Theological Notes (part 1) Isaac Newton c. 2,239 words The Newton Project Falmer 2009 Newton Project, University of Sussex

This text is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.

 post-1700, c. 2,258 words.

In the Sotheby catalogue the lot is described as having 44 pp., but 4 leaves (Ms. 5.2?) were later added from SL239 (Yahuda Var. 1 Ms. 13).

 Theological Notes (part 2) [Yahuda Ms. 5.2]Yahuda Ms. 5 Yahuda Ms. 5.1, National Library of Israel, Jerusalem, Israel IsraelJerusalemNational Library of Israel Yahuda Mss Yahuda Ms. 5.1 SL236 and part of SL239

35

 post-1700 England Latin Greek Holograph ReligionChronology Catalogue information compiled by Rob Iliffe, Peter Spargo & John Young Tagged transcription begun by John Young Transcription completed by John Young Proofed by Robert Iliffe Catalogue exported to teiHeader by Michael Hawkins
Ms 5.11

venit ad eum in Cana Vir nobilis de Capernaum & salutem impetrat filio ægrotanti filio. Ioan 4.47. Postea pergit de Capernaum urbem propria Nazareth, & in Nazareth die Sabbati docens, ait: Dicetis, Quanta audivimus facta in Capernaum fac hic in patria tua. A suis autem pulsus relinquit relicta civitate propria Nazareth et venit ad venit et habitavit in civitate Capernaum reversus ibi habitati ac ac docet eos diebus sabbati, Luc 4.16, 23, 31 Matth 4.13 Luc 4.31. Dein relicta Capernaum per alias urbes prædicando transit Luc 4.43 imò per omnem Galilæam, docens in Synagogis & operans mirabilia, exijtqꝫque fama ejus per omnem Syriam Matt 4.24. Dum verò totta geruntur per tanta geruntssitur proculdubio rant quatuor menses et ultra ex quo ven Galilæam, adeoqꝫque pascha secundam cum messe sua jam paraterierat. erat

3. Ex occasione verò Paschaætis illius, populi Iesum secuti sunt non tantum de Galilæa sed etiam de Ierusalem ac Iudæa Matt 4.25. Et æstate jam facta sermonem habet is in monte, jubens considerare lilia agri Matt 6.28. In agro consistens jubet considerare quæ sub oculis erant, dicitqꝫque ea hodiè esse ✝✝ Luc 12.28 in agro cras in clibanum mitti, Luc 12.28 quasi adesset metendi tempus metendi gramina. Aliam item ex tempestate fructum perabylem simul edit. A fructibus, ait, falsorum prophetarum cognoscetis eos. Nunquid colligunt de spinis uvas aut de tribulis ficus? Sic omnis arbor bona &c. Mat 7. Florebant igitur jam lilia et fructus erant maturi. Ex eodem tempore facit Christus ea omnia quæ Matthæi capite 8, 9, 10, & 11 describuntur usqꝫque ad messem sequentem quando discipuli ejus vellebant spicas Matt 12.1 & comedebant fricantes manibus Luc 6.1 idqꝫque Sabbato δευτεροπρώτω (ib.)Levit 23.8 Quo nomine a sabbatum quod dies septimus a Pascha significatur. Hic enim Sabbatum erat in quò quod erat secundum erat respectu festi Paschæ, primum verò respectu illorum septem sabbatorūum septem quorum minimum Pentecostem Levit 23.15, 16, primum hoc Sabbatorum maniam Paschatis a δευτερα του πασχα usqꝫque ad festum Pentecostes numerabant Iudæi septimanas septem, a δευτέρα illa denominantes ( (ut bene notat Scaliger) δευτερόπρωτον, δευτεροδεύτερον, δευτεροτριτον &c, et in denominantes2minantes sabbata quæ in septimanas illas incidebant. Hæc igitur tempestate Pascha igitur jam tertiam erat et Christus festum celebrans consistebat Hierosolymis. Et inde est quod Pharisæi proximo sabbato de eo occidendo consultabant. Matt. 12.14. Hierosolymitani enim erant qui conspirabant in ejus cum Christum.

4 Is igitur cognita eorum conspiratione se inde subducit et in Galilæ ex eo tempore in Galilæa reperitur Matt 12.15 & 13.1, 54 &14.13, 54 faciens ea omnia quæ Matthæus deinceps capite 12, 13 & 14 describit. Quibus completis instabat Pascha quartum novam ut ex Ioannis Evangelio discimus. Namqꝫque miracula quinqꝫque panium et Christi ambulantis in mari quibus Matthæus claudit cap 14 fiebant uno die, et Ioannes cap 6.4 eadem miracula recensens de eo die scribit quod Pascha tunc prope erat. Hoc erat igitur Pascha quartam.

