos convocabant & pecunias exigebant. Vt autem rusticanæ multitudinis numerus facile cognosci & aperte iniri posset jussit eos dijs inspectoribus & custodibus pagi aras extruere & dicare quas quotannis sacrificijs communibus8vmunibus eò omnibus convenientibus, honorari jussit & festum quoddam, idque maxime honoratum instituit vocatur paganalia, &c & de his sacris leges quas ni adhuc servant conscripsit. Dionys Halic. 4 p 117.

Theseus ab Ægæi excessu grande et mirificum opus animo contribuitσυνώκιαε Atticæ cultores in unam urbem urbis unum reddidit populum qui nunc erant ægre ad in communi de republ. conciri poterant nim dissidebant mutuò belloque certabant. suitque eam rem singulis populis & familijs. Cujus m privati et inopes citò acceperunt: opulentis & potentibus cum remp. fore liberam proponeret, in qua omnis penes populum esset futura potestas, ipse vero moderator tantum belli & legum foret custos, cætera paria omnibus: partim eos perpulit: alij opes ejus veriti jam amplas atque audaciam, malebant sponte his quam vi compulsi assentiri. Igitur dissolvit vicatim Prytanæa & curias et magistratus, unoque statuto omnibus com̄mmuni illic prytanæo & curia ubi hodie conspicitur, Astu & Vrbem Athenas appellavit, & Panathenæa sacrificium effecit commune. Plutarch. in Theseo.

Servatur ignis æternus Delphis et Athenis. Plutarch. in Numa. p 66.

Constitit annus apud nonnullos barbaros tribus mensibus in Græcia apud Arcadas quatuor, sex in Acarnania, Aegyptijs menstruus annus fuit, mox quadrimestris ut ferunt. Qui quamvis regionem colant maxime novitiam, habentur vetustissimi & numerum annorum in annalibus suis infinitum supputant, mensibus inter annos annumeratis. Plutarch in Numa p. 72.

Tonsum fuit Thesei sinciput solum, ut de Abantibus memorat Homerus. – Abantes hunc in modum principes tonsi fuerunt, non ab Arabibus ut quorundam fert opinio) doc neque æmulantes Mysos, sed quod bellatores essent con pugnarent. Plutarch in Theseo p 2.

Cum Bacchus in expeditione Indica triennium cons primus omnium triumphum egit: unde Græci et Thrace (in triennia) Bacchi sacra instituerunt. Ideo in multis unumquodque triennium Bacchinalia a mulierum cæt virginesque solenni ritus th & lymphati orant Deumque venera obeunt ac bacchæntur, n carminibus prosequentes, a adhærisse referunt. Di

Bacchus vocatur Lendis ad torcular uvis: Bacchus ab excitato circa na tonitrus fragore: qua de πυριγενὴς ignigena quoque appellatur. Thriambi etiam nomen gerit quod primum ex omnibus triumphum egerit ab Indiana in patriam expeditione multis cum spolijs reversus. Diodor (l 4. p 213.

Thymetes qui Orphei ætate vixit et multa orbis loca pervagatus occiduas Libyæ partes ad Oceanum usque accessit. Quin et Nysam perlustravit in qua loci illius incolæ antiqui Bacchum enutritum tradebant. et de singulis Dei gestis Nysæorum opera edoctus poësin quæ Phrygia nominatur, tam lingua quam literatura vetustatem sapiens confecit. Inter cætera ait Ammonem in parte quadāam Libyæ regnantem, Rheam Cœli filiam, Saturni aliorumque Titanum sororem matrimonio sibi junxisse. Qui cum regnum obiret ad Ceraunios montes virginem cui Amaltheæ nomen, forma longe pulcherrimam offendit, cumque ea amoris impulsu congressus, filium genuit tam robore quam Specie insignem [Dionysum scilicet] Posthæc Amaltheam cum imperio vicinæ regioni præfecit. Quæ cum ~~imperio suo~~ figura sua bovis cornu referat, Hesperium propterea cornu indigetatur. Et quæ soli hic est ubertas vitibus alijsque arboribus redundat. Mulier rerum illic potita de se Amalthææ cornu locum nuncupat. Diodor lib. 1. pag. 201. – Ammon vero a Rheæ zelotypia sibi metuens commissum a se facinus occultat, & clam infantem inde longe remotam in urbem9v urbem Nysam transfert. pag. 202. – Puer uni de filijs Aristæi dus traditur, Aristæus vero magister illius institutioni præur. – Terra montrummonstrum Ægidem parit. – Minerva monstrum cit – Terra irata acerrimos Dijs hostes Gigantes quos gremio suo effudit qui postmodum a Iove, Minerva lo Dijsque cæteris adjutantibus sunt deleti. pag. 203. – Ammoni succensens Dionysium capere intendit. Verum hoc frustrata Ammonem ~~remisit~~ deseruit & ad a germanos reversa cum fratre Saturno conjugim illis Ammoni bellum Saturnus potitur. Ammon frumenCretam fugit – quam Idæāam prius dictam anc Cretam indegitavit. Saturnus inde regno acerbius imperitavit, et in Nysam Dionysum cum exercitu perrexit. Vi – Vincitur Saturnus ~~seque~~ & in Ammonis regnūum ~~denuo recupit~~ revertitur, Dionysus ~~se in~~ Nysam se recepit. pag 204. – – Dionysus bellum movet in Saturnum. – Comites ejus fuere Sileni, Nam primus omnium ~~Silenus bellum movet in Saturnum~~ in Nysa regnavit Silenus: qui unde genus ducat ob nimiam vetustatem ab omnibus ignoratur. Caudam habuit in lumbis. – victus Saturnus regiam Ammonis incendit ipseque cum Rhea uxore et nonnullis periculorum socijs clam profugit. – Dionysus Saturnum Rheamque captos benigne habet p 205. – Ammon arietis caput effigiatum habebat – Et hinc factum ut filius quoque ejus Dionysus simili facie ostentetur & posteri cornutum fuisse hunc Deum pro certo tradant. – Dionysus postea Ægyptum invadit Iovemque Saturno et Rhea natum licet puerum adhuc provinciæ imposuit. Sed magistrum ei adjunxit Olympum, a quo eruditus Iupiter Olympij cognomentum retulit – Vsum vitis Ægyptios docuisse Bacchus fertur. – Eodem modo per totum progressus orbem plantis terras excoluit. p. 206. – Dionysum porro aitunt concitatis ex India itineribus ad mare mediterraneum regressum Titanes cum magnis invenisse copijs jam ad oppugnandum Ammonem10r Ammonem in Cretam conjicientes, Cumque Iove, interim Ammoni suppetias fer Titanes ad internecionem cæcidisse. Post Ammonem et Liber ex ad immortalitatem translatis, in Iupiter um occupavit. Hæc omnia Dionysus ille ne et Amalthæa genitus (ut quidem Libyas renavit. ib. p. 207.

In confesso apud omnes fatetur qu bello Iovi adfuerit p. 208.

Silenus Bacchi pa comes in bello

Bacchus in mollitor vivebat et

Titanes Osirim excepto pudendo. Ch

Decimæ a Romanatæ. De d. l. 4. §

Cretensium Theologia erat. Ex Cœlo ac Terra, sive ut alij loquuntur ex Curetum uno ac Titæa geniti mores ~~( tri)~~ Hyperion, Coeus, Iapetus, Crius & Ocenus. Horum sorores Rhea, Themis, Mnemosyne, Phœbe et Thetys. Saturnus frater maximus aurea regnavit ætate vir justus et simplex & partes Occidentales maxime tenuit unde et a Romanis maxime colitur ib l 5. p 334. Hyperion rationem siderum invenit – Ex Cœo et Phœbe Latonāam esse natam. ib plib. 5. p 335 – Ex Saturno et Rhea Vesta Ceres, Iuno, Iupiter, Neptunus et Pluto nati dicuntur. et Vesta domorum architecturam invenit et ob hoc meritum universi prope homines in ædibus suis collocatam honoribus et sacrificijs dignantur. Ceres frumenti rationēem invenit antequam in lucem edidisset Proserpinam – invenit etiam leges indeque Thesmophora dicta est. ib. p 336. Neptunus ~~primus~~ maris negotia primus tractare cœpit, ~~classe~~ classemque instituit, præfecturam hanc a Saturno adeptus. – equos etiam primus domuit et inde Hipppius id est equestris nominatur. – Capræ Amaltheæ (ut vocatur) ubera ad pleniorem Iovi nutricationem Nymphæ porrexerunt. ib p 337. – Liberi Iovis fuere Venus, Gratiæ, Εἐλείθυια seu Lucina, Vulcanus et Mars, ib p 339 – Omnes Iovi perfectori et et Iunoni perfectrici prius immolant quam Veneri, quod hi videlicet autores omnium et inventores extiterint. p. 340. 10v Vulcanus fabricationem metallorum per ignem. Mars universam armaturam fabricari et milites armis telisque instruere & siquis strenue decertare primus docuit Dijs adversandibus absurens. p. 341. – Prime insulæ Cretensis incogretes erant quos Aborigines esse putant. His multis hulis Pelasgi supervenerunt. Diodor. ib. lib 5 p 346.

Iupiter Neptuni frater in Babylonem venisset, eli usus est, indeque simul ac in insulam Panchæam eimam delatus fuisset, Cœlo cujus nepos erat riam ad Cassium quendam t, ejusdem ævi principem mento in maris rubri in Pausan vang. l. 2. C. 2. p. 60

The remainder of this page is written upside down.

Thales mentem mundi statuit Deum – Pythagoras unitatem Deum ac bonum (quæ est unius natura) ipse mens: infinitāam autem binarij naturam – unde est multidtudo materiæ, & visui expositus mundus. Plutarch. Placit Phil. l 1. c. 7 p 881.

Thaletis et Pythagoræ sectatores negant in infinitum progredi sectionem eorum corporum quæ motibus sunt obnoxia sed subsistere in ijs quæ individua sunt & atomi dicuntur. ib. c. 16

EEmpedocles, Heraclitus, ~~Tha~~ Leucippus Democritus, Demetrius, Metrodorus, Epicurus, atomos statuere ib. C. 13, 18, 24. Leucippus Democritus Demetrius Metrodorus Epicurus infinitum horum numerum credidere. ib. c. 18.

Thales censuit terrestres esse stellas sed ignitas dinterim Heraclides et Pythagorei quamvis stellam dixerunt esse mundum in æthere infinito qui terram aerem et ætherem contineat. Hæc opinio in Orphicis perhibetur nam Orphei sectatores singulas stellas esse Mundos dicunt. ib. c. 13.

Ευήχοος, Evechous primus Chaldeorum rex secundum Chaldeorum &(apud Berosum) monumenta. Euseb. Chron. & Syncellus ex Africano.

11r

PAfer est igitur Neptunus, et propterea, ~~cùm sit frater Misraim, idem est cum Chus,~~ idem cum Phut. ~~Sed~~ Hoc autem clarius constabit si ostendero quis sit Atlas.

aa Eus. Chron. Eusebius ~~Atlas est~~ et bb Diod. l 3 Diodorus faciunt Atlantem ~~Busiridi~~ Antæo ~~facit Atlantem ~~Hercule~~ Atæo et Antæo et~~ Herculi primo ~~Antæo~~ & Busiridi coævum. Conjungitur ~~Atlas~~ etiam cum Hercule in fabulis poetarum. Mercurius ex ~~Atlantide~~ ejus filia Maia natus ~~~~est~~ Atlante~~ dicitur ~~junior~~ et propterea Atlas Mercurio senior erit filius Chami. Sanchuniatho quoque eundem reponit inter Deos antiquissimos. ~~Sanchaniatho reponit Atlantem inter ~~Deos antiquissimos.~~ Varia enim historiam~~ Elium, inquit, ~~~~et B~~ qui et altissimus~~ nomine Altissimus & fæmina Beruth loca Byblo vicina tenuere, Iis nati sunt Cœlus et Terra. ~~Cœlus ex~~ His liberi quatuor, Ilus qui Saturnus dictus est, Betylus, Dagon qui Sito nominatur et Atlas. – Commilitores Ilis, ~~Chami quasi Saturnius,~~ apellati sunt. Eloim, quasi Saturnios diceres. Porrò [Et paulo post: Saturno nati sunt Saturnus ejusdem nominis cum patre, Iupiter Belus et Apollo. Igitur Saturnus (juxta Philosophiam Assyriorum est Beli pater seu Chus, et Cœlus est Cham et Eliun est Noe. Quinam sint ~~Iovis~~ Beli fratres qui hic Saturnus junior et Apollo nominantur ~~plane nescio.~~ non constat. ~~Iupiter~~] ~~Aptantur hæc ad~~ Aptantur hæc ~~secundum~~ ad Philosophiam Assyriorum. Nam Iupiter Belus paulo post ~~facitur~~ ~~et dicitur~~ appellatur Saturni filius. Est igitur ~~Saturnus~~ ~~Ilæus~~ Saturnus Beli pater Chus quem Herculem esse diximus ~~Chus~~. Ejus autem frater Dagon, seu Sito paulò post exponitur Deus ~~fere~~ ille qui frumentum et aratrum invenit, adeoque Osiris est. Betylus ~~nomen alludere desumpto videtur a~~ ~~respondere~~ videtur esse Canaan desumpto ~~nomen Phœnicum in~~ nomine a Phœnicum Bætylyis seu lapidibus unctis; de quibus Photius ex Damascio: Iuxta Heliopolim Syriæ, Asclepiadem in Libani montem ascendisse, & vidisse multa Bætylia vel Bætylos quos vocant, de quibus multa miracula narrant. ~~Sit igitur ✝p. 1047~~ Restat ut fratrum quartus Phut sit Atlas. ~~Horum pater Eliun sive~~ ~~Olum Sanchionathone contruit Huic testimonio~~ Cum hoc Sanchuniathonis ~~testimonia con~~ monumento conspirant quæ Diodorus ex Atlantiorum t traditione descripsit: Vrano nati filij Saturnus, Hyperion alijsque præter – – – appellarunt. ~~Hic~~ Hic Iupiter Olympius qui totum sub imperio mundum habuit & postquam fato functus est ab omnibus appellatus ~~est~~ fuit totius universi dominus, ~~ipse~~ ~~Belus est~~ certissime ~~Belus est ~~seu Nemo~~ Nam Belus, idem sonat quod mundi dominus~~ Nimrod est, ~~quem ~~Chu~~ solum orbis totus Belum id est mundi~~ ~~Hinc~~ quem uti Belum id est ~~mun~~ dominum dominum cuncti vocarunt. Vnde pater ejus Saturnus est Chus (vir improbis moribus ut etiam apud Sanchoniathonem describitur:) et ejus frater Hyperion ~~et fratris fi~~ quem fratres sustulerunt est ~~& Osiris Mi~~ Osiris. Et Hyperionis filius Helius et filia Selene sunt Orus et Bubaste seu ~~Diana et~~ Apollo et Diana id est Sol et Luna quemadmodum hic vocantur. Nam Horum Arates demersum suffocarunt uti posthac dicetur. Basilea respondet Isidi quæ maritum et liberos sacris institutis ceremonijs inter Deos retulit et propterea horum frater Atlas est ~~Chu~~ Phut.

11v

~~Dicta sunt hæc secundum Assyriorum Philosophiam. Nam~~

Tantus est horum consensus cum ijs quæ ex Sanchoniathone ~~seu~~ protuli, ut facile credam Philosophiam ~~Assyriorum ope~~ Syrorum ~~per Mercatores Phœnices~~ a Phœnicibus in Mauritaniam venisse. ~~per Phœnicis propagatam fuisse.~~ ~~propagatam fuisse.~~ Nam Iupiter ~~Belus~~ Olymplius qui totum sub imperio mundum tenuit & ~~quem futo junctus ab omnibus ~~pro D~~ universi postea omnes postea. totius~~ postquam rebus humanis exemptus fuit ab omnibus univesiuniversi totius Dominus id est (in lingua Syriacâ) Belus ~~appellatus~~ appellabatur, certissime) est magnus ille ~~Nim~~ Assyriorum Iupiter Belus. ~~Vnd~~ Ideoque pater ejus Saturnus est Chus ,((vir improbis moribus ut etiam apud Sachoniathone describitur,) & Saturni ~~autem~~ frater Hyperion ~~est est~~ quem fratres sustulerunt est Osiris; et Hyperionis autem ~~fili~~ liberi Helius et Selene ~~est~~sunt Orus et Bubaste seu Apollo et Diana id est Sol et Luna ut hic dicuntur, ~~Nam ~~Orus ab Arabibus~~ Arabes Orum demersum~~ Ejusque uxor Basilia est Isis Ægypti Regina. ~~quæ~~ Hæc enim post mariti fatum vidua semper mansit et sacrais ~~instituit~~ ritasibus institutis maritum et filium ~~a Titanibus occisum~~ in Deos retulit. ~~Vnde~~ Vnde Ægyptij ~~s Invenit Isis, inquiunt,~~ commentati sunt quod, Invenit Isis immortalitatis pharmacum quo filium Orum Titanum insidijs oppressum et mortuum in aquis inventum, non tantum reddita anima in vitam reduxit sed etiam immortalitatis participem fecit. Per Eridanum ~~seu fluvium contentionis~~ intelligo Nilum, ~~fluvium ut q~~ Hic est Eridanus ille (utpote) in quem ~~Iup~~ Auriga illa Phut Iupiter Hamon ~~Eridanus~~ Phæthon auriga iste ~~illo bello~~ Æthiopicus Phæton,) quasi fulmine fulmine bellico percussum quodammodo projecit. Nam utpote in quem Phut (Auriga iste Æthiopicus Phaeton) fulmine bellico Iovis Amonis ~~fulmine~~ percussus, quodammodo cecidit. ‡ ‡ Sic Nilus ~~(qui Gilon~~ in Cœlis ~~depictus~~ deleneatus plereque est Eridanus. ~~Per Nilo~~ Europæi ~~substituunt~~ Padum volunt,, fabulas aliarum gentium ad se trahendo. Quæ literis eorum antiquiora sunt ad eos nil spectant. ~~Europæis subintelligunt Padum fabulas aliarum Gentium ad se trahenre~~dum~~ subintelligunt Padum trahendo. Quæ ~~ante usum~~ literarum ~~ape~~~~ Quæ ~~vero~~ literis ~~eorum antiquiora sunt, ad eos vix spectant. Superest igitur ut Saturni et Hyperionis frater Atlas sit Phut.~~

Superest igitur Saturni et Hyperionis frater Atlas sit Phut. Cum enim ~~Nam Nam Cum etiam~~ Saturnus et Atlas Regnum paternum inter se diviserint, et Saturnus regnavit in Oriente manifestum est quod ~~Phut~~ Atlas ~~~~longe lateque~~ per Africam omnem regnavit~~ longe læteque per Africam ~~in Africam omnis ~~(sunt~~~~ dominatus sit. Nam et aa Plin l. 6. c. 30 Æthiopiam omnemis olim Atlantia~~m dictam dicta fuit, et~~ dicebatur et gentes variæ ex Atlantis filijs oriundæ testantur hunc esse ~~Africam~~ Libyam communem patrem. ~~Quinetiam~~ Est et Atlas est ipsissimum Antæi nomen. Nam Atal התל falcum significat et Atal Ante falsum Antæum. Odio Septæi ob ~~insidias~~ Osiridem dolo sublatum ita loqui imabant Ægytij. Atlas verò contracte dicitur pro Atlantes et Atlantes pro AtalaAnte, ut ex nomine virginis Atalantæ ~~manifestum est~~ colligo. Iam verò Antæum esse Neptunum sic colligo.

12r

~~Atla Atlas (qu~~ Atal התל ~~Atal~~ virum falsum significat. Vnde H aAtalaAntæus et contracte ~~Atalantes~~ Atlantes, Atlas, ~~falsum Antæus Antem v~~ est falsus aAntæus ~~significat Ita loqui amabant~~ Odio Antæi ~~confectum~~ ob Ossiridem dolo sublatum ita loqui amabant Ægyptij. ~~Atlas igitur et Antæus idem sunt nomen V Atlas igitur et Antæi nomen~~ ~~Atlas igitur est Antæi nomen Atalan~~ Atlantem pro Atalante dici colligitur ex ~~Iam vero jam~~ nomine virginis Atalantæ Terram omnem habitabilem veteres pro insula rotunda habebant fretis quibusdam distincta et Oceano circundata. ~~et Ægyptij se credebant in insulæ hujus medio consistere.~~ In hujus medio ~~consisteban~~ Gentes primæ consistebant. ~~Solus Phut Antæus in extremas terras ~~Oceano a~~ deportatus fuit Solus Antæus in ex et propterea hic est Deus maris excepto solo Antæo qui]~~ Solus Antæus in extremas dterras ad usque Herculis columnas deportatus, ~~fuit~~ Oceani fuit accola. Et propterea hunc pro Deo Maris habuere et Oceanum universum ab ipso de Atlanticum ~~( seu id est mare falsi Antæi)~~ nominantes. ~~~~Sic D~~ Etenim Geographi apud Herodotu Etenim a~~ Sic enim Geographi apud Herodotum lib 4 Oceanum circumfluentem describunt & terram tanquam torno in orbem cincinatam. Chaldæus interpres ~~Isa 40.22 Qui sedet super gyro terræ. Prov. 8.27~~ Eccles 1.7: Oceanus qui circundat orbem ut annulus. Orpheus de Iove et Iunone

Circulus Oceani pulchriflui et indefessi Terram perpetuo qui circumvolvitur æstu.

Strabo l 1 p 4: In armorum fabricatione in ora clypei Achillis rotundi Oceanus circumponitur. ‡ Hinc igitur ortæ sunt disputationes de orbis loco medio quem aliqui Delphis alij H Hierosolymis, Ægyptij autem in Ægypto collocabant . Et Horus Apollo: ~~(l 1 Hierogl. 21) dicit quod~~ Ægyptiorum regio totius orbis velut umbilicus est ac media non secus atque in oculo ~~pupil~~ pupilla. ~~Vnde &~~ Neptunus autem ~~in Oceano et~~ cum uxore Nephthi in terris extremis et Oceano ~~locandus est. Nephthin enim Ægyptij appellant terræ extrema et promontoria et quæ mare attingunt~~ dDeorum ~~fonte~~ omnium fonte locabatur. Iuno apud Homerum: Il. ξ. 200.

Namque abeo fines terræ inspectura feracis, Oceanumque, Deûm primordia –

Homer Vlysss. ο. 282. – Æthiopum rediens Neptunus ab oris. Æthiopas autem Homerus alibi vocat extremos hominum. Vnde et convivia Deorum in Æthiopia ad Oceanum collocat et Atlantij ~~glorieb~~ Deos a se oriundos esse gloriebantur. Eodem sensu ~~Deos~~ Ægyptij apud Diodorum: Nepthin appellant Terræ extrema & promontoria & quæ ~~est~~ mare attingunt, & ~~Neptuni~~ Typhonis uxorem dicunt. Similiter Lactantius: Neptuno maritima omnia – – – regnaret. ~~Hic Maria~~ Igitur cum Antæus in urbi Tingi in ~~Oceani lit~~ Oceani litore ~~~~degant ex~~ a relio~~ regnaret cæterique omnes (quo tempore ritus sacri se symbola Deorum (instituebantur) ~~medium inter~~ in medio Terræ versarentur: Oceanus totus cum insulis et litoribus suis Antæo tanquam Deo maris dicatus est.

12v

Isa 40.22 Qui sedet super gyro terræ. Prov: 8.27 cum consitueret gyrum super faciem Abyssi. ~~חוג Og gyrus, ~~Inde~~ circulus. Inde~~ Gyrus hic est חוג og. Inde ~~Ogen~~ Ὠγὴν, priscum Oceani nomen. ~~Hesy et Oceanus~~ Hesychius: Ὠγὴν, Ὠκεανὸς. Ex