<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:np="http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/ns/nonTEI" xml:id="THEM00371" type="transcription" subtype="child">
<teiHeader>
<fileDesc>
<titleStmt>
<title>Ex Irenæi adversus hæreses lib. I</title>
<author xml:id="in"><persName key="nameid_1" sort="Newton, Isaac" ref="nameid_1" xml:base="http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/catalogue/xml/persNames.xml">Isaac Newton</persName></author>

</titleStmt>
<extent><hi rend="italic">c.</hi> <num n="word_count" value="3621">3,621</num> words</extent>

<publicationStmt>
<authority>Newton Project</authority>
<pubPlace>Falmer</pubPlace>
<date>2012</date>
<publisher>Newton Project, University of Sussex</publisher>
<availability n="lic-cat" status="restricted"><licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/"><p>This metadata is licensed under a <ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/">Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License</ref>.</p></licence></availability><availability n="lic-text" status="restricted"><licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/"><p>This text is licensed under a <ref target="http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/">Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License</ref>.</p></licence></availability>
</publicationStmt>
<notesStmt>
<note type="metadataLine"><hi rend="italic">c.</hi> 1670s, in Latin, <hi rend="italic">c.</hi> 3,626 words, 4 ff.</note>
<note n="pages">4 ff.</note>
<note n="language"><p>in Latin</p></note>
<note n="related_texts">
<linkGrp n="document_relations" xml:base="http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/view/normalized/"><ptr type="next_part" target="THEM00372">Notes on Jewish ceremonies and their relevance to prophetic exegesis [Yahuda Ms. 13.2]</ptr><ptr type="parent" target="THEM00056">Yahuda Ms. 13</ptr></linkGrp>
</note>
<note n="scopecontent">
<p>'Ex Irenæi adversus hæreses lib. I.'</p>
</note>

</notesStmt>
<sourceDesc><bibl type="simple" n="custodian_6" sortKey="ms._013.01" subtype="Manuscript">Yahuda Ms. 13.1, National Library of Israel, Jerusalem, Israel</bibl>
<msDesc>
<msIdentifier>
<country>Israel</country><settlement>Jerusalem</settlement><repository n="custodian_6">National Library of Israel</repository>
<collection>Yahuda Mss</collection>
<idno n="Ms. 013.01">Yahuda Ms. 13.1</idno>
</msIdentifier>
<history>
<provenance n="sothebylot">Part of SL239</provenance>
</history>
<additional>
<adminInfo>
<custodialHist>
<p>SL239 was bought at the Sotheby sale by Gabriel Wells for £19 and subsequently acquired by Yahuda. At some point four leaves were transferred to SL236 (Yahuda Var. 1 Ms. 5).</p>
</custodialHist>
</adminInfo>
<surrogates>
<p n="ChHReel"><num>37</num></p>
</surrogates>
</additional>
</msDesc>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<profileDesc>
<creation>
<origPlace>England</origPlace>
<origDate when="1670-01-01"><hi rend="italic">c.</hi> 1670s</origDate>
</creation>
<langUsage>
<language ident="lat">Latin</language>
<language ident="eng">English</language>
<language ident="gre">Greek</language>
</langUsage>
<handNotes>
<handNote sameAs="#in">Holograph</handNote>
</handNotes>
</profileDesc>
<encodingDesc>
<classDecl><taxonomy><category><catDesc n="Religion">Religion</catDesc><category><catDesc n="Doctrine">Doctrine</catDesc></category></category></taxonomy></classDecl>
</encodingDesc>
<revisionDesc>
<change when="2012-10-23">Tagged transcription by <name xml:id="cp">Cesare Pastorino</name></change>
<change when="2012-10-31">Metadata upgraded by <name xml:id="jy">John Young</name></change>
<change when="2012-11-07">Proofed by <name>Robert Iliffe</name></change>
<change when="2012-11-21" status="released">Code audited by <name xml:id="mjh">Michael Hawkins</name></change>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text xml:lang="lat">
<body>
<div>

<pb xml:id="p001r" n="1r"/><fw type="shelfmark" place="topRight">Ms. 13.1</fw><fw type="pag" place="topRight">1r</fw>
<head rend="center" xml:id="hd1">Ex Irenæi adversus hæreses lib. 1.</head>
<p xml:id="par1">Nota: Quod, etsi Valentinianus cujus hæresin <add indicator="yes" place="supralinear">Irenæus</add> de industria refutat, ponat <foreign xml:lang="gre">λόγον</foreign> <lb xml:id="l1"/>in tempore genitum esse, <add indicator="yes" place="supralinear">lib. 1. cap 1. p 5.</add> tamen Irenæ<choice><orig>ꝰ</orig><reg>us</reg></choice> nullibi in hac parte reprehendit. Vnde con<lb xml:id="l2"/>jicio quod ubi <foreign xml:lang="gre">λόγον</foreign> dicitur <choice><sic>pratri</sic><corr>patri</corr></choice> coæternus, hoc non ex mente <choice><sic>Inrænæi</sic><corr>Irenæi</corr></choice> sed <del type="cancelled"><unclear reason="del" cert="medium">fraude</unclear></del> <add indicator="no" place="supralinear">corruptione</add> <lb xml:id="l3"/>Pontificiorum factum sit. Vt in lib 2 c 56.</p>