5. Quæ deinceps igitur Matthæus deinceps capite 15, et sequentibus usqꝫque 16, 17 & 18 describit gesta sunt ad anno septimo gesta sunt sequenti usqꝫque ad Pascha quintum quo Christus passus est.

Vides itaqꝫque in Evangelio Matthæoi res per quinqꝫque Paschatis gestas describi. Et scias Matthæum æque ac Ioannem, qui non auditu tantum ut ✝✝ Vide quæ Papias de Marco habet apud Eusebiūum Hist. Eccl. lib. 3. cap ult. Nempe Marcum non omnia recto ordine scripsisse quia non proprijs oculis sed auditu tantūum didicerat. Marcus & Lucas &, ni fallor, Marcus, sed proprijs oculis historiam didicerant, omnia recto ordine secundum seriem temporum disposuisse. Et quemadmodum Matthæus omnia fere omisit quæ Christus durante Ioannis baptismo fecit, adeoqꝫque his describendis Ioannes per quatuor priora capita incubuit: sic quæ ex eo tempore per annos duos et amplius gesta sunt quia Matthæus Marcus et Lucas satis descripserant Ioannes3 Ioannes omisit, vix quatuor dierum historiam per omne illud tempus complexus. Etenim e duorūum annorum rebus gestis quas Matthæus a medio capitis quarti ad medium capitis decimi quarti copiose et serie continua prosequitur, Ioannes nihil attingit præter historiam assidentis ad Piscinam Bethesdæ, quæ quidem unico tantum capite comprehenditur. Dein ubi capite sequente (quod sextūum est) gesta duorum dierum conscripserat, mittit quæ Paschat sequente & postea per annum dimidium gerebantur & ad ultimum festum Tabernaculorum quod transitu passioni proximum transit per saltum transit. Atqꝫque adeo Itaqꝫque Ssi demas caput quintum et sextum quibus historia quatu dierum tantum quatuor continetur; nihil nihil inter prædicationem Ioannis & ultimos sex menses prædicationis Christi desiderabuntur omnia. Quamobrem oscitanter agunt qui Paschatse omnia in hoc Evangelio quærunt. Debet utrumqꝫque Evangelium conjungi ut historia plena habeatur. Aut, si placet, dum legis Matthæum, notes tempora gestorum ex Ioanne, & comparebunt paschata quinqꝫque.

Pascha secundum a primo distinguitur quod hoc contigit durante baptismo Ioannis, illud postquam Ioannes in vinculis erat.

Tertium a secundo distinguitur necesse est nisi quis ea omnia quæ Matthæus a medio capitis quarti ad finem capitis undecimi describit, ad mensium trium quatuorve intervallum referenda censuerit: quod meo judicio nimis absurdum estforet. Certè Christus in Matt 11.11, 20 dicendo quod A diebus Ioannis Baptistæ usqꝫque nunc regnum Cœlorum vim patitur4 patitur et subinde exprobando civitates Chorazin Bethsaida Capernaum cæterasqꝫque in quibus operum suorum mirabilium partem maximam fecerat, significat plus temporis quam trium quatuorve mensium tunc fluxisse ex quo Ioannes Christus ipse, Præcursore in vincula conjectuso, cessaverat et ipse cœperat in Galilæa Pascha vero secundam instabat antequam cessabat Ioannes (Ioan 4.1, 35) ut et antequam Christus in urbibus illis incipiebat operari mirabilia Ioan. 4.35, 54. Ergo ad qꝫque prædicare, adeoqꝫque pascha secunda quæ instabat antequam cessabat Præcursor (Ioan 4.1, 35) ut et antequam Christus in urbibus illis incipiebat operari mirabilia Ioan 4. præterierat ubi Christus dicebat præcedentia & pascha ubi discipuli vellebant spicas, (Matt 12) quodæ tunc instabat ubi Christus dicebat præcedentia, & eodem tempore contigisse expressè dicitur Matt 12.1, quodqꝫque tertium locum quodqꝫque tertio loco supra numeravimus, revera tertiam erat ad minimum.

Porro quartam Pascha distinguitur a tertia non tantum per interpositionem gestorum in Galilæa, sed etiam hoc argumento. Christus ultimo festo Tabernaculorum conquestus est Iudæos quod Iudæi eum quærerent occidere eo quod hominem die Sabbati sanum fecerat. Ioan 7.19, 21, 23. Ille cujus gratia Iudæi eum quærebant occidere sanatus fuerat ad piscinam Bethesdæ die quodam festo superiore Ioan 5.10, 16, 17. Nam Ioannes alium neminem commmemorat. Christus autem et Iudæi proculdubio id in animo volvebant quod in eo genere postremum novissime contigerat. Quare Pascha tertium ubi Iudæi ob alium quendam in Synagoga die sabbati a : sanatum de Christo occidendo consultabant (Matt 12.10, 14) non erat inter festoum illoūum diem posterius & ultimum festum Tabernaculorum intermedia adeoqꝫque cum Pascham illo Ioan. 6.4 quædquæ posterius erat intermedia quodqꝫque quarto loco numerari coincidere non potest.

Deniqꝫque Pascha quintum a quarto illo distinguitur per interpositionem festi Tabernaculorum in Evangelio Ioannis. Quinqꝫque igitur Paschata distinguuntur. Et qui Evangelium Matthæi evolverit, sentiet historiam ita per hæcas Paschates in partes æuabiles dividi ut ubi sextam interponatur non repererit.

hist
Sect Sect 4 5
Sect 4. De annis prædicationis Christi.

Vulgata est opinio Christum per tres annos et aliquot menses prædicasse. Et eo spectare putatur Parabola de Cultore Vineæ arborem ficus ad usqꝫque quartum annum colente. Luc 13.6. Opinionem itaqꝫque non reprehendo sed in eorum gratiam qui pro traditione Apostolica haberi volunt, subnoto potius quod computum juxta eandem si Apostolica sit inire debemus non a baptismo Christi ut faciunt recentiores sed ab exitu ministerij Præcursoris ut fecerunt viri Apostolici fecit sæculum Apostolicum a quo traditionem derivari volunt. Christus enim baptizatus erat a Ioanne nut non ut statim plene aggrederetur ministerium suum sed ut Ioannis testimonio diuturno prius manifestaretur & via sterneretur ad minsterium quod post Præcursorem initurus erat. Baptizatus expectabat donec Præcursor ministerium suum implevisset. Sub exitu quidem minsterij illius Initium aliquale habuit a baptismo suo. Tunc ad ministerium suum inunctusinjunctus est a spiritu & ex inde miracula non̄nnulla cœpit edere Et sub exitu ministerij Ioannis bap – – – baptizabat quidem ut illa, sed quo magis populis manifestaretur: sed nondum prædicabat per synagogas et civitates, nondum edebat miraculæ illa quotidiana quæ postea. Hactenus Præcursoris ministerio se conformormabatconformabat ut qui jam ab eo magis quam a proprijs operibus testimonium acciperet. Tandem ubi Præcursor in carcerem conjectus est, mutat agendi rationēem et in Galilæam venient plene aggreditur munus propropriumproprium. Incipit enim per omnes regiones præm jam primum per civitates prædicare & miraculis innumeris confirmare doctrinam. Hoc ex Evangelio Ioannis colligimus ubi prima duo quæ Christus in Galilæa fecit miracula describuntur, quorum secundum factūum est post completum ministerium Baptistæ. Clarius vero docent hos Matthæus Marcus et Lucas, omnia fere quæ6 quæ Christus durante Ioannis minsterio gessit omittendo, & prædicationem ejus disertis verbis incipiendo ubi IoanesIoannes in carcerem conjectus est et Chrstus venit in Galilæam, Matt 4.12, 17. Marc 1.14 Luc 4.14, 15. Exinde, inquit Matthæus, cœpit Iesus prædicare ac dicere Pœnitentiam agete &c. Ad eundem sensum Petrus: Vos scitis, ait, quod factum est verbum per universam Iudæam incipiens, a Galilæa post Baptismum quod prædicavit Ioannes. Non dicit post baptizatum Christum sed post baptismum quod prædicavit Ioannes Ipse item Christus prædicatione suam inde deducit. A diebus, inquit, Ioannis Baptistæ usqꝫque nunc regnum cœlorum vim patitur. Matt. 11.12. Eodem sensu Baptista sub exitu ministerij sui dixit: Illum oportet crescere me autem decrescere. Ioan. 3.30 et ubi in carcerem conjectus erat exeunte fama miraculorum Christi, mittit discipulos ut rogarent quisnam esset. Christus vero nihil aliud respondet quāam ut Ioannem de operibus jam editis certiorem facerent. Deniqꝫque hinc est quod fama Ioannis durante ejus ministerio fere sola percrebueritat ita ut Herodes alijqꝫque nonnulli nihil de Christo nil audirent nisi post mortem Baptistæ, tunc vero crederent, Baptistam de mortuis resurrexisse. Cum evangelistis igitur et Petro incipe prædicationem2 Christi1Christi prædicationem proprie dictam ab exitu Ioannis Præcursoris et tres annos totidemqꝫque menses ad passionem circiter numberabits.

Sect 5 DeChristum passum esse aut anno Tiberij decimo nono, A.C. 33, aut anno sequenti passum esse.

Tiberius consentientibus Chronologis imperare cœpit 14 Kal. Sept. A.C. 14, die scilicet quadragesimo ante eclipsin Solis quæ contigit Sept. 27. Ergo decimus quintus annus ejus cœpit Aug 14 Kal Sept. A.C. 298. Hoc anno cœpit baptismus Ioannis Luc. 3.1. Si et eodem eodem anno sequente baptizatus est Christus quintum Pascha quo passus est incidet in annūum Tiberij A.C. 39. ‡ ‡ Citius incidere non potuit. Quod post annum sequentem non incidit probamus hioc argumento. [Citius incidere non potuit. serius Quod non serius incidit probamus his argumentis. Ante Pascha annum præcedentēemem incidere non potuit probamus quod non incidit post Pascha hunc annisum.

7

1. Quoniam Christus baptizatus est non ut statim ministerium suum plene obeundo finem imponeret ministerio Ioannis, sed ut durante Ioannis ministerio testimonio ejus manifestaretur universis, & Ioannes non alia de causa missus est quam ut hoc testimonium daret nec tamen ante baptismum Christi sciret qu Christus ei innotuit antequam baptizaretur: rationi consentaneum est Christum mature ad Ioannem venisse quo testimonium diuturnius acceiperet. Quid enim Ioannes diu missus esset ut baptizando testaretur antequam sciret quisnam esset de quo testimonium daret. Et præterea Christus, quod officij erat, non solebat negligere.

2. Christum natum esse annis quatuor ad minimum ante æram vulgarem Deckerius Keplerus, et Petavius alijqꝫque abunde satis probarunt: ex Iosephi locis pluribus demonstrantes Herodem qui paullopaulo post Christum natum obijt mortuum esse annis quatuor aut saltem tribus ante æram illam. Igitur anno 15 Tiberij tempore Paschatis, A.C. 29 ineunte, Christus natus erat annos 32 & menses aliquot. Vis Christum postea baptizatum? Recedes nimis ab ætate annorum 30 quam Lucas Christo baptismum suscipienti præter propter attribuit.

His adducor ut credam Christum anno primo ministerij Ioannis baptizatum. Quo concesso consequens est eum adeoqꝫque crucifixum esse anno 19 Tiberij. Quod insuper hoc argumento confirmo. Sed apud pleroqꝫque fortasse plus valebunt argumenta sequentia.]

Tiberius initio Imperij sui Valerium Gratūum constituit Præsidem Syriæ Iudææ, & post annos undecim ei successorem dedit Pontium Pilatum. Hunc Vitellius Syriæ8 Syriæ honore privavit suffecto Marcello, & Romam tandem misit: quo priusquam perveniret, mensis interpositis vita excessit Tiberius. Interim Vitellius ubi Pilatum deposuerat venit Hierosolyma tempore Paschaætis & in locum Caiphæ summi Pontificis subrogata Ionatham Anani filio dein ubi Pontificis filium. Eodem mensem ubi Dein ubi Antiochiam redierat literas a Tiberio accipit mandante ut cum Artabano Parthorum rege faceret. Multa deine inter Artabanseni Aditellium Herodem etiam Tiberium fœdus et amicitiam faceret. Eodem tempore Alani sollicitante Tiberio regnum Artabani invadessentebant, et a subditis enim procuram Vitelli mox ei structæ in Vitellio convento ad Euphratem b ut Sidiæ. Quoniam enim collecto statim majori exercitu rebelles opprimit dein tatibus oblatas pœni conditiones illius accepturum sua. Artabanus igitur cum T Agnianus datus obsidibus. Postea Ad Postea Vitellius a Tiberio jûbetur bellum Aretæ Arabum regi inferre. Is igitur exercitum contra Aretam ducens pergit una cum Herode Hierosolyma sacrificaturus in festivitate quæ instabat publica. Quo ubi ventum est honorifice exceptus hæsit ibi triduo & interim a Ionatha in fratrem ejus Theophilum pontificatum transtulit. Quarta autem die literis de obitu Tiberij acceptis populum sacramento adegit in fidem Caij novi principis & revocatas ex itinere copias in hyberna dimisit. Hæc Iosephus Antiq. l. 18. c. 6, 7. Imperavit autem Tiberius annos viginti duos & menses 7septem: quorūum itaqꝫque annorum ultimo Marcellus erat Præses Iudææ, prioribus viginti et uno Gratus & Pilatus (nimirum quot Gratus Pilatus et Marcellus Iudææ præfecturam tenebant circiter). et Obijt insuper Tiberius Mart. 16. A.C. 37 ineunte An. Chr. 37. Et Pascha subsequens incidit in Apr. 20: ita ut a morte Tiberij ad Pascha illud dies fluxerint 35 ac die 37mo vel 38vo circiter Vitellius postquam novum Pontificem creasset literas acceperit mortem ImpereratorisImperatoris annunciantes. Tot utiqꝫque autem diebus nuncius publicus de Roma commode facile venire potuit: Quoniam igitur Vitellius hoc Paschate Theophilum proinde dedit