<p xml:id="par2"><add indicator="yes" place="supralinear">Discite vos stupidi quod</add> Iesus qui passus est pro nobis, qui habitavit inter nos, hic idem est verbum Dei. <lb xml:id="l4"/>lib 1. cap 1. p 35.</p>
<p xml:id="par3">Ecclesia quanquam per universum orbem terrarum us<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> ad fines terræ dispersa <lb xml:id="l5"/>ab Apostolis et ipsorum discipulis fidem accepit, quæ est in unum Deum omnipo<lb xml:id="l6"/>tentem qui fecit cœlum et terram et maria et omnia quæ in eis sunt, et in unum <lb xml:id="l7"/>Christum Iesum, filium Dei, incarnatum pro nostra salute: et in spiritum sanctum. cap 2</p>
<p xml:id="par4">— Verbum Dei caro factum est et passum — cap 4. l 1</p>
<p xml:id="par5">Vnus est deus omnipotens qui omnia condidit per verbum suum <del type="cancelled">cap 19</del> Hic pater <lb xml:id="l8"/>est domini <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="3" unit="chars"/></del> nostri Iesu Christi cap 19. l 1.</p>
<p xml:id="par6"><del type="cancelled">Extra primum patrem</del> Ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> extra primum patrem, id est, qui est super omnia Deus, <lb xml:id="l9"/>pleroma aliquid esse potest. lib 2 cap 7. <lb xml:id="l10"/>Et Ex — domini verbis facilè est ostendere confitentis unum patre et factorem <lb xml:id="l11"/>mundi <del type="cancelled">&amp; plasmatorem hominis</del> — &amp; hunc esse super omnia Deum lib 2. c 12.</p>
<p xml:id="par7">Non infectus es o homo ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> semper coexistebas Deo, <hi rend="underline">sicut proximum ejus <lb xml:id="l12"/>verbum</hi> lib 2. cap 43.</p>
<p xml:id="par8">Cùm ita<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> universæ scripturæ &amp; propheticæ et evangelicæ in aperto et sine <lb xml:id="l13"/>ambiguitate &amp; similiter ab omnibus audiri possint, &amp;, si non omnes credunt unum <lb xml:id="l14"/>et solum Deum, ad excludendos alios prædicent omnia fecisse per verbum suum <lb xml:id="l15"/>lib 2. cap 46.</p>
<p xml:id="par9">Solus pater Deus dicitur qui et verè est, quem vos Demiurgum dicitis, sed et <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> <lb xml:id="l16"/>scripturæ hunc solum sciunt Deum, sed et Dominus hunc solum confitetur <lb xml:id="l17"/>proprium patrem — lib 2 c 47.</p>
<p xml:id="par10">Irenæus loquens de simplicitate Dei, inquit: Qui dicit mentem Dei, et prolationem <lb xml:id="l18"/>propriam menti donat, compositum eum pronuntiat, tanquam aliud quiddam sit Deus <lb xml:id="l19"/>aliud autem principalis mens existens. lib 2 cap 48. Et hoc plane contra Homousion est.</p>
<p xml:id="par11">Quandoquidem dominis ipse filius Dei ipsum judicij diem et horam concessit scire <lb xml:id="l20"/>solum patrem — Si igitur scientiam illius diei filius non erubuit referre ad patrem <lb xml:id="l21"/>sed dixit quod verum est, ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> nos erubescemus quæ sunt in quæstionibus majora secun<lb type="hyphenated" xml:id="l22"/>dum nos, reservare Deo. l 2. cap 48. vide etiam cap 49. vide infra.</p>
<p xml:id="par12">Ipse a semetipso fecit liberè &amp; ex sua potestate et disposuit et perfecit omnia et <lb xml:id="l23"/>est substantia omnium voluntas ejus: Solus hic Deus invenitur qui omnia fecit, solus <lb xml:id="l24"/>omnipotens, &amp; solus pater condens <del type="cancelled">omnia</del> &amp; faciens omnia — verbo virtutis suæ — ipse <lb xml:id="l25"/>dominus omnium ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> præter ipsum — sed solus unus Deus fabricator hic est qui super <lb xml:id="l26"/>omnem principalitatem, – hic pater, hic deus, hic conditor – qui fecit ea per seipsum <lb xml:id="l27"/>hoc est per verbum et per sapientiam suam – hic Deus Abraham, deus Isaac et Deus Iacob <pb xml:id="p001v" n="1v"/><fw type="pag" place="topLeft">1v</fw> Deus vivorum quem lex annunciat, quem prophetæ præconiant, quem spiritus <lb xml:id="l28"/>revelat, quem Apostoli tradunt, quem Ecclesia credidit, hic pater Domini <lb xml:id="l29"/>nostri Iesu christi, per Verbum suum qui et filius ejus, per eum revelatur <lb xml:id="l30"/>et manifestatur omnibus quibus revelatur. Cognoscunt enim hi quibus revela<lb type="hyphenated" xml:id="l31"/>verit filius, semper autem <hi rend="underline">coexistens</hi> filius patri, olim et ab initio semper <lb xml:id="l32"/>revelat patrem et angelis &amp; Archangelis &amp; potestatibus &amp; virtutibus &amp; homini<lb xml:id="l33"/>bus et quibus vult revelare Deus. Lib 2. cap 56.</p>
<p xml:id="par13">Quæcun<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> dicta sunt de Demiurgo, ostendentia quod hic solus Deus et Pater <lb xml:id="l34"/>universorum — adversus omnes duo hæreticos. Lib 2. c 57.</p>
<p xml:id="par14">Sine initio et sine fine / verè et semper idem eodem modo se habens solus <lb xml:id="l35"/>est Deus qui est omnium Dominus, quæ autem sunt ab illo omnia, quæcun<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> <lb xml:id="l36"/>facta sunt et fiunt, initium quidem accipiunt generationis, et per hoc inferiora <lb xml:id="l37"/>sunt ab eo qui <del type="cancelled">fe</del> ea fecit, quoniam non sunt ingenita. cap 65.</p>
<p xml:id="par15">Pater omnium et Deus omnipotens &amp; altissimus &amp; Dominus cœlorum et <lb xml:id="l38"/>creator &amp; similia —— sunt unius ejusdem<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> nuncupationes &amp; pronomina <lb xml:id="l39"/>per quæ unus Deus et Pater ostenditur qui continet omnia et omnibus <lb xml:id="l40"/>ut sint præstans. — Dictis nostris consonat prædicatio Apostolor<choice><orig>ū</orig><reg>um</reg></choice>. &amp; Domini <lb xml:id="l41"/>magisterium &amp; prophetarum annunciatio &amp; Apostolorum dictatio &amp; legislatio<lb xml:id="l42"/>nis ministratio unum eundem<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> Deum patrem omnium laudantium — l 2. c 67.</p>
<p xml:id="par16">Benè <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="2" unit="chars"/>g<gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> igitur habet a primo &amp; proximo capitulo inchoare nos a <del type="strikethrough">Domino</del> <lb xml:id="l43"/>Demiurgo Deo qui fecit cœlum et omnia quæ in eis sunt &amp; ostendere quod <lb xml:id="l44"/>ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> super eum ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> post eum est aliquid <del type="cancelled">sed</del> ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> ab aliquo motus sed sua <lb xml:id="l45"/>sententia &amp; liberè fecit omnia cùm sit solus Deus &amp; solus Dominus &amp; <lb xml:id="l46"/>solus conditor &amp; solus pater &amp; solus continenes omnia et omnibus ut sint <add indicator="yes" place="supralinear">ipse</add> præs<lb xml:id="l47"/>tans. lib 2. c 1. — Quoniam autem hid Deus est pater Domini nostri Iesu <lb xml:id="l48"/>Christi, &amp; de hoc Paulus Apostolus<del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="2" unit="chars"/></del> dixit, Vnus Deus pater qui est super <lb xml:id="l49"/>omnes &amp; per omnia et in omnibus nobis (Rom 9 <space dim="horizontal" unit="chars" extent="3"/>); jam quidem ostendimus <lb xml:id="l50"/>unum esse Deum. Ex ipsis autem Apostolis et ex Domini sermonibus adhuc <lb xml:id="l51"/>ostendemus. lib 2. cap 3.</p>
<p xml:id="par17">Fa<del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del>bricator Deus hic qui mundum fecit solus est Deus &amp; non est alius præ<lb xml:id="l52"/>ter <del type="cancelled"><unclear reason="del" cert="high">ipsum</unclear></del> eum. l 2. c 21. Loquitur de Patre Domini <choice><abbr><hi rend="overline">nri</hi></abbr><expan>nostri</expan></choice>.</p>
<p xml:id="par18">Verax magister est Dominus ut discamus per ipsum super omnia esse <lb xml:id="l53"/>patrem. Etenim Pater ait major me est. l 2. c 50. vide supra</p>
<p xml:id="par19"><choice><sic>Evangalistæ</sic><corr>Evangelistæ</corr></choice> omnes unum Deum factorem cœli et terræ a lege et Prophe<lb xml:id="l54"/>tis annunciatum, et unum <del type="cancelled">D</del> christum filium Dei [istius] tradiderunt nobis. l. 3. c 1.</p>
<p xml:id="par20">Sub Clemente scripsit quæ est Romæ Ecclesia potentissimas literas Corinthijs <lb xml:id="l55"/>– reparans fidem eorum et annuncians quam in recenti ab Apostolis receperat <lb xml:id="l56"/>traditionem, annunciantem unum Deum omnipotentem factorem cœli et terræ <pb xml:id="p002r" n="2r"/><fw type="pag" place="topRight">2<hi rend="subscript">r</hi></fw> — Hunc patrem Domini nostri Iesu Christi ab Ecclesijs annunciari ex ipsa <lb xml:id="l57"/>scriptura qui velint discere possunt. lib 3. cap 3.</p>
<p xml:id="par21">In unum Deum credentes fabricatorem cœli et terræ per Christum <lb xml:id="l58"/>Iesum Dei filium, qui – ipse per se hominem aduniens Deo &amp; pasus sub <lb xml:id="l59"/>Pontio Pilato. l 3. c 4.</p>
<p xml:id="par22">De Polycarpo loquitur et ejus epistolam dicit esse perfectissimam ex qua et <lb xml:id="l60"/>characterem fidei ejus et prædicationem veritatis qui volunt et curam habent <lb xml:id="l61"/>suæ salutis, possunt discere. lib 3. cap 3.</p>
<p xml:id="par23">Nemo <del type="cancelled">al<unclear reason="del" cert="high">iud</unclear></del> Deus nominatur aut Dominus appellatur nisi qui est omnium <lb xml:id="l62"/>Deus et Dominus, et hujus filius Iesus Christus. — Et paulo ante. Sedes tua <lb xml:id="l63"/>Deus in ætern<choice><orig>ū</orig><reg>um</reg></choice> — dilexisti justitiam et odisti iniquitatem, propterea unxit te <lb xml:id="l64"/>Deus, Deus tuus. <del type="cancelled">Vtros</del> (Psal 45 <space dim="horizontal" unit="chars" extent="3"/>). Vtros<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> enim Dei appellatione significa<lb type="hyphenated" xml:id="l65"/>vit spiritus et eum qui ungitur, filium, et eum ui ungit, i.e. patrem. cap 6.</p>
<p xml:id="par24">Et solus &amp; verus Deus, super quem alius Deus non est <hi rend="underline">præter dominum <lb xml:id="l66"/>nostrum Iesum Christum</hi>. l 3. cap 6. Vide totum cap.</p>
<p xml:id="par25">Ita ut is quidem qui omnia fecit cum verbo suo (sive per verbum suum) <lb xml:id="l67"/>justè dicatur Deus &amp; Dominus solus. l 3. cap 8.</p>
<p xml:id="par26">Ipso Domino patrem tantùm Deum et Dominum eum qui solus est Deus <lb xml:id="l68"/>&amp; dominator omnium, tradente discipulis. l 3. cap 9. Et paulo post: Vnus <lb xml:id="l69"/>igitur et <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> idem Deus est, pater domini nostri.</p>
<p xml:id="par27">Non alius est christus alius Iesus sed Verbum Dei qui — assumpsit carnem <lb xml:id="l70"/>et <hi rend="underline">unctus</hi> est a patre spiritu, Iesus christus factus esst. l 3. c 10.</p>
<p xml:id="par28">Vnus est Deus onnipotens qui per verbum suum fecit omnia. c 11.</p>
<p xml:id="par29">Siquis regulad ipsorum omnium (hæreticorum) perscrutetur inveniet <lb xml:id="l71"/>quoniam <hi rend="underline">sine carne</hi> et <hi rend="underline">impassibilis</hi> inducitur Dei verbum et qui est in <lb xml:id="l72"/>superioribus Christus. l 3. c 11.</p>
<p xml:id="par30">Et hæc quidem sunt principia Evangelij, unum Deum fabricatorem hujus uni<lb xml:id="l73"/>versitatis eum, qui per prophetas sit annuntiatus &amp; qui per Mosen legis <lb xml:id="l74"/>dispositionem fecerit, patrem Domini nostri Iesu Christi enuntiantia et præter <lb xml:id="l75"/>hunc alterum Deum nescientia l 3. c 11.</p>
<p xml:id="par31">Non alium Deum — nec alterum passum <del type="cancelled">&amp; <unclear reason="del" cert="medium">al</unclear></del> — alterum vero — impassibi<lb xml:id="l76"/>lem christum sed unum et eundem Deum Patrem &amp; [unum] Christum <choice><sic>Ieum</sic><corr>Iesum</corr></choice> <lb xml:id="l77"/>annunciabat Apostoli. c 1<del type="over">1</del><add place="over" indicator="no">2</add> l 3.</p>
<p xml:id="par32">– Non alterum Deum annuncians sed filium Dei qui et homo factus est <lb xml:id="l78"/>&amp; passus. c 12. l 3.</p>
<p xml:id="par33">Arguens contra hæreticos qui dicebant Verbum non esse passum inquit: <lb xml:id="l79"/>Superiorem salvatorem ad quem ascendere eos oporteret, quoniam esset im<lb type="hyphenated" xml:id="l80"/>passibilis, non affixissent cruci. l 3. c 12.</p>
<pb xml:id="p002v" n="2v"/><fw type="pag" place="topLeft">2v</fw>
<p xml:id="par34">Filium Dei quem ignorabant <del type="cancelled">Apostoli</del> homines annuntiabant Apostoli <lb xml:id="l81"/>– <del type="cancelled">sed</del> sed non alterum Deum inferebant: et paulo post: Præcognitum ejus Deum <lb xml:id="l82"/>Petrus custodivit. l 3. c 12</p>
<p xml:id="par35">Qui passus est sub Pontio Pilato hic dominus est omnium et rex et Deus <lb xml:id="l83"/>&amp; judex, ab eo qui est omnium Deus accipiens potestatem, quoniam subjectus <lb xml:id="l84"/>factus est us<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> ad mortem. l 3. c 12.</p>
<p xml:id="par36">Hunc factorem omnium, hunc patrem Domini nostri Iesu Christi — ex <lb xml:id="l85"/>ipsis sermonibus &amp; actibus Apostolorum volentes discere possunt et contemplari <lb xml:id="l86"/>quoniam unus hic Deus. l 3. c 12</p>
<p xml:id="par37">Græcis verò unum Deum qui omnia fecit &amp; hujus filium Iesum Christum <lb xml:id="l87"/>annuntiantes l 3. c 12</p>
<p xml:id="par38">Verba Apostolorum Act: 15.29 Sic habet Irenæus. — Vt abstineatis ab <lb xml:id="l88"/>Idolothytis et sanguine et fornicatione, &amp; quæcun<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> non vultis fieri vobis, alijs <lb xml:id="l89"/>ne faciatis — l 3. c 12.</p>
<p xml:id="par39">Rom 9.5. Sic effert: Qui est Deus super omnes benedictus in secula. l 3. c 18</p>
<p xml:id="par40">Non alterum filium hominis novit evangelium nisi hunc qui ex Maria <lb xml:id="l90"/>qui <del type="cancelled">est</del> et passus est. <del type="strikethrough">Sed</del> ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> Christum avolantem ante passionem ab Iesu, <lb xml:id="l91"/>sed hunc qui natus est Iesum Christum novit Dei filium &amp; eundem hunc <lb xml:id="l92"/>passum resurrexisse. <add indicator="yes" place="supralinear"><seg rend="ns" rendition="ns"></seg> <addSpan spanTo="#addend004v-01" place="p004v" startDescription="f 4v" endDescription="f 2v" resp="#mjh"/> <seg rend="ns" rendition="ns"></seg> resurrexisse, quemadmodum Iohannes <choice><abbr>D<hi rend="overline">ni</hi></abbr><expan>Domini</expan></choice> discipulus confirmat dicens: Hæc <lb xml:id="l93"/>autem scripta sunt ut credatis<del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> quoniam Iesus est Christus filius Dei, &amp; ut <lb xml:id="l94"/>credentes vitam æternam habeatis in nomine ejus: providens has blasphem<del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del>as <lb xml:id="l95"/>regulas quæ dividunt Dominum quantum ex ipsis attinet, ex altera et alte<lb type="hyphenated" xml:id="l96"/>ra substantia dicentes eum factum. Propter quod et in Epistola sua sic testi<lb xml:id="l97"/>ficatus est nobis: Filioli, novissima <del type="cancelled">est</del> hora est, &amp; quemadmodum audistis <lb xml:id="l98"/>quoniam Antichristus venit, nunc Antichristi multi facti sunt. — Cognoscite <lb xml:id="l99"/>ergo quoniam omne mendacium extraneum est, &amp; non est de veritate. Quis <lb xml:id="l100"/>est mendax, nisi qui negat quoniam Iesus non est Christus? Hic est Anti<lb xml:id="l101"/>christus. Quia autem omnes qui prædicti sunt, etsi lingua quidem confiten<lb xml:id="l102"/>tur unum Iesum Christum, semetipsos derident, aliud quidem sentientes, ali<lb xml:id="l103"/>ud <add indicator="yes" place="supralinear">verò</add> dicentes. Etenim argumenta illorum varia, quemadmodum ostendimus, al<lb type="hyphenated" xml:id="l104"/>terum quidem passum et natum hunc <del type="strikethrough">quidem</del> esse Christum annunciant &amp; esse al<lb type="hyphenated" xml:id="l105"/>terum eorum: Demiurgi alterum qui sit ex dispositione vel eum qui sit ex Ioseph <lb xml:id="l106"/>quem<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> passibilem argumentantur, alterum verò eorum ab invisibilibus et inenarrabi<lb xml:id="l107"/>libus descendisse quem et invisibilem et incomprehensibilem &amp; impassibilem esse con<lb xml:id="l108"/>firmant, errantes a veritate, nescientes quoniam hujus verbum unitus – &amp; <choice><sic>consparsus</sic><corr>conspasus</corr></choice> suo <lb xml:id="l109"/>plasmati [i.e. corpori] secundum placitum patris &amp; caro factus est. Ipse &amp;c Iræn l 3. c 18. Vide. <lb xml:id="l110"/>Tit. cap <unclear reason="hand" cert="medium">est.</unclear> Adversus eos qui dicunt illum putativè apparuisse.<anchor xml:id="addend004v-01"/></add> lib 3. c 18.</p>
<p xml:id="par41">Vnus igitur Deus Pater, <del type="cancelled">et</del> — et <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> unus Christus Iesus — qui hominem in <lb xml:id="l111"/>semetipso recapitulatus est invisibilis et visibilis factus, incomprehensibilis factus <lb xml:id="l112"/>comprehensibilis, impassibilis passibilis et verbum homo. Cap 18. l 3.</p>
<p xml:id="par42">Si alter passus est, alter autem mansit impassibilis — non unus sed duo <lb xml:id="l113"/>monstrantur. Vnum autem eum qui natus est et qui passus est, Christum <lb xml:id="l114"/>Iesum novit Apostolus — et significans Christum passum et ipsum esse filium <lb xml:id="l115"/>Dei qui pro nobis mortuus &amp; sanguine suo redemit nos in præfinito tempore, <lb xml:id="l116"/>ait Vt quid enim Christus cùm adhuc essemus infirmi secundum tempus pro <lb xml:id="l117"/>impijs mortuus est — Hunc eundem qui apprehensus est passus est &amp; effudit <lb xml:id="l118"/>sanguinem suum pro nobis, hunc Christum, hunc filium dei manifestissimè <lb xml:id="l119"/>annuncians. — Nolite errare unus et idem est Christus Iesus filius Dei <lb xml:id="l120"/>qui per passionem reconciliavit mos deo &amp; resurrexit a mortuis, qui est in <lb xml:id="l121"/><choice><sic>Dextra</sic><corr>dextra</corr></choice> patris &amp; perfectus in omnibus — ipse enim verbum Dei, ipse uni<lb xml:id="l122"/>genitus a patre, Christus Iesus Deus noster. l 3. c 1<del type="over">8</del><add place="over" indicator="no">9</add>. <foreign xml:lang="eng">This he spake against <lb xml:id="l123"/>impassible And again of <choice><abbr>y<hi rend="superscript">e</hi></abbr><expan>the</expan></choice> word (<choice><abbr>w<hi rend="superscript">ch</hi></abbr><expan>which</expan></choice> they called Christ) &amp; Iesus he saith</foreign> Si unitos <lb xml:id="l124"/>eos dixerint, iterum ostendunt eum quidem participasse passionem hunc autem <lb xml:id="l125"/>impassibilem perseverasse l 3. c 19 <foreign xml:lang="eng">And again</foreign> Ostensum <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> manifestè quod <lb xml:id="l126"/>in principio verbum existens apud Deum per quem omnia facta sunt qui et <lb xml:id="l127"/>semper aderat generi humano, hunc novissimis temporibus secundum præfinitum <pb xml:id="p003r" n="3r"/><fw type="pag" place="topRight">3r</fw> tempus a patre unitum suo plasmati passibilem hominem factum &amp;c l 3. c 20.</p>
<p xml:id="par43">Non christus impassibilis descendit in Iesum sed ipse Iesus christus cùm <lb xml:id="l128"/>esset passus est pro nobis, qui discubuit et resurrexit, qui descendit et æscendit <lb xml:id="l129"/>filius Dei filius hominis factus. l 3. c 20. p 333.</p>
<p xml:id="par44"><add indicator="no" place="marginLeft">—</add> Si autem ipse non erat passurus sed avolaret a Iesu quid et adhor<lb xml:id="l130"/>tabatur discipulos tollere crucem &amp; sequi se quam ipse non tollebat <lb xml:id="l131"/>secundum ipsos sed relinquebat dispositionem passionis. l 3. c 20 p 335.</p>
<p xml:id="par45"><add indicator="no" place="marginLeft">—</add> Erimus autem et super magistrum dum patimur et sustinemus quæ <lb xml:id="l132"/>ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> passus est ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> sustinuit magister, sed quoniamsolus verè magister <lb xml:id="l133"/>dominus noster &amp; bonus verè filius Dei, &amp; patiens verbum Dei patris <lb xml:id="l134"/>&amp; filius hominis factus [est]. <foreign xml:lang="eng">And to show that this passion was real &amp; not <lb xml:id="l135"/>as when a man hath a fellow feeling of <choice><abbr>y<hi rend="superscript">e</hi></abbr><expan>the</expan></choice> suffering of his friend hee saith <lb xml:id="l136"/>a little before</foreign> Si enim non verè passus est, nulla gratia ei cùm nulla fuerit <lb xml:id="l137"/>passio, et nos, cùm inciperemus verè pati, seducens videbitur <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> adhortans <lb xml:id="l138"/>nos vapulare — Si ipse non <del type="cancelled">priùs</del> prior in veritate passus est: et quem<lb type="hyphenated" xml:id="l139"/>admodum illos seduxit ut videretur eis ipse hoc quod non erat, et nos <lb xml:id="l140"/>seducit adhortans perferre ea quæ ipse non pertulit. Erimus autem &amp;c – <lb xml:id="l141"/>lib 3 c 20. p 336.</p>
<p xml:id="par46"><add indicator="no" place="marginLeft">—</add> Nisi homo conjunctus fuisset Deo nostro non potuisset particeps fieri incor<lb type="hyphenated" xml:id="l142"/>ruptibilitatis l 3. c 20</p>
<p xml:id="par47">Nemò in totum ex filijs Adæ deus appellatur secundum eum ut Dominus <lb xml:id="l143"/>nominatur — quoniam ipse præter omnes — Deus — et rex æternus et unige<lb type="hyphenated" xml:id="l144"/>nitus et verbum incarnatum prædicatur. l 3. c 21.</p>
<p xml:id="par48">Verbum Dei quod habitavit in homine <add indicator="yes" place="supralinear">[i.e. <del type="cancelled">in homines</del> <unclear reason="hand" cert="medium"><choice><sic>sucut</sic><corr>sicut</corr></choice></unclear> anima <add indicator="yes" place="supralinear">in</add> homine]</add> — l 3. c 22 p 343. Dicit et <lb xml:id="l145"/>filium hominis commixtum verbo Dei. <del type="cancelled">l 3. c <gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> verba sunt: Qui filius Dei <lb xml:id="l146"/>est, filius hominis factus est, commixtus verbo Dei. l 3. c 21. p 339.</p>
<p xml:id="par49">Manifestavimus neminem alium Deum appellari a scripturis nisi <lb xml:id="l147"/>patrem omnium &amp; filium et eo qui adoptionem habent. lib 4. Prolog. p 373.</p>
<p xml:id="par50">Si Dominus <del type="strikethrough">plures scisset</del> multos patres scisset et Deos non præcepisset <lb xml:id="l148"/><del type="strikethrough">hunc eundem suis</del> discipulis suis unum scire Deum et hunc eundem solum <lb xml:id="l149"/>vocari patrem. l 4. c 1.</p>
<p xml:id="par51">Fabricatorem cœli — Christus suum Patrem confitetur quem et lex <lb xml:id="l150"/>annunciat dicens: Audi Israel; Dominus Deus tuus unus est (Deutr G.) <lb xml:id="l151"/>lib 4. c 2</p>
<p xml:id="par52">Qui habet superiorem ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> Deus ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> rex magnus dicitur. l 4. c 5.</p>
<p xml:id="par53">Mensura enim Patris filius quoniam et capit eum l 4. c 8</p>
<p xml:id="par54">Vnus igitur et idem Deus — quem Christus suum patrem confessus est — qui <lb xml:id="l152"/>super omnia est Deus. l 4 c 10.</p>
<p xml:id="par55">Ipse igitur <choice><sic>Chistus</sic><corr>Christus</corr></choice> cum patre viivorum est Deus l 4. c 11. <choice><abbr>viz</abbr><expan>videlicet</expan></choice> quia quicquid est in <pb xml:id="p003v" n="3v"/><fw type="pag" place="topLeft">3v</fw> deitatis in filio hoc a Deo Patre accipit.</p>
<p xml:id="par56">Ab uno Deo qui hunc mundum fecit – et omnia continet – unigenitus filius venit <lb xml:id="l153"/>ad nos l 4. c 14</p>
<p xml:id="par57">Non ergo alius erat qui cognoscebatur &amp; alius qui dicebat nemo cognoscit <lb xml:id="l154"/>patrem sed unus et idem. l 4. c 14. [corruptio sic forte <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> legi deberet <lb xml:id="l155"/>Non ergo alius erat qui cognoscebatur et alius de quo dicebat Nemo <lb xml:id="l156"/>cognoscit patrem. Quippe cùm hæreticos <add indicator="yes" place="supralinear">hic</add> confutet qui inde colligebant duos <lb xml:id="l157"/>esse patres vide <del type="cancelled">cap 17</del> initium hujus cap ut et cap 17.</p>
<p xml:id="par58">Vnius igitur et ejusdem substantiæ sunt omnia hoc est ab uno et <lb xml:id="l158"/>eodem Deo. l 4. c 21.</p>
<p xml:id="par59">Ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> alium christum et Dei filium expectabimus sed hunc qui ex Maria <lb xml:id="l159"/>qui et passus est. l 4 c 22. p 398.</p>
<p xml:id="par60">Verbum Deu<unclear reason="hand" cert="medium">s</unclear> – neminem alterum Deum appellavit quam suum patrem <lb xml:id="l160"/>l 4 c 22.</p>
<p xml:id="par61">Benè ergo scriptura dicit (i.e. Hermæ Pastor). Primò omnium crede <lb xml:id="l161"/>quoniam unus est Deus qui omnia constituit &amp;c. Nonne unus Deus qui <lb xml:id="l162"/>constituit nos? nonne pater unus est omnium nostrum? Consequenter <lb xml:id="l163"/>autem Apostolus, Vnus deus, inquit, pater qui super omnes — et Dominus <lb xml:id="l164"/>omnia mihi, inquit, tradita sunt a Patre meo. l 4 c 37.</p>
<p xml:id="par62">De Domino, Iohannes in Apoc: ait Et exivit vincens et ut vinceret <lb xml:id="l165"/>l 4. c 28.</p>
<p xml:id="par63">Esse autem unum Deum, qui est super omnes et omne nomen quod <lb xml:id="l166"/>nominatur; &amp; hujus verbum naturaliter quidem invisibile visibilem <lb xml:id="l167"/>palpibilem in hominibus factum &amp; us<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> ad mortem descendisse mortem autem <lb xml:id="l168"/>crucis l 4 c 41.</p>
<p xml:id="par64">Ea propter Dominum in ea quæ sunt sub terra descendisse evangeli<lb type="hyphenated" xml:id="l169"/>santem et illis adventum suum, remissam peccatorum existentem his qui <lb xml:id="l170"/><choice><sic>qui</sic><corr type="noText"/></choice> credunt in eum. Crediderunt autem in eum omnes qui sperabant in <lb xml:id="l171"/>eum, i.e. qui adventum ejus prænuntia<del type="cancelled">bant</del>verunt &amp; dispositionibus ejus <lb xml:id="l172"/>servierunt, justi et prophetæ, et patriarchæ, quibus similiter ut nobis <lb xml:id="l173"/>remisit peccata. l 4. c 44. p 466.</p>
<p xml:id="par65">Duos adventus ejus omnes annuntiaverunt Prophetæ, unum quidem in <lb xml:id="l174"/>quo homo in plaga factus est — congregans dispersos filios a terminis terræ <lb xml:id="l175"/>in ovile patris, et recommemoratus mortuorum suorum qui ante dormie<lb type="hyphenated" xml:id="l176"/>rant, et descendens ad eos ut erueret eos et salvaret eos. Secundum autem <lb xml:id="l177"/>in quo super nubes veniet. l 4. c 56.</p>
<p xml:id="par66">Nos unum et solum verum Deum doctorem sequentes — omnes unum <lb xml:id="l178"/>Deum scientes, factorem hujus universitatis — qui in novissimis temporibus <lb xml:id="l179"/>filium suum manefestavit. <del type="cancelled"><gap reason="illgblDel" extent="1" unit="chars"/></del> l 4. c 69.</p>
<pb xml:id="p004r" n="4r"/><fw type="pag" place="topRight">4<hi rend="subscript">r</hi></fw>
<p xml:id="par67">Dominus igitur et Apostoli unum Deum patrem annunciabant – qui <lb xml:id="l180"/>omnia fecit l 4 Cap 70 p 511.</p>
<p xml:id="par68">Solus Deus infectus et prior omnium et omnibus ut sint ipse est causa. l 4. c 75.</p>
<p xml:id="par69">Filium et spiritum vocat manus patris. lib 5. p 548.</p>
<p xml:id="par70">Homo constat carne anima et spiritu p 556. l 5.</p>
<p xml:id="par71">Dicunt presbyteri et qui sunt Apostolorum discipuli eos qui translati sunt <lb xml:id="l181"/>[ut Enoch et Elias] illuc translatos esse [i.e. in Paradisum ubi peccavit Adam]. Iustis <lb xml:id="l182"/>enim hominibus et spiritum habentibus præparatus est paradisus in quem et <lb xml:id="l183"/>Paulus Apostolus <del type="cancelled"><unclear reason="del" cert="high">tr</unclear></del>a<del type="cancelled"><unclear reason="del" cert="high">n</unclear></del>sportatus audivit sermones enarrabiles, quantum ad nos <lb xml:id="l184"/>in præsenti: et ibi manere eos qui translati sunt us<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> ad consummationem <lb xml:id="l185"/>conspicantes corruptelam. l 5 p 547. Putat Irenæus eos in carne esse.</p>
<p xml:id="par72">Dominus ait beati mites quoniam ipsi hæreditate possidebunt terram <lb xml:id="l186"/>Quasi hæreditate possideatur terra in regno. l 5 p 5<del type="over"><unclear reason="del" cert="medium">6</unclear></del><add place="over" indicator="no">6</add>8</p>
<p xml:id="par73">Vnus Deus qui a lege declaratus fuerat, quem enim lex præconaverat <lb xml:id="l187"/>Deum, hunc spiritus estendit patrem. l 5. p 595.</p>
<p xml:id="par74">Ostendimus in 3 lib nullum ab Apostolis ex sua persona Deum <lb xml:id="l188"/>appellari nisi eum qui verè sit Deus, pater Domini nostri l 5. p 603.</p>
<p xml:id="par75">In præteritis temporobus dicebatur quidem secundum imaginem Dei fac<lb xml:id="l189"/>tum esse hominem non autem ostendebatur. Adhuc enim invisibile erat <lb xml:id="l190"/>Verbum cujus secundum imaginem homo fuerat. l 5. p 580.</p>
<p xml:id="par76"><add indicator="yes" place="supralinear">Qui adventum christi prophetaverunt</add> Revelationem acceperunt ab ipso filio qui &amp; novissimis temporibus <lb xml:id="l191"/>visibilis et passibilis factus est. lib 4. cap. 16.</p>
<p xml:id="par77">Hieremias ait: Recommemoratus est Dominus sanctus Israel mortuorum <lb xml:id="l192"/>suorum qui prædormierunt in terra defossionis, et descendit ad eos uti <lb xml:id="l193"/>evangelizaret eis salutare suum ad salvandum eos Lib 3. c 23 et l 4 <lb xml:id="l194"/>c 39. <foreign xml:lang="eng">See also Iustin martyr.</foreign></p>
<p xml:id="par78"><foreign xml:lang="eng">For <choice><abbr>y<hi rend="superscript">e</hi></abbr><expan>the</expan></choice> Resurrection he cites Isaiah 26.19 &amp; 66.13, 14. &amp; Ezeck 37.1 to 14.</foreign> <lb xml:id="l195"/>lib 5. p 575.</p>
<p xml:id="par79">Cum dominus in medio umbræ mortis abierit ubi animæ mortuorum <lb xml:id="l196"/>erant, post deinde corporaliter resurrexit et post resurrexionem assumptus <lb xml:id="l197"/>est; <del type="strikethrough">quia e</del> manifestum est quia et discipulorum ejus propter quos et hæc opera<lb xml:id="l198"/>tus est dominus animæ abibunt in invisibilem locum definitum eis a Deo, et <lb xml:id="l199"/>ibi us<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> ad resurrectionem commorabuntur, sustinentes resurrectionem; post <lb xml:id="l200"/>recipientes corpora &amp; perfectè resurgentes l 5. p 621.</p>
<p xml:id="par80">Tribulationem magnam et abominationem desolationis, <del type="cancelled">Irenæus</del> Mat 24.15, 16, 21 ad <lb xml:id="l201"/>tempora Antichristi refert Irenæus. Lib 5. p 603.</p>
<p xml:id="par81">Irenæus sic vertit Dan 7.24. <del type="cancelled">Tres</del> Reges tres deminorabit. l 5. p 604.</p>
<p xml:id="par82">Ioan 5.43 Cùm alius autem venerit in nomine suo illum recipietis. Iren. inter<lb xml:id="l202"/>pretatur de Antichristo l 5. p 605</p>
<p xml:id="par83">Dan 8.23. In novissimo regni ipsorum exurget rex improbus &amp;c Ir. intellegit de <lb xml:id="l203"/>Antichristo l 5 p 605. Vt etiam Dan 9 27.</p>
<p xml:id="par84">De novissimo tempore et de his qui sunt in eo decem regibus in quos <lb xml:id="l204"/>dividetur quod nunc regnat imperium, significavit Ioannes Domini discipulus in <lb xml:id="l205"/>Apocalypsi, edisserens quæ fuerint decem cornua quæ a Daniele visa sunt; dicens <pb xml:id="p004v" n="4v"/><fw type="pag" place="topLeft">4v</fw> Decem cornua quæ vidisti decem reges sunt <add indicator="yes" place="supralinear">&amp;c</add> (<del type="over">Rev</del><add place="over" indicator="no">Ap</add>oc 17.12) Lib 5 p 606.</p>
<p xml:id="par85">Dividi regnum oportet in decem, et propterea — Daniel finem quarti regni <lb xml:id="l206"/>digitos ait pedum esse imaginis — in quos venit lapis sine manibus præcisus. l 5. p 607.</p>
<p xml:id="par86">Benè Iustinus dixit quoniam ante Domini adventum non ausus est satanas <lb xml:id="l207"/>blasphemare Deum; quippe nondum sciens suam damnationem. l 5. p 608</p>
<p xml:id="par87">Quot diebus hic factus est mundus, tot et millenis annis consummabitur</p>
<p xml:id="par88"><add indicator="no" place="marginLeft">—</add> Est enim Dies Domini quas mille anni p 613. lib 5.</p>
<p xml:id="par89">In omnibus antiquis et probatissimis et veteribus scriptis numero hoc posi<lb xml:id="l208"/>to, et testimonium perhibentibus qui <del type="strikethrough">viderunt</del> facie ad faciem Ioannem vide<lb xml:id="l209"/>runt, &amp; ratione docentibus, quoniam numerus nominis bestiæ secundum <lb xml:id="l210"/>græcorum computationem per literas quæ in eo sunt, sexcentos habebit <lb xml:id="l211"/>&amp; sexaginta et sex. lib 5 p 616. Deinde addit: <foreign xml:lang="gre">Λατεῖνος</foreign> nomen sexcen<lb xml:id="l212"/>torum sexaginta sex numerum <del type="strikethrough">habet, sed in hoc non gloriabimur</del> habens <lb xml:id="l213"/>valde verisimile est quoniam verissimum regnum hoc habet vocabulum. <lb xml:id="l214"/>Latini enim sunt qui nunc regnant. Sed non in hoc nos gloriabimur <lb xml:id="l215"/>l 5 p 18. <foreign xml:lang="eng">And afterwards</foreign>: <del type="cancelled">Sed</del> <add indicator="yes" place="supralinear">scientes quoniam</add> Si oporteret manifestè præsenti tempore <lb xml:id="l216"/>præconari nomen ejus, per ipsum uti<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> editum fuisset, qui et Apocalypsim <lb xml:id="l217"/>viderat. Ne<choice><orig></orig><reg>que</reg></choice> enim ante multum temporis visum est sed pene sub <lb xml:id="l218"/>nostro seculo ad finem Domitiani Imperij. pag 618 &amp; 619.</p>
<p xml:id="par90">Cum vastaverit Antichristus hic omnia in hoc mundo, regnans annis <lb xml:id="l219"/>tribus et mensibus sex, et sederit in templo Hierusolymis, tunc veniet <lb xml:id="l220"/>dominum de cœlis in nubibus in gloria patris; illum quidem et obedientes <lb xml:id="l221"/>ei in stagnum ignis mittens, adducens autem justis regni tempora, hoc <lb xml:id="l222"/>est requitionem septimam diem sanctificatam &amp; restituens Abrahæ pro<lb xml:id="l223"/>missionem hæreditatis: in quo regno ait Dominus, multos ab oriente et <lb xml:id="l224"/>occidente venientes recumbere cum Abraham. Lib 5. p 619.</p>

<p xml:id="par91">Primogenitus mortuorum quemadmodum et primogenitus in omni conditione <lb xml:id="l225"/>filius Dei. Iræn lib. 3. c 18.</p>
</div>
</body>
</text>
</TEI